Yargıtay'dan bahşiş havuzu kararı

Restoranda uzun yıllar çalışan bir garsonun açtığı alacak davası Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'ne taşındı. Garson, işyerinde uygulanan "havuz bahşiş" sistemi nedeniyle bazı alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini savundu. Davacı işçi; kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, check ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile yıllık izin alacaklarının ödenmesini talep etti. Ayrıca gerçek ücret üzerinden sigorta primlerinin yatırılmadığını öne sürdü.

Davalı restoran işletmecisi ise işçinin asgari ücretle çalıştığını, hak ettiği ücretlerin bordrolara yansıtılarak ödendiğini ve ücretinden "check ücreti" adı altında herhangi bir kesinti yapılmadığını savundu. İş Mahkemesi, davacının bazı alacaklarının ödenmediği gerekçesiyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği sonucuna vardı. Tanık anlatımlarına dayanılarak işçinin fazla mesai yaptığı ve ulusal bayram ile genel tatil günlerinde çalıştığı kabul edildi. Mahkeme ayrıca işyerinde her masa başına 20 TL üzerinden bir kesinti yapıldığı değerlendirmesiyle "check ücreti" hesabı yaptı ve davayı kısmen kabul etti.

Davalı tarafın karara itiraz etmesi üzerine dosya Bölge Adliye Mahkemesi'ne taşındı. İstinaf başvurusu esastan reddedildi. Bunun üzerine karar temyiz edilerek Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin önüne geldi. Yargıtay, işyerinde müşteriler tarafından bırakılan bahşişlerden her masa için 20 TL'ye karşılık gelen tutarın bir havuzda toplandığını ve daha sonra bahşiş almayan personele dağıtıldığını tespit etti. Yüksek Mahkeme, bahşiş paylaşım yönteminin işyerinde bu şekilde kararlaştırıldığına dikkat çekti.

Yargıtay'a göre söz konusu sistemde işçinin kazanılmış bahşişinden ayrıca bir kesinti yapıldığından söz edilemez. Çalışanın hak ettiği bahşişin havuza ayrılan paydan sonra kalan miktar olduğu kabul edildi. Böylece bahşiş havuzuna ayrılan tutarın işçinin ücretinden yapılan bir kesinti olmadığı sonucuna varıldı. Davacı işçi, bahşiş almadığı zamanlarda da ücretinden sabit bir tutar kesildiğini ileri sürdü. Ancak Yargıtay, işçinin hangi masalarda bahşiş almadığını, buna rağmen ücretinden ne kadar kesinti yapıldığını hesaplamaya elverişli şekilde ispatlayamadığını belirtti. Bu nedenle "check ücreti" adı altında talep edilen alacağın reddedilmesi gerektiğine hükmedildi.

Karar, restoran, kafe ve benzeri işletmelerde uygulanan bahşiş havuzu sistemlerinin hukuki değerlendirilmesi açısından dikkat çekiyor. Buna göre müşterilerden alınan bahşişlerin önceden belirlenmiş bir paylaşım sistemi kapsamında diğer personele dağıtılması, tek başına işçinin ücretinden kesinti yapıldığı anlamına gelmiyor. Ancak işçinin maaşından ayrıca bir kesinti yapıldığının iddia edilmesi halinde bunun somut ve hesaplanabilir şekilde ispatlanması gerekiyor.