Betam: "Dindarlık Yükseldikçe, Kürtajı Yanlış Bulma Eğilimi Artıyor"

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (Betam) Prof Dr Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (Betam) Prof Dr. Yılmaz Esmer, Dünya ve Avrupa Değerler Araştırmalarının, başlangıcından bu yana kamuoylarının kürtaj konusundaki tutumlarını ölçümlediğini belirterek, "Dindarlık yükseldikçe, kürtajı yanlış bulma eğilimi artıyor. Eğitim düzeyi yükseldikçe, kürtajı yanlış bulma eğilimi azalıyor. Gelir düzeyi yükseldikçe, kürtajı yanlış bulma eğilimi azalıyor" dedi.

Esmer, "Kürtaj Konusunda Türk ve Avrupa Kamuoyu 1990-2011" araştırmasının sonuçlarını açıkladı. Dünya ve Avrupa Değerler Araştırmaları'nın, başlangıcından bu yana, kamuoylarının kürtaj konusundaki tutumlarını ölçümlediğini bildiren Esmer, Türkiye'nin, bu araştırmalara ilk kez 1990 yılında katıldığını aktardı. 1990 yılında yapılan araştırmanın, "Türk halkının önemli bir çoğunluğunun kürtaja itirazının olmadığını" gösterdiğini vurgulayan Esmer, özellikle annenin hayatı tehlikedeyse veya bebeğin sakat doğması söz konusu ise kürtaja olan kamuoyu desteğinin ciddi boyutlara çıktığını dile getirdi. Esmer, araştırmaya göre, 1990 yılında annenin hayatının tehlikeye girmesi durumunda kürtajı doğru bulan kadınların oranının yüzde 84, erkeklerin oranının yüzde 82; bebeğin sakat doğma ihtimalinin yüksek olması halinde kürtajı doğru bulan kadınların oranının yüzde 81, erkeklerin oranının yüzde 71; annenin evli olmaması halinde kürtaja sıcak bakan kadınların oranının yüzde 73, erkeklerin oranının yüzde 56; evli çiftlerin daha fazla çocuk istememesi durumunda da kürtajı savunan kadınların oranının yüzde 66, erkeklerin yüzde 56 olduğunu belirtti.

-"2008'DE KÜRTAJI ONAYLAYANLARIN ORANI DÜŞTÜ"-

Esmer, 2008 yılında yapılan araştırmaya göre, annenin evli olmaması durumunda kürtajı onaylayan kadınların oranının yüzde 34'e, erkeklerin oranının yüzde 31'e düşerken; evli çiftin daha fazla çocuk istememesi durumunda kürtajı doğru bulan kadınların oranının yüzde 31'e, erkeklerin oranının yüzde 27'ye düştüğünü belirtti. 2008-2009 araştırmasının 47 Avrupa ülkesinin tamamında yürütüldüğünü bildiren Esmer, kürtaja en olumlu ve en olumsuz yaklaşan Avrupa toplumlarını şöyle sıraladı:

"2008 yılında "Annenin evli olmaması durumunda kürtaj onaylanır' diyenlerin oranlarının en yüksek olduğu ülkeler; İsveç yüzde 91, Danimarka yüzde 89, Finlandiya yüzde 80, Fransa yüzde 73. En düşük onay veren ülkelerse; Malta yüzde 4, Güney Kıbrıs yüzde 16, Gürcistan yüzde 22.

2008 yılında "Evli çiftin çocuk istememesi durumunda kürtaj onaylanır' diyenlerin oranları; İsveç yüzde 87, Danimarka yüzde 81, Bulgaristan yüzde 76, Çek Cumhuriyeti yüzde 76. En düşük onay veren ülkelerse; Malta yüzde 2, Güney Kıbrıs yüzde 12, İrlanda yüzde 14."

