Türkiye’nin 13 bin MV pompaj depolamalı HES potansiyeli var

Hidroelektrik Santralları Sanayi İş İnsanları Derneği Başkanı Elvan Tuğsuz Güven, Türkiye'nin 13 bin megavatı aşan pompaj depolamalı hidroelektrik santral potansiyeline sahip olduğunu belirterek, gerekli mevzuat düzenlemeleri ve finansman koşullarının sağlanması halinde bu yatırımların enerji arz güvenliğine önemli katkı sağlayacağını söyledi.
Anadolu Ajansı Enerji Terminali programına konuk olan Güven, pompaj depolamalı hidroelektrik santrallerin son dönemde dünyada yeniden öne çıkan teknolojiler arasında yer aldığını dile getirerek, Devlet Su İşleri verilerine göre Türkiye'de 13 bin megavatı aşan kapasitenin yatırıma dönüştürülebilecek seviyede bulunduğunu ifade etti.
Güven, Türkiye'de pompaj depolamalı Hes yatırımları için Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması kapsamında destekleme mekanizması bulunduğunu ancak alt düzenlemelerin henüz tamamlanmadığını belirterek şöyle konuştu:
"Yenilenebilir enerji destekleme mekanizmasında pompaj depolamalı HES yapmak için bir kaynak ayrılmış durumda. Bir destekleme fiyat mekanizması var. Ancak alt yönetmelik ve mevzuatlar hazır olmadığı için ve belirlenen rakam bu yatırımları hayata geçirmek için finansal proje finansmanı mantığında yeterli olmadığı için hayata geçme noktasında biraz daha yavaş kalıyoruz."
Pompaj depolamalı HES'ler sistem esnekliğini artırıyor
Dünyadaki elektrik depolama kapasitesinin yaklaşık yüzde 99'unun pompaj depolamalı hidroelektrik santrallerden oluştuğuna dikkati çeken Güven, hidroelektrik açısından zengin ülkelerin yenilenebilir enerji yatırımlarını bu tesislerle desteklemeye devam ettiğini belirtti.
Sistemin kapalı devre çalışma prensibi sayesinde suyun yeniden üst rezervuara pompalanarak tekrar enerji üretiminde kullanılabildiğini anlatan Güven, depolama ihtiyacının arttığı ve güneş ile rüzgar gibi kesintili kaynakların sistemde daha fazla yer aldığı bir dönemde pompaj depolamalı santrallerin sistem esnekliği açısından kritik görev üstlendiğini ifade etti.
Güven, geçen yıl Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından dile getirilen 2 bin megavatlık pompaj depolamalı HES hedefine işaret ederek, "Umarız 2026-2027 yıllarında bu anlamda pompaj depolamalı HES'lerin arz güvenliğine faydasını en kısa sürede devreye alabilmek için bir yatırım kararı ve iradesi ortaya konulur." dedi.
Düşük fiyatlar depolama için fırsat oluşturuyor
Türkiye'de güneş enerjisi kurulu gücünün yaklaşık 24 bin megavata ulaştığını belirten Güven, gün ortasında oluşan düşük elektrik fiyatlarının pompaj depolamalı santraller için önemli fırsat sunduğunu ifade etti.
Elektrik fiyatlarının düşük olduğu saatlerde suyun üst rezervuara pompalanabileceğini, talebin yükseldiği saatlerde ise depolanan suyla yeniden elektrik üretilebileceğini dile getiren Güven, böylece hem sistem esnekliğinin artırılabileceğini hem de düşük fiyatların avantaja dönüştürülebileceğini söyledi.
Hidroelektrik santrallerin dijitalleşme ve yeni teknolojilerle desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Güven, "Suyun enerjiye ayrılan payının daha efektif ve verimli bir şekilde kullanılabilmesi için muhakkak yeni teknolojilerden, yapay zeka gibi dijitalleşme gibi konulardan daha fazla faydalanılması gerekiyor." ifadesini kullandı.
Güven, hidroelektrik santrallerin 80 ila 100 yıl ekonomik ömre sahip olduğunu belirterek, mevcut tesislerin rehabilitasyonu, yeni teknolojilerle donatılması ve hibrit santral uygulamalarıyla desteklenmesinin enerji arz güvenliğine katkı sağlayacağını kaydetti.
Hidroelektrik santrallerin, güneş ve rüzgar santrallerinin "sigortası" ve "bel kemiği" niteliğinde olduğunu belirten Güven, sistem esnekliğinin Türkiye'nin 2035 ve 2053 hedefleri açısından kritik önem taşıdığını söyledi.