Müddessir Suresi | Müddessir Suresi Okunuşu ve Meali, Müddessir Suresi Tefsiri

Müddessir Suresi adını ilk âyette yer alan müddessir (örtüsüne bürünen) kelimesinden almaktadır. Mekke döneminin ilk yıllarında nâzil olmuştur. Müddessir Suresi, Kur'an-ı Kerim'in 74. suresidir ve 56 âyetten oluşmaktadır. Surenin ilk ayetleri, çoğunluk tarafından kabul edildiğine göre Alak sûresinin ilk beş âyetinden sonra inmiştir. Bu âyetlerde Allah Teâlâ Hz. Peygamber'e, "Ey örtüsüne bürünen!" diye hitap ederek artık insanları uyarmak için harekete geçmesini, rabbinin büyüklüğünü tanımasını, elbisesini temiz tutmasını ve kötülüklerden sakınmasını emretmektedir. Bu âyetlerin nüzûl sebebiyle ilgili olarak Resûl-i Ekrem'in Mekke yollarının birinde yürürken bir ses duyduğu, fakat kimseyi görmediği, korkarak evine geldiği, bir köşeye çekilip, "Beni örtün" dediği, bunun üzerine ilk âyetlerin nâzil olduğu şeklindeki rivayetin yanı sıra müşriklerin kendisine "sihirbaz" demelerinden dolayı Resûlullah'ın üzüldüğü, evine girip örtüsüne büründüğü görüşü de mevcuttur.

MÜDDESSİR SURESİ KONUSU

Sûrede Hz. Peygamber'e, ilk vahyi aldığında yaşadığı heyecana rağmen dini tebliğ görevini yerine getirmesi, inkârcıları uyarması ve bu konuda karşılaşacağı sıkıntılara katlanması emredilmiştir. Kıyamet gününün sıkıntılarından söz edilmiş, Kur'an'a sihir ve beşer sözü diyerek onu reddeden müşriklerin yakıcı cehenneme sürüklenecekleri haber verilmiştir. Meleklerden ve kitap ehlinden, cehennemin görevlilerinden söz edilmiştir. Sûrede ayrıca inkârcıların cehenneme girmelerinin sebebi hakkında müminlerle aralarında geçen bir konuşmaya yer verilmiş ve inkârcıların haktan yüz çevirmelerinin sebepleri anlatılarak sûre sona ermiştir.

MÜDDESSİR SURESİ NUZÜLÜ

Mushaftaki sıralamada yetmiş dördüncü, iniş sırasına göre dördüncü sûredir. Müzzemmil sûresinden sonra, Fâtiha sûresinden önce Mekke'de inmiştir. Müzzemmil sûresinden önce indiğini söyleyenler de vardır (bk. İbn Âşûr, XXIX, 292).

MÜDDESSİR SURESİ OKUNUŞU

Bismillahirahmanirahim:

1. Ya eyyuhelmuddessiru.

2. Kum feenzir.

3. Ve rabbeke fekebbir.

4. Ve siyabeke fetahhir.

5. Verrucze fehcur.

6. Ve la temnun testeksiru.

7. Ve lirabbike fasbir.

8. Feiza nukıre fiynnakuri.

9. Fezalike yevmeizin yevmun 'asiyrun.

10. 'Alelkafiriyne ğayru yesiyrin.

11. Zernuy ve men halaktu ve hıyden.

12. Ve ce'altu lehu malen memduden.

13. Ve beniyne şuhuden.

14. Ve mehhedtu lehu temhiyden.

15. Summe yatme'u en eziyde.

16. Kella innehu kane liayatina 'aniyden.

17. Seurhikuhu sa'uden.

18. İnnehu fekkere ve kaddere.

19. Fekutile keyfe kaddere.

20. Summe kutile keyfe kaddere.

21. Summe nezare.

22. Summe 'abese ve besere.

23. Summe edbere vestekbere.

24. Fekale in haza illa sıhrun yu'seru.

25. İn haza illa kavlulbeşeri.

26. Seusliyhi sekare.

27. Ve ma edrake ma sekaru.

28. La tubkıy ve la tezeru.

29. Levvahatun lilbeşeri.

30. 'Aleyha tis'ate 'aşere.

31. Ve ma ce'alna ashabennari illa melaiketen ve ma ce'alna 'ıddetehum illa fitneten lilleziyne keferu liyesteykınelleziyne utulkitabe ve yezdadelleziyne amenu iymanen ve la yertabelleziyne utulkitabe velmu'minune ve liyekulelleziyne fiy kulubihim meredun velkafirune maza eradallahu bihaza meselen kezalike yudillullahu men yeşa'u ve ma ya'lemu cunude rabbike illa huve ve ma hiye illa zikra lilbeşeri.