-TARTIŞMANIN DİNİ BOYUTU-

Kürtaj tartışmalarının her zaman güçlü bir dini boyutunun bulunduğuna dikkat çeken Esmer, şunları ifade etti:

"Örneğin, Katolikler, Evanjelik Protestanlar ve Ortodoks Hristiyanlar kürtaja daha fazla karşıdır. Öte yandan, aynı din ya da mezhebe mensup olsa da, dini inançları daha güçlü olanlar da, dine daha az önem verenlerden veya inanmayanlardan farklı bir tutum içindedir. Bu gözlemlerin Türkiye için de geçerli olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Örneğin "Din benim için çok önemli' diyenlerin sadece yüzde 27'si daha fazla çocuk istemeyen çiftlerin kürtaj yaptırmasını onaylarken, "Din benim için biraz önemli' diyenlerde bu oran yüzde 46'ya yükseliyor. Dinin kendileri için bir önemi olmayanların ise yüzde 80'i, alternatif bir doğum kontrol yöntemi olarak bile kürtajı onaylıyor."

Kürtajla ilgili tutumların eğitim düzeyi ile de yakından ilişkili olduğuna dikkat çeken Esmer, şunları ekledi:

"Eğitim düzeyi ile kürtaja karşı tutum arasında güçlü bir ilişki var ve eğitim arttıkça kürtaj belirgin bir biçimde daha fazla onaylanıyor. En yüksek eğitim düzeylilerde bile, alternatif bir doğum kontrol yöntemi olarak kürtajı onaylayanların oranı (2008 yılında) yarıdan az. Ancak anne evli değilse, o zaman yüksek eğitimlilerin yaklaşık yarısı kürtajı onaylıyor.

Parti tercihi ile kürtajı onaylama arasında da bir ilişki var. Tahmin edilebileceği gibi, AKP'liler, CHP'lilerden çok daha fazla kürtaja karşı bir tutum içinde. Birey için dinin önemi arttıkça alternatif doğum kontrol yöntemi olarak kürtaja olan destek azalıyor. Kişinin hayatında Tanrı'nın önemi arttıkça, kürtaja olan destek azalıyor. Siyasal ideoloji soldan sağa doğru gittikçe, kürtaja karşıtlık artıyor. Eğitim düzeyi arttıkça, kürtajı onaylama eğilimi artıyor."

-"EĞİTİM DÜZEYİ YÜKSELDİKÇE, KÜRTAJI YANLIŞ BULMA EĞİLİMİ AZALIYOR"-

2011 Dünya ve Türkiye Değerler Araştırmaları'nda 2008-2009 Avrupa Değerler Araştırmaları'ndaki kürtaj soruları sorulmadığını; ancak,1981 yılında bu yana muntazam olarak sorulan bir soru bataryasının içinde kürtaja da yer verildiğini bildiren Esmer, şu değerlendirmede bulundu:

"Soruda, deneğin çeşitli davranışları (örneğin, devlet imkanlarından hakkı olmadan yararlanmak; toplu taşıma araçlarına biletsiz binmek; eşcinsellik; boşanma vb.) ve bu arada kürtajı ne ölçüde doğru veya yanlış bulduğunu 10 puanlık bir cetvel aracılığı ile değerlendirmesi istendi. Örneğin, denek kürtajı kesin yanlış buluyorsa 1; kesin doğru buluyorsa 10 puan verdi. Denekler, iki uca olan yakınlıklarına göre kendilerine bir konum seçtiler. Bu soruya verilen cevapla (yani kürtajı doğru veya yanlış bulma eğilimi ile) diğer faktörlerin ilişkisi de, bir çoklu lineer regresyon analizi ile saptanmaya çalışıldı. Buna göre; dindarlık yükseldikçe, kürtajı yanlış bulma eğilimi artıyor, eğitim düzeyi yükseldikçe, kürtajı yanlış bulma eğilimi azalıyor, gelir düzeyi yükseldikçe, kürtajı yanlış bulma eğilimi azalıyor. Cinsiyetin, yaşın, kentte veya kırda yaşamanın ve sol-sağ cetvelindeki konumun etkileri ise istatistiksel anlamlılık düzeyine erişemiyor." - Ankara