Volkswagen'de Kritik Hafta: Dört Fabrikanın Geleceği Belirleniyor

Volkswagen yönetimi bu hafta Almanya'daki fabrikalarda çalışanların karşısına çıkıyor. Dört tesisin ve on binlerce işin akıbetini belirleyecek karar, eylül başında toplanacak denetim kurulundan çıkacak. İlk durak 25 Ağustos'ta ana fabrika Wolfsburg. Almanya'da 'Betriebsversammlung' denilen bu toplantılar, tüm çalışanlara açık işçi kurultayları niteliğinde ve yönetim kürsüye çıkıp soruları yanıtlamak zorunda.

Grup Ceo'su Oliver Blume ile marka başkanı Thomas Schäfer çarşamba günü Emden ve Zwickau'ya geçecek, dokuz duraklı tur 31 Ağustos'ta Hannover'de son bulacak. Blume bu turlara güçlü bir elle girmiyor. Temmuzda 'Group Target Picture' adlı 2030 planını kurula getiren CEO, onay alamadan masadan kalkmıştı. Plan, Avrupa ve Çin'deki üretim kapasitesini yıllık 9 milyon araca indirmeyi ve yüzde 9 marj hedefliyor. Genel giderler 2030'a kadar 11 milyar euro kısılacak; yatırım bütçesi 180 milyar eurodan 135 milyar euroya inecek.

Küçülmenin arkasında Çin'de dört yıldır kaybedilen pazar payı, ABD gümrük vergilerinin Audi ile Porsche'yi ezmesi ve ilk elektrikli kuşağın problemleri var. Grubun ilk yarıdaki faaliyet marjı yüzde 3,8; hedeflenen yüzde 8-10 bandının altında. Ancak yalnızca otomobil işine bakıldığında Volkswagen yüzde 4,1'lik marjla BMW'nin yüzde 3,6'sının ve Mercedes'in yüzde 3,2'sinin önünde. CEO, durumun 'kritikten de öte' olduğunu, genel giderlerin yüzde 30 yüksek kaldığını söyledi.

Bu hesabın sahadaki karşılığı dört tesis: Emden, Zwickau, Hannover ve Audi'nin Neckarsulm fabrikası. Blume, bu fabrikalar için 2030'lu yıllara dönük rekabetçi bir üretim programı gösteremediklerini kabul ediyor. Bu dört fabrikada yaklaşık 50 bin kişi çalışıyor. Plana göre Zwickau ve Emden'de araç üretimi 2030'ların başında sonlanacak; Hannover ile Neckarsulm birkaç yıl sonra sırada. Yeni model verilmediği takdirde ekonomik gerekçeli işten çıkarmalar devreye girebilir; 2024 tarihli toplu sözleşme zaten 2030'da sona eriyor.

Çalışan tarafı bu senaryoyu kabullenmiş değil. İç ağda yapılan ankette personel, yönetimin 'felaket iletişimi' nedeniyle tedirgin olduğunu yazdı. İş kaygısı ve fabrikaların geleceği öne çıktı. 2024 sonundaki uzlaşmayla Almanya'da 2030'a kadar 50 bin kişilik küçülme öngörülmüş, 37 bini için imzalar atılmıştı. Blume'un dünya genelinde ek 50 bin azaltma sözü, verilen sözün geri alınması olarak görülüyor. IG Metall Başkanı Christiane Benner bunu 'benzeri görülmemiş bir saldırı' diye niteledi.

Baskı yalnızca aşağıdan gelmiyor. Denetim kurulu başkanı ve Porsche SE CEO'su Hans Dieter Pötsch, şirketin tarihsel bir dönüm noktasında olduğunu söyledi. Porsche SE geçen yıl 338 milyon euro kar açıklarken bu kez 2,2 milyar euro zarar yazdı. Finans direktörü Johannes Lattwein, kapasite fazlası eritilirken hiçbir konunun tabu sayılmaması gerektiğini vurguladı. Ancak sermaye kanadındaki boş koltuk, çalışan tarafı ile Aşağı Saksonya'ya ağırlık kazandırıyor; savunma sanayii ve Çin modellerinin Avrupa'da üretimi gibi alternatifler gündemde.

Onay gerektiren maddelerde taslak ikinci kez takılırsa Blume'un elinde bir yol daha var: Tartışmayı olağanüstü genel kurula taşımak. Bunun için oyların en az dörtte üçü gerekiyor; Porsche SE yüzde 53,3, Aşağı Saksonya yüzde 20, Katar yüzde 17 oy hakkına sahip. Turun ardından denetim kurulu eylül başında toplanıp asıl kararı verecek. Blume kararların yıl bitmeden çıkmasını istiyor. Bu haftanın havası, kurulda kimin nerede duracağını büyük ölçüde belirleyecek.