Manchester City dosyasında ne oldu? İlk günden bugüne adım adım dev soruşturma

Manchester City ile Premier League arasındaki yıllardır devam eden mali dosyada kritik bir aşamaya gelindi. Yüzlerce sayfalık belgeler, milyonlarca doküman, onlarca tanık ve 42 günlük duruşmanın ardından bağımsız komisyon gerekçeli kararını açıkladı.

Peki Manchester City tam olarak ne yapmakla suçlandı? Bu olay nasıl başladı, yüz milyonlarca euroluk para nereden geldi ve kulüp neden kuralları ihlal etmekle suçlanıyor? Dosyayı en başından anlatıyoruz.

HER ŞEY 2008'DE BAŞLADI

Hikâyenin başlangıç noktası 2008 yılı. Nihai sahibi Şeyh Mansur olan Abu Dhabi United Group (ADUG), Manchester City'nin yüzde 90'ını satın aldı. Böylece kulübün hem sportif hem de mali açıdan tamamen farklı bir dönemi başladı.  Yeni yönetimin Manchester City için oldukça büyük hedefleri vardı. Bunun gerçekleşebilmesi için de ciddi miktarda para gerekiyordu.

Bağımsız komisyonun raporuna göre ADUG, kulübün sahibi olduğu ilk iki yılda Manchester City'ye yaklaşık 583,3 milyon euroluk sermaye katkısı yaptı. Ancak mesele tam da burada başladı.

CITY'NİN DAHA FAZLA TİCARİ GELİRE İHTİYACI VARDI

Manchester City'nin sürekli olarak sahibinden gelen parayla büyümesi, mali kurallar açısından sorun oluşturabilecek bir yapı ortaya çıkarıyordu. Rapora göre kulübün hem rekor seviyedeki zararlarını önlemesi hem de UEFA'nın mali düzenlemelerine uyabilmesi için ticari gelirlerini yükseltmesi gerekiyordu. 

Basit şekilde anlatmak gerekirse City'nin, "Kulübün sahibi bize para verdi" görüntüsü yerine daha fazla "Bu parayı ticari faaliyetlerimizden ve sponsorlardan kazandık" diyebileceği bir gelir yapısına ihtiyacı vardı. Bağımsız komisyona göre 2010'un başında tam da bunu sağlayacak bir sistem oluşturuldu.

DOSYANIN MERKEZİNDEKİ SİSTEM: "GİZLENMİŞ FİNANSMAN"

Komisyonun "Gizlenmiş Finansman Düzenlemesi" adını verdiği sistem, Manchester City dosyasının en önemli bölümünü oluşturuyor. Komisyonun tespitine göre ADUG'un Manchester City'ye sağladığı sermayenin bir bölümü, kulübün sahibinden gelen para olarak değil, Abu Dabi merkezli şirketlerden elde edilen sponsorluk geliri şeklinde gösterildi. Raporda bu sistem açık biçimde şöyle anlatılıyor: Kulüp, 2010'un başlarında ADUG tarafından sağlanan hissedar finansmanını Abu Dabi sponsorluklarından gelen ticari gelir gibi göstermek için bir plan geliştirdi. Yani dosyanın özündeki iddia aslında oldukça basit:

Paranın kaynağı kulübün sahibi olmasına rağmen, bu paranın bir bölümünün sponsorların ödediği ticari gelir gibi gösterildiği tespit edildi.

SPONSORLUK ANLAŞMALARI NASIL İŞLEDİ?

Komisyon, Abu Dabi merkezli şirketlerle piyasa değerinin oldukça üzerinde bedeller içeren sponsorluk anlaşmaları yapıldığını belirledi. Ancak rapora göre sözleşmede yazan paranın tamamını sponsor şirketler ödemedi. Sponsorlar belirli bir temel tutarı karşılıyor, geriye kalan bölüm ise Manchester City'nin sahibi ADUG tarafından sağlanıyordu.  Dosyadaki rakamlar sistemin boyutunu daha net ortaya koyuyor.

969,1 MİLYON EUROLUK FARK

Manchester City, 2009-10 ile 2017-18 arasındaki dönemde toplam ticari gelirini yaklaşık 1 milyar 557,4 milyon euro olarak beyan etti. Bu paranın yaklaşık 1 milyar 108,2 milyon eurosu, Abu Dabi merkezli sponsorlara bağlandı. Ancak bağımsız komisyonun raporuna göre sponsor şirketlerin gerçekten ödediği para yalnızca yaklaşık 139,2 milyon euroydu. Geriye kalan yaklaşık 969,1 milyon euronun kaynağının ise Manchester City'nin sahibi ADUG olduğu tespit edildi.  Başka bir ifadeyle komisyon, yüz milyonlarca euroluk kulüp sahibi finansmanının ticari gelir görüntüsü altında sisteme dahil edildiği sonucuna vardı.

ADUG tarafından sağlanan bu paralar çıkarıldığında Manchester City'nin söz konusu dönemdeki ticari gelirinin yaklaşık 465,1 milyon euro seviyesinde kalacağı hesaplandı. 

KOMİSYON: MALİ TABLO GERÇEKTE OLDUĞUNDAN GÜÇLÜ GÖSTERİLDİ

Bağımsız komisyon bunun sonucunda Manchester City'nin mali tablolarında kulübün gerçek finansal durumundan farklı bir görüntü oluşturulduğunu belirtti. Rapora göre kulübün Abu Dabi sponsorluklarından elde ettiği ticari gelirler ve dolayısıyla toplam gelirleri gerçekte olduğundan yüksek gösterilirken ADUG'un Manchester City'ye yaptığı sermaye katkılarının gerçek büyüklüğü gizlendi. Komisyon ayrıca bu yöntemin düzenleyici