Arnavutluk'un "İlk ve Tek" Fotoğraf Arşivi: Marubi

Arnavutluk'un "ilk ve tek" fotoğraf arşivi: Marubi- İşkodra'daki 158 yıllık Marubi Fotoğraf Arşivi, barındırdığı 500 bin fotoğrafla Arnavutluk tarihine ve kültürüne ışık tutuyor- İtalya'dan Arnavutluk'a göç eden Pietro Marubi tarafından kurulan fotoğraf stüdyosuna dayanan arşivde, 1856-1989 yılları arasında çekilen önemli kareler sergileniyor- Marubi Fotoğraf Arşivi Müdürü Bedeni: - "Arnavutluk'un önemli devlet adamlarının fotoğrafları var. Enver Hoca'nın fotoğrafları da bu arşivde. Ülkedeki önemli festivallerin ve diğer ülkelerden ziyaret amacıyla Arnavutluk'a gelen çok sayıda devlet adamının fotoğrafları da bu arşivde yer alıyor" MALİK HASA - Arnavutluk'un kuzeyindeki İşkodra kentide bulunan 158 yıllık "Marubi" Fotoğraf Arşivi, barındırdığı 500 bin fotoğrafla Arnavutluk tarihine ve kültürüne ışık tutuyor.Ülkenin ilk ve tek fotoğraf arşivi olma özelliği taşıyan "Marubi", yurtiçi ve yurtdışından birçok fotoğraf sanatçısının ilgisini çekiyor.Marubi Fotoğraf Arşivi Müdürü Luçjan Bedeni, AA muhabirine yaptığı açıklamada, arşivin Pietro Marubi tarafından 1856 yılında kurulan ilk fotoğraf stüdyosuna dayandığını söyledi.Marubinin, içindekilerle zengin bir fotoğraf arşivi olduğuna dikkati çeken Bedeni, arşivde farklı ebatlarda 500 bin fotoğrafın bulunduğunu belirtti.Bedeni, ilk dönemlerinde Marubi ailesi tarafından kullanılan arşive 1970'li yıllardan sonra Jakova, Bici, Voci ve Kodheli ailelerinin de önemli katkıda bulunduğunu ve yaptıkları katkılarla arşivi daha da zenginleştirdiklerini aktardı.Arşivin kurucusu Marubi ailesinin Arnavutluk'un farklı dönemlerinde önemli işler yaptığına işaret eden Bedeni, "Pietro Marubi, 1856 yılında bu fotoğraf stüdyosunu kurdu. O dönemde böyle bir stüdyo açabilmek için izin almak sıradan bir şey değildi" dedi.Bedeni, Pietro Marubi'nin İşkodra'da herkesle iyi geçinen biri olarak tanındığını ifade ederek, 1834 yılında İtalya'da dünyaya gelen Pietro Marubi'nin, o dönemde ülkesinde yaşanan bazı gelişmeler üzerine İşkodra'ya yerleştiğini ve kendisini fotoğrafçılığa adadığını söyledi. - Fotoğrafçılığı, hizmetçilerinin çocuklarına öğretti Pietro Marubi'nin bir fotoğrafçıdan çok daha fazlası olduğunu anlatan Bedeni, "O İşkodra'ya bir mimar ve ressam olarak geldi. Kentteki Katolik kilisesi onun eseridir. Aynı zamanda Ortodoks kilisesi içinde de çeşitli resimler çizmiştir. Öte yandan Pietro Marubi'nin Karadağ'daki kraliyet ailesinin de fotoğrafçısı olduğu rivayet edilir" ifadesini kullandı.Bedeni, Marubi'nin çocukları olmadığını ancak fotoğrafçılık sanatını yanına hizmetçi olarak işe aldığı Kodheli ailesinin iki oğluna öğrettiğini söyledi.Marubi'nin, Kodheli ailesinin Matia ve Kel isimli iki çocuğunu fotoğrafçılık eğitim için İtalya'ya gönderdiğini de anlatan Bedeni, "Matia genç yaşta ölünce, Pietro kendini Kel Kodheli'ye adadı. Kel, daha sonra Marubi soyadını aldı. Pietro 1903 yılında ölünce, fotoğraf stüdyosu da Kel'e miras olarak kaldı" diye konuştu.Kel Marubi'nin de Arnavutluk tarihinde önemli bir yeri olan Kral Zog'un hüküm sürdüğü dönemde yaşadığını belirten Bedeni, kraliyet ailesinin özel fotoğrafçısı olan Kel Marubi'nin, o dönem Kral Zog'un önemli faaliyetlerini fotoğraflama imkanı bulduğunu ifade etti.Bedeni, fotoğrafçılık geleneğini Kel Marubi'nin ardından oğlu Geg Marubi'nin sürdürdüğünü aktardı.Bugün Marubi Fotoğraf Arşivi olarak hizmet veren kurumda, stüdyonun açıldığı 1856 yılından 1989 yılına kadar çekilmiş binlerce fotoğrafın bulunduğunu söyleyen Bedeni, "Arnavutluk'un önemli devlet adamlarının fotoğrafları var. Enver Hoca'nın fotoğrafları da bu arşivde. Ülkedeki önemli festivallerin ve diğer ülkelerden ziyaret amacıyla Arnavutluk'a gelen çok sayıda devlet adamının fotoğrafları da bu arşivde yer alıyor" şeklinde konuştu. - Fotoğraflar dijital ortama aktarılıyor Bedeni, Marubi Fotoğraf Arşivi'ndeki tüm fotoğrafların dijital ortama aktarımı için çalışmaların yaklaşık bir yıl önce başladığını belirterek, arşivdeki fotoğrafların birçoğunun yakında dijital ortamda yayınlanacağını söyledi.Fotoğraf arşivini ziyaret edenlerin sayısının her geçen gün arttığına dikkati çeken Bedeni, başta Türkiye olmak üzere Brezilya, Çin, Avustralya, Kanada, İsrail, Fransa, Cezayir, İngiltere ve Çek Cumhuriyeti'nden gelen turistlerin arşive büyük ilgi gösterdiğini vurguladı.Arşivin tanıtımı kapsamında Brüksel'den Ankara'ya, Budapeşte'den Varşova'ya birçok Avrupa kentinde sergiler açtıklarını söyleyen Bedeni, "Geçen kasım ayında Marmaris'teki bir festivale konuk olarak katılmıştım. Festivali, Anadolu Fotoğraf Derneği düzenlemişti. Festival kapsamında Türkiye'yi gezme imkanı buldu. Gelecekte, sergimizi yeniden Türkiye'de açmayı planlıyoruz. Bu şekilde Türk vatandaşlarının ilgisini çekecek, Osmanlı döneminin bir parçası olan arşivimizdeki koleksiyonu ortaya çıkaracağız" dedi.Marubi Fotoğraf Arşivi'nde, tarihin farklı dönemlerinden yaklaşık 500 bin adet fotoğrafın yanı sıra fotoğraf makineleri, ışıklar, stüdyo perdeleri, sandalyeler ve stüdyonun ilk yıllarından kalma çok sayıda eşya da sergileniyor.Daha önce İşkodra Şehir Müzesi bünyesinde hizmet veren Marubi Fotoğraf Arşivi, 2003 yılında Kültür Bakanlığı'na bağlanarak, "ulusal" statü kazandı. .