YÖK haftanın çalışmalarında yerli glikoz sensörü ve meme kanseri projesini paylaştı

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), üniversitelerde sağlık teknolojileri, kimya, yapay zeka uygulamaları, deniz ekosisteminin korunması, sürdürülebilir tarım gibi birçok alanda haftanın öne çıkan çalışmalarını paylaştı.
YÖK'ten yapılan açıklamaya göre, Hitit Üniversitesi'nde 9 yıllık araştırmayla geliştirilen yerli glikoz sensörü, ithal kan şekeri ölçüm sensörlerine alternatif olacak.
Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen buluş, Şanlıurfa'da düzenlenen TEKNOFEST Güneydoğu kapsamındaki ISIF'26 Uluslararası Buluş Yarışması'nda altın madalyaya layık görüldü.
Enzim kullanılmadan, paladyum gibi soy metal özellikleri taşıyan malzemelerden özel bir nano desenleme yöntemiyle geliştirilen sensör malzemesi, neme ve oksitlenmeye karşı dayanıklılığı, uzun raf ömrü ve kullanıcı dostu özellikleriyle öne çıkıyor.
Teknoloji hazırlık seviyesi 4. aşamada bulunan ve laboratuvar ortamında çalıştığı gösterilen sensörün, yeni projeler ve desteklerle kişisel kullanıma uygun yerli ve milli bir prototip glikometreye dönüştürülmesi hedefleniyor.
Kimyasal tehditlere karşı yerli kağıt dedektör
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ), TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM), Gebze Teknik Üniversitesi ve Marmara Üniversitesi işbirliğiyle kimyasal harp maddelerinin tespitinde kullanılmak üzere yerli kağıt dedektör geliştirilmesi için çalışmalar başlatıldı.
"Kimyasal Harp Maddesi Nokta Tespit/Teşhisinde Kullanılan Kağıt Dedektörlerin Yerli ve Milli İmkanlarla Geliştirilmesi" başlıklı proje, TÜBİTAK 1007 Programı kapsamında Savunma ve Güvenlik Teknolojileri Araştırma Destek Grubu (SAVTAG) tarafından desteklenmeye değer görüldü.
Çalışmada tehlikeli kimyasal maddelerle temas ettiğinde renk değiştirerek hızlı tespit yapılmasına yardımcı olacak taşınabilir bir malzeme geliştirilmesi amaçlanıyor. Yanlış pozitif sonuçların azaltılması, farklı kimyasalların ayırt edilebilmesi ve dedektörlerin nem, sıcaklık ile çevresel koşullara dayanıklı olması hedefleniyor.
Savunma sektörü ile polis, itfaiye ve sivil savunma gibi ilk müdahale birimlerinin kullanımına yönelik çalışmanın, kimyasal tehlikelerin erken belirlenmesine ve müdahale süreçlerindeki risklerin azaltılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Yapay zekayla meme kanseri tespiti
Boğaziçi Üniversitesi Veri Bilimi ve Yapay Zeka Enstitüsünce, yapay zekayla meme kanserinin tespitinde radyologlara yardımcı olmayı hedefleyen proje yürütülüyor.
Meme kanserinin görüntüler üzerinden tespit edilmesine yönelik çalışmayla tanı süreçlerinin kolaylaştırılması amaçlanıyor.
Bununla birlikte, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesi bünyesindeki üretim çiftliğinde yetiştirilen ıstakozlar, 2026 yılı Çanakkale Boğazı salımı kapsamında denize bırakıldı.
Üniversitenin akademik ve idari kadrosunun katılımıyla Bilim-1 teknesiyle resif bölgelerine açılarak gerçekleştirilen çalışma, her yıl düzenli olarak sürdürülüyor. Çalışmayla deniz ekosisteminin korunması ve gelecek nesillere daha zengin bir deniz yaşamı bırakılması hedefleniyor.
Silajlık soyayla yem kalitesini artırmaya yönelik deneme
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi (NÖHÜ) Ayhan Şahenk Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından Niğde koşullarında yürütülen ikinci ürün silajlık soya denemesinde, dekara ortalama 2 bin 485 kilogram hasıl verimi elde edildi.
Mısır silajının protein içeriğini destekleyerek daha dengeli yem elde edilmesini amaçlayan çalışma kapsamında, 19 Haziran'da dört farklı soya çeşidi ekildi.
Soya silajının mısır silajıyla kullanılmasıyla hayvan beslemede protein dengesinin desteklenmesi ve dışarıdan temin edilen pahalı protein yemlerine duyulan ihtiyacın azaltılması hedefleniyor.
NÖHÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Uslu, Çiftçi Eğitim Koordinatörlüğü aracılığıyla çiftçilere bu yeni nesil tarımsal üretim alanlarında eğitimler verilmesi ve uygulamaların bölgede yaygınlaştırılması için çalışmalara başlandığını belirtti.
Bitlis Eren Üniversitesinin bilimsel yayın sayısında artış
Bitlis Eren Üniversitesi (BEÜ), bu yılın dokuz ayında Scopus kapsamında gerçekleştirdiği 396 yayınla, geçen yılın tamamındaki 291 yayın sayısını aştı.
Önceki yılın toplam yayın sayısının yüzde 136,1'ine ulaşan üniversite, yayın sayısını en fazla artıran üniversiteler sıralamasında 208 üniversite arasında 4. sırada, devlet üniversiteleri arasında ise 1. sırada yer aldı.