'Sakız Ormanları Projesi'

Halil Hüner - Yarımada Çevre Platformu Sözcüsü Ümit Bora, İzmir'in Çeşme ilçesinde yürütülen 'Çeşme'de Sakız Ağaçlarına Sevgi Aşılıyoruz' projesinde istenen sonucun alınamadığını öne sürdü.

Bora, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bir sakız firmasıyla bir doğa vakfının yürüttüğü çalışmada, aşılama yapılan ağaçlardan 100'ünün tuttuğunun tespit edildiğini bildirdi.

Çeşme yarımadasının 'sakızın gerçek ana vatanı' olduğunu, bu yüzden gerçekleştirilen tüm 'sakız ormanları projelerine' destek verdiklerini, yakından izlediklerini belirten Bora, şunları kaydetti:

'Fidanın dikiminin gerçekleştirildiği 300 dönüm alanda, bölgede sakız projesini hayata geçirenler ve ziraat mühendisleriyle yaptığımız incelemede, sakız fidanlarının 15-20 santimetre boyuna ulaştığını saptadık. Aşılama yapılan ağaçlardan 100'ünde aşı tutmuş. Dikim yapılan arazide otlar temizlenmemiş, teraslama yapılmamış, damlama sulama altyapısı oluşturulmamış. Sıcaktan dolayı dikilen fidanların büyük bölümü kurumuş ve otlar arasında kaybolmuştur. Ben projeyi yürüten doğa derneğinin de üyesiyim. Bu bölgede sakız ormanları projelerinin hayata geçmesi için yıllardır çırpınıyorum. İzmir'in Çeşme ilçesinde sakız üretimi projesine ilk başlayan Coşkun Vural, Ahmet Gürol ile Çeşme Çiftlik Köy'de 'Sakız Ormanları Projesi'ni hayata geçiren Metin Gemici ve Tansu Avcı'dan bilgi ve deneyim konusunda keşke yardım istenseydi.'

Ümit Bora, Çeşme Kaymakamı Cafer Sarılı'nın ilçede zaman zaman yetkililer ve çevrecilerle toplantı düzenleyerek, sakız ağacı üretiminin artırılması için bilgi paylaşımında bulunduğunu da hatırlattı.

Bora, amaçlarının, başlanan işi 'baltalamak' olmadığını ifade ederek, bu konunun Türkiye'deki uzmanlarla, sonuç almış insanlarla yürütülmesine çalıştıklarını söyledi.

Başlanılan projelerin ısrarla devam ettirilmesi için işin hep takipçisi olacağını dile getiren Bora, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Bu iş için de geniş bir katılım ve duyuruyla 'bundan sonra neler yapılabilir'in tartışılmasını istiyoruz. Sakız üretiminin geliştirilmesi yönündeki her türlü girişime yerel yönetici ve yetkililerden destek alabiliriz. Platforma üye tarım konusunda uzman kişilerin desteğini buralara yönlendirebiliriz. İzmir Orman Bölge Müdürü İbrahim Çiftçi sakız ağacı, fıstık çamı, badem ve ceviz ağacı yetiştirmek isteyen çiftçilere sahilden 2 kilometre içeride olmak şartıyla 5-300 dekar araziyi 49 yıllığına proje hazırlayan girişimcilere vermek istediklerini bildirdi. Sakız üretiminin Karaburun, Çeşme yarımadasında gerçekleşmesiyle hem iş sahası açılacak, hem de sakız ithalatına ödenen döviz Türkiye'de kalacaktır.



- EKOTURİZM'E KATKI SAĞLAR-



Bora, 'Sakız Ormanları Projesi'nin uygulandığı bölgelere ekoturizm yapılabileceğini, sakız reçinesinden sakız aromalı yiyecek ve içecek, sakız reçeli, rakısı, tatlı ve dondurmalarının satışa sunulabileceğini anımsattı. Eski çağlardan bu yana kullanılan sakız ve sakız yağının insan sağlığına katkıları olduğunu, pek çok hastalığı tedavi edici özelliği bulunduğunu, bu konuda moleküler düzeyde araştırmaların sürdüğünü anlatan Bora, sakızın bazı tıbbi özelliklerini ve kullanıldığı alanları şöyle özetledi: 'Antiseptik maddeler içerdiği için ağız hijyeni sağlar. Fazlası reflüyü tetikler, dikkatli kullanılmalıdır. Mide, bağırsak enfeksiyonlarında kullanılır. Helicobacter pylori (midede ülser ve kansere sebep olan bakteri) üzerinde etkili olduğu saptanmıştır. Yara merhemi yapımında kullanılır. Şekeri ve kolesterolü düşürür. Ayrıca, diş macunlarında, rakı (mastika), likör yapımlarında, tatlılarda, dondurmada, gemilerde su içinde kalan bölümlerde (yosun ve diğer canlıların yapışmasını önlemede), yağlı boya tablolarda vernik olarak kullanılmaktadır. Parfümeride de kullanılıyor.'

- SAKIZ NASIL BİR BİTKİ?-

Sakız, adını verdiği Sakız Adası ile Çeşme yöresinde doğal olarak yetişen ve reçinesinden yararlanılan, 4-5 metre boyunda, her zaman yeşil, ağaçcık veya çalı şeklinde bir bitkidir. Dişi ve erkek çiçekleri ayrı bitkilerde barınan sakızda erkek bitkilerin sakız randımanı dişilerden fazla oluyor. Tek veya üç-dört gövde üzerinde terbiye edilen sakız, dekoratif görünümü ve hoş kokusu nedeniyle bahçe düzenlemesinde de kullanılabilir. Her zaman yeşil olması ve toprağı örtmesi nedeniyle toprak erozyonunun önlenmesine de katkı sağlayan sakızın kökleri, 20-25 metre derinliğe kadar uzanabildiği için kuraklığa incir ve zeytinden daha iyi dayanır.

Sakız, arazi yangını gibi olumsuz koşullardan sonra bile kısa sürede kendini yeniler. Kıyı bölgelerinde tuza dayanıklı olan sakız yavaş gelişiyor ve 100 yıldan fazla yaşıyor. 5 yaşından itibaren sakız salgılayan bu bitki, 15 yaşından itibaren bitki başına 1-2 kilogram sakız verir. Bir kilogram sakızın fiyatı, kalitesine göre 75-150 dolar arasında değişiyor. Sakız yüzde 1 ile yüzde 3 arasında esansiyel yağ içerir.

(HH-MV-OSM) - İZMİR