32. Kella velkameri.

33. Velleyli iz edbede.

34. Vessubhı iza esfere.

35. İnneha leıhdelkuberi.

36. Neziyren lilbeşeri.

37. Limen şae minkum en yetekaddeme ev yeteahhare.

38. Kullu nefsin bima kesebet rehiynetun.

39. İlla ashabelyemiyni.

40. Fiy cennatin yetesaelune.

41. 'Anilmucrimiyne.

42. Ma selekekum fiy sekare.

43. Kalu lem neku minelmusalliyne.

44. Ve lem neku nut'ı mulmiskiyne.

45. Ve kunna nehudu me'alhaidıyne.

46. Ve kunna nukezzibu biyevmiddiyni.

47. Hatta etanelyekıynu.

48. Fema tenfe'uhum şefa'atuşşafi'ıyne.

49. Fema lehum 'anittezkireti mu'ridıyne.

50. Keennehum humurun mustenfiretun.

51. Ferret min kasveretin.

52. Bel yuriydu kullumriin minhum en yu'ta suhufen muneşşereten.

53. Kella bella yehafunel'ahırete.

54. Kella innehu tezkiretun.

55. Femen şae zekerehu.

56. Ve ma yezkurune illa en yeşaallahu huve ehluttakva ve ehlulmağfireti.

MÜDDESSİR SURESİMEALİ

Rahmân ve Rahîm Allah'ın adıyla

1. Ey (örtüsüne) bürünen! (Resûl)![1]

2. Kalk, (insanları) uyar.

3. Rabbini tekbir et (büyükle).

4. Elbiseni (kendini, kişiliğini ve seni çevreleyeni her türlü kirden)[2] arındır.

5. Azaba götürecek şeyleri terk(e devam) et.

6. İyiliği, (karşılığında) daha çoğunu umarak yapma!

7. Rabbin için (her şeye) katlan.

8. O Sûr'a üfürüldüğü zaman,

9. İşte o gün zor bir gündür.

10. Kâfirlere kolay değildir.

11-12-13-14. Tek başına (hiçbir şeysiz, çıplak) yarattığım adamı da bana bırak! Ona hem bolca mal verdim, hem de (yanında) hazır bulunan oğullar (verdim)! Kendisine (bu nimetleri) döşedikçe döşedim.

15. Sonra yine de hırsla artırmamı ister.

16. Hayır! (Artırmayacağım.) Çünkü o, bizim âyetlerimize karşı oldukça inatçı idi.

17. Ona zor bir meşakkat yükleyeceğim (Onu sarpa sardıracağım.)

18. Çünkü o,[3] (Kur'an hakkında uzun uzun) düşündü, ölçtü biçti.

19. Kahrolası nasıl da ölçtü biçti!

20. Yine kahrolası (aklınca) nasıl ölçtü biçti!

21-22-23-24-25. Sonra baktı (baktı) da, (söyleyecek söz bulamayıp) surat astı ve kaşlarını çattı. Sonra arka döndü ve büyüklük tasladı da: "Bu (öğretilip) rivayet edilen bir sihirden başka bir şey değildir, bu sadece insan sözüdür." (dedi).

26. Onu (o güç yetiremeyeceği) Sekar'a (cehenneme) atacağım.

27. Sen biliyor musun Sekar nedir?

28. O, ne geri(de bir şey) bırakır ne de (tekrar tekrar yakmaktan) vazgeçer.

29-30. O (durmadan yenilenen) derileri yakıp (simsiyah) kavurandır. Onun üzerinde on dokuz (muhafız melek)[4] vardır.

31. Biz o ateşin zebânîlerini, sadece meleklerden kıldık. Onların sayısını da o inkâr edenler için ancak bir imtihan yaptık. (Böylece) kendilerine kitap verilenler de (Kur'an'ın hak olduğuna) iyice inansınlar,[5] inananların da imanı artsın (kuvvetlensin) diye. Artık hem kendilerine kitap verilenler hem de mü'minler şüpheye düşmesinler. (Bu,) kalplerinde bir hastalık bulunanlarla, kâfirler: "Allah, bu misal ile ne demek istemiş olabilir?" desin(ler diyedir). İşte böylece Allah dilediğini (niyet ve amellerinin gereği olarak) sapıklıkta bırakır, dilediğini de doğru yola iletir. Rabbinin ordularını kendisinden başkası bilemez. Bu (cehennem, yahut zebânîlerin sayısı), insanlara (ibret için) bir hatırlatmadan başka bir şey değildir. [bk. 9/124]

32. Hayır! (Onlar öğüt almazlar). Ay hakkı için…

33. Dönüp geldiği zaman, gece hakkı için…

34. Ağardığı sırada sabah hakkı için…

35. Muhakkak o (cehennem), büyük (bela)lardan biridir.

36-37. Hem sizden (ibadet ve hayırda) ileri geçmek veya geri kalmak isteyenleri korkutmak için insanları uyarıcıdır.

38. Her nefis kazandığına bağlıdır.[6]

39. Ancak bahtiyar olan (defteri sağından verilen)ler böyle değildir. (İman edip iyi amelleriyle kurtulmuşlardır.)

40-41-42. (Onlar) cennetlerdedirler. Onlar suçlulara: "Sizi kavurucu ateşe sokan nedir?" (diye uzaktan sorarlar.)

43-44-45. (Günahkârlar) derler ki: "Biz namaz kılanlardan değildik. Yoksula yedirmezdik. (Kur'an'ın buyruklarını bırakıp, batıl şeylere) dalanlarla beraber biz de dalardık."

46-47. "Ceza gününü yalan sayardık. Nihayet (bu halde iken) bize (gelmesi) kesin olan (ölüm) gelip çattı."

48. Artık onlara şefaatçilerin şefaati fayda vermez.

49-50-51. Böyle iken onlara ne oluyor da, sanki aslandan ürküp kaçan yaban eşekleri gibi (hâlâ Kur'an'daki) öğütten yüz çeviriyorlar?

52. Fakat onlardan herkes, kendisine (Allah tarafından) dağıtılmış sahifeler (verilmesini) istiyor. [bk. 6/124]

53. Hayır! (Bu olacak şey değildir!) Doğrusu onlar (bu alaycı sözleriyle) âhiretten korkmuyorlar.

54. Bilakis, (korkmaları gerekir.) Şüphesiz o (Kur'an) da (hayatta esas alınacak) bir öğüttür.

55. Artık kim dilerse onu düşünüp öğüt alsın.

56. (Ne var ki) Allah dilemedikçe onlar öğüt alamazlar. Saygıyla emirlerine itaat edilmeye lâyık olan ancak O'dur, mağfiret sahibi de O'dur.

MÜDDESSİR SURESİ TEFSİRİ

Hz. Peygamber Hira mağarasında vahiy meleğinin sesini işitip kendisini de görünce korkusundan titremeye başlamış, hemen ailesine gelerek "Beni örtün, beni örtün!" demiş; onlar da üzerine bir örtü örtmüşler ve serin su serpmişlerdi. Bunun ardından, "Ey örtüsüne bürünen!" hitabıyla başlayan Müddessir sûresinin ilk beş âyeti inmiştir (Buhârî, "Tefsîr", 74/1-5). Bununla birlikte "örtüsüne bürünen" ifadesine mecaz olarak "peygamberlik kisvesine bürünen, bu ağır görevi yüklenen" anlamları da verilmiştir (Râzî, XXX, 190; Şevkânî, V, 373; İbn Âşûr, XXIX, 294).

"Kalk, uyar" emri Muhammed aleyhisselâmın, peygamber olarak tevhid dinini ve Allah'ın mesajlarını insanlığa tebliğ etmekle görevlendirilişinin ilânıdır. Resûlullah efendimiz bu emri aldıktan sonra insanları tevhid dinine çağırmaya başlamış, son nefesine kadar da bu görevini sürdürmüştür. "Sadece rabbinin büyüklüğünü dile getir" emri, tevhid dininin en önemli unsuru olan "Allah'ın birliğine iman ve O'na kulluk" esasını ortaya koymaktadır. İslâm'ın bu temel ilkesinin hemen ardından gelen "Elbiseni temiz tut" emri ise Hz. Peygamber'in maddî olarak elbisesini necâset vb. pisliklerden temiz tutması, mânevî olarak da güzel ahlâkla bağdaşmayan davranışlardan ve günahlardan nefsini arındırması anlamında yorumlanmıştır (Zemahşerî, IV, 180-181). Âyetteki siyâb (elbise) kelimesinin mecaz olarak kullanıldığını belirten ve bu kelimeye "amel, kalp, nefis, beden, aile, din, ahlâk" gibi farklı mânalar veren başka müfessirler de olmuştur (bk. Şevkânî, V, 374). Buradaki temizlik maddî mânada alındığında "elbise" bir örnek olup genel olarak beden temizliğinin, kezâ ev bark, mâbed vb. özel veya ortak alanların temizliğinin de bu buyruğun kapsamına girdiğinde kuşku yoktur. 5. âyette "Her türlü pislikten uzak dur" diye çevirdiğimiz cümle de dış temizlikten sonra inanç ve ahlâk temizliğini, iç arınmayı vurgulamaktadır. Sonuç olarak bu iki âyette, son derece veciz bir üslûpla, Hz. Peygamber'e ve onun şahsında müslümanlara hem maddî hem de mânevî temizlik emredilmiş olup, bu buyruğun daha ilk inen ve Hz. Peygamber'i risâlet görevine hazırlayan âyetlerde yer alması son derece anlamlıdır.