Tarihi Davanın İlk Gününde Neler Yaşandı

12 Eylül askeri darbesine ilişkin dönemin Genelkurmay Başkanı ve 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren ile emekli Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Tahsin Şahinkaya'nın yargılanmasına, Ankara 12. Ağır Ceza Mahkemesi'nde başlandı. İlk günkü duruşmanın bitmesiyle davaya bugün saat 09.30'dan itibaren devam edilecek.

"PAŞALAR DA MAŞALAR DA YARGILANACAK"

Evren ve Şahinkaya, duruşmaya, sağlık durumlarını gerekçe göstererek katılmazken avukatları hazır bulundu. Duruşma salonuna; iddianamede ismi geçenler, müştekiler, izleyiciler, basın mensupları ve taraf avukatları alındı. Duruşmaya müdahil olarak Başbakanlık adına Başbakanlık Hukuk Hizmetleri Başkanı Sami Arslan Aşkın, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına İnsan Hakları İnceleme Komisyonu Başkanı Ayhan Sefer Üstün ile komisyon üyesi Hamza Dağ ve davaya müdahil olan siyasi partilerin temsilcileri alındı. ''12 Eylül'ü Unutmadık, Affetmiyoruz'' ve ''Paşalar da Maşalar da Yargılanacaklar'' yazılı pankartlar ile 12 Eylül darbesi döneminde işkence gören ve hayatını kaybedenlerin fotoğrafları taşıyan gruplar, ''Darbecilerden hesap sorulsun'' şeklinde slogan attı.

ZANA: BUGÜN 12 EYLÜL ZİHNİYETİNİN YENİLGİSİDİR

Davaya müdahil olarak katılmak isteyenler ile mahkeme görevlileri arasında salona girişte kısa süreli bir tartışma yaşandı. Duruşmaya izleyici olarak katılan Diyarbakır milletvekili Leyla Zana, kendisinin de bu sürecin mağduru olduğunu belirterek ''Sadece 12 Eylül''ü yargılamak yetmiyor, bir zihniyetin yargılanması lazım. Bu zihniyet toplumun neredeyse yüz yılını aldı. Türkiye'de bütün toplumun geleceğini kararttı'' dedi. ''Bugün, bu zihniyetin yenilgisidir'' ifadesini kullanan Zana; Türküyle, Kürtüyle bütün toplumun bu davada birleştiğini söyledi.

KİMSE SANIK SANDALYESİNE OTURMAK İSTEMEDİ

Mahkemeyi izlemek isteyen kişi sayısının çok fazla olması nedeniyle saat 09:30''da başlaması gereken duruşma, yarım saat gecikti. Duruşma salonundaki izdiham nedeniyle mahkeme başkanı, ayakta kalanlara sanık koltuğuna oturmalarını teklif etti. Ancak bu öneriyi kimse kabul etmedi.

EVREN'İN AVUKATI YETKİSİZLİK İSTEDİ, MAHKEME REDDETTİ

Sanık avukatları erksizlik nedeniyle mahkemenin yok hükmünde sayılması talebinde bulundu. Evren''in avukatı Bülent Hayri Acar, "12 Eylül 1980-83 arası, Anayasa''nın teminatında. Bu Anayasa'yı yargılayamazsınız. Bu mahkeme yetkisiz'' dedi. Sanık avukatlarının bu talebi, mahkeme heyeti tarafından reddedildi. Mahkeme, sanıklara isnat edilen suçun, mahkemenin görev alanına girdiğini belirtti.

ADLİ TIP RAPORU HAZIR DEĞİL

Adli Tıp Kurumu henüz Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya''nın, mahkemeye çıkamayacak kadar rahatsız olup olmadığını belgeleyecek raporu hazırlamadı.

"EVREN VE ŞAHİNKAYA TUTUKLANSIN"

Müdahil avukatları Kenan Evren ile Tahsin Şahinkaya'nın tutuklanmasını istedi.

Mahkeme heyeti duruşmaya saat 14:00''a kadar ara verdi. Mahkeme başkanı Süleyman İnce, davanın bir ve iki numaralı sanıkları Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya'nın duruşmada bulunmaması nedeniyle bugün iddianamenin okunmayacağını açıkladı.

AĞIRLAŞTIRILMIŞ MÜEBBET HAPİS İSTENİYOR

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nca hazırlanan iddianamede; Ahmet Kenan Evren ve Ali Tahsin Şahinkaya, ''Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın tamamını veya bir kısmını değiştirmeye veya ortadan kaldırmaya ve anayasa ile teşekkül etmiş olan Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasına engel olmaya cebren teşebbüs etmek'' ile suçlanıyor. Suç yerinin Ankara, tarihinin ise 2 Ocak 1980 ile 12 Eylül 1980-6 Aralık 1983 arası gösterildiği iddianamede; Evren ve Şahinkaya''nın, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu''nun ''devlet kuvvetleri aleyhinde cürümler''e ilişkin 146. maddesi ile 80. maddesi uyarınca ''ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına'' çarptırılmaları isteniyor.

İNSAN HAKLARI İZLEME ÖRGÜTÜ'NDEN TAM DESTEK

Türkiye'de 32 yıl sonra 1980 askeri darbesini yapanların hakim karşısına çıkaracak olan davaya, uluslararası insan hakları derneğinden destek geldi. Merkezi New York'ta bulunan İnsan Hakları İzleme Örgütü, (HRW) darbecileri yargılayacak olan davanın, adaletin yerini bulması adına çok önemli bir fırsat olduğu vurgulandı. Darbeyi gerçekleştiren Kenan Evren ile Tahsin Şahinkaya'nın bugün hakim karşısına çıkacağını hatırlatan HRW, "Türkiye yalnızca darbenin yasal olup olmadığının değil o dönemde (darbe döneminde) gerçekleştirilen insan hakları ihlallerinin de üzerinde durmalı" tavsiyesinde bulundu.

"Demokrasiyi rayından çıkaran 1980 darbesinin, Türkiye'de özgürlükleri daraltarak yerine kısıtlamalar getirdiği belgelerle sabit" diyen HRW örgütünün Türkiye uzmanı Emma Sinclair-Webb, "Bu dava insan hakları mağdurlarının mağduriyetlerini gidermesi ve adaletin yerini bulması adına çok önemli bir fırsat" dedi. 1980 darbesi döneminde binlerce insanın işkencelere maruz kalıp kimilerinin gerekçe dahi gözetmeden öldürüldüğünü hatırlatan Sinclair-Webb, bugüne kadar darbeyi yapan ve bundan çıkar elde edenlerin, 1982 anayasası ile koruma altında olduklarına dikkat çekti. Darbecileri koruyan Anayasa'daki maddenin, 12 Eylül 2010 referandumuyla kaldırıldığına dikkat çeken Sinclair-Webb, geçtiğimiz ocak ayında da savcıların, 80 darbesini yapanlar hakkında dava açtığını anımsattı.