Trump'ın UCM yaptırım planlarına S&D'den AB'ye Engelleme Mevzuatı çağrısı geldi

Avrupa Parlamentosu'ndaki (AP) en büyük ikinci siyasi grup Sosyalistler ve Demokratlar (S&D), ABD'nin Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (UCM) yönelik yeni yaptırımlar planladığı haberlerinin ardından Avrupa Birliği'ne (AB), Mahkeme'nin korunması için "Engelleme Mevzuatı"nı (Blocking Statute) devreye alma çağrısı yaptı.
S&D grubundan yapılan açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın UCM'ye yönelik yeni yaptırımlar planladığı haberlerine değinilerek dünya düzeninin uluslararası hukuk üzerine kurulu olduğu ancak bu temelin "tehdit altında" bulunduğu kaydedildi.
Açıklamada, ABD'nin daha önce UCM Başkanı Akane Tomoko, yargıçlar ve savcılara yaptırım uyguladığı hatırlatılarak Trump'ın şimdi de Mahkeme'nin küresel finans sistemiyle bağlantısını kopararak kurumu zayıflatmayı amaçladığı vurgulandı.
UCM'nin meşru görevini yerine getirmesinin engellenmesinin herkes için endişe verici uyarı niteliğinde olması gerektiği belirtilen açıklamada, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e Mahkeme'yi yaptırımlara karşı korumak için "Engelleme Mevzuatı"nı devreye alma çağrısı yapıldı.
Açıklamada ifadelerine yer verilen S&D Grubu Dış İlişkilerden Sorumlu Başkan Yardımcısı Yannis Maniatis, UCM'nin kuruluşunun "insanlığa karşı hiçbir suçun cezasız kalmayacağına dair verilmiş bir söz" olduğunun altını çizdi.
Maniatis, kurallara dayalı uluslararası düzene inanmanın hiç kimsenin yasalar üzerinde olmadığını kabul etmek anlamına geldiğine işaret ederek, "Trump'ın tehditleri bu ilkeyi hedef almaktadır. Daha fazla gecikme lüksümüz yok. AB Komisyonu, UCM'yi ve yetkililerini korumak amacıyla, Engelleme Mevzuatı dahil elindeki tüm hukuki araçları kullanmalıdır." değerlendirmesini yaptı.
UCM'nin yanında olmanın uluslararası hukukun yanında durmakla eş değer olduğunu vurgulayan Maniatis, grubunun AP'nin insan hakları ve düşünce özgürlüğü alanında verdiği Sakharov Ödülü için Mahkeme'yi ve yetkililerini aday gösterdiğini anımsattı.
Grubun Uluslararası Ticaretten Sorumlu Başkan Yardımcısı Kathleen van Brempt de Trump'ın savaş suçluları yerine onları yargılamaya çalışan kuruma yaptırım uyguladığına dikkati çekerek, "Bu olası yaptırımlar, uluslararası adalete yönelik ciddi ve doğrudan bir saldırı niteliğindedir." ifadesini kullandı.
"Engelleme mevzuatı"
AB'nin Engelleme Mevzuatı, ilk kez 1996 yılında ABD'nin Küba, İran ve Libya'ya ambargo uygulama kararının ardından gündeme gelmişti. Bu mevzuatla, söz konusu ülkelerle iş yapan Avrupalı şirketlere yönelik yabancı mahkemelerin verebileceği kararların engellenmesi ve böylece bu şirketlerin korunması amaçlanmıştı.
Ancak mevzuatın uygulanması, daha sonra AB ve ABD'nin konuya müzakere ederek çözüm bulmasıyla rafa kaldırılmıştı. Söz konusu mevzuat, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile 2015'te imzalanan nükleer anlaşmadan çekilme kararı üzerine ise 7 Ağustos 2018'de yürürlüğe girmişti.