OVP'de esnek çalışma: 'Güvenceli esneklik' uyarısı

Programda 'iş ve yaşam uyumunun ve çalışan verimliliğinin artırılması' amacıyla çalışma günlerinin ayarlanması ve esnek süreli istihdam modellerinin geliştirilmesi öngörülüyor. Ancak yeni sistemin nasıl uygulanacağı, çalışma sürelerinin kısalıp kısalmayacağı ve çalışanların mevcut haklarının nasıl korunacağı henüz netleşmiş değil.

Sözcü Yazarı ve Ekonomist Mahmut Aydoğmuş, esnek çalışma modelinin doğru uygulanması halinde hem çalışan hem de işveren açısından önemli avantajlar sağlayabileceğini ancak sistemin çalışan haklarını geriye götürecek bir modele dönüşmemesi gerektiğini söyledi. Pandemiyle birlikte uzaktan ve hibrit çalışma modellerinin birçok sektörde uygulanabilir olduğunu belirten Aydoğmuş, Türkiye'nin bu dönüşümün dışında kalmasının düşünülemeyeceğini kaydetti. Esnekliğin sosyal haklarda değil çalışma biçiminde olması gerektiğini vurgulayan Aydoğmuş, ücret, izin hakkı, kıdem, sosyal güvenlik ve fazla mesai hakkı korunurken çalışma biçiminin esnek hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.

Program kapsamında işletmelerin çocuk bakım sorumluluğu bulunan çalışanlara kısmen veya tamamen uzaktan çalışma imkanı sunmasının desteklenmesi, ebeveyn izinlerinin anne ve baba arasında daha dengeli paylaşılması için yeniden düzenlenmesi ve kreş ile kurumsal bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması hedefleniyor. Aydoğmuş, bu düzenlemelerin kadınların iş gücüne katılımı açısından önemli olduğunu, uzaktan çalışma, esnek çalışma ve erişilebilir kreş imkanlarının birlikte uygulanması gerektiğini söyledi. OVP'deki 'çalışma günlerinin ayarlanması' ifadesi haftada dört gün çalışma tartışmalarını yeniden gündeme getirebilir; ancak programda doğrudan haftada dört günlük çalışma sistemine geçileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor.

Aydoğmuş, çalışma günüyle çalışma süresinin birbirinden ayrılması gerektiğini belirterek, beş günlük işi dört güne sıkıştırıp aynı toplam süreyi daha ağır yüklemenin farklı, verimlilik artışıyla çalışma süresini gerçekten azaltmanın ise başka bir model olduğunu ifade etti. Türkiye'de genel haftalık çalışma süresinin 45 saate kadar çıkabildiğini hatırlatan Aydoğmuş, esnek çalışma tartışmasının çalışma süresinden bağımsız ele alınmaması gerektiğini söyledi. Yeni modelin başarısının yasal düzenlemelere bağlı olduğunu belirten Aydoğmuş, sınırlar doğru çizilmezse mesai kavramının ortadan kalkabileceğini, iş güvencesinin zayıflayabileceğini ve güvencesiz bir sisteme dönüşebileceğini kaydetti. Düzenlemelerin çalışan ve işveren temsilcilerinin katılımıyla hazırlanması gerektiğini vurgulayan Aydoğmuş, 'Türkiye'nin ihtiyacı güvencesiz esneklik değil, güvenceli esneklik' değerlendirmesinde bulundu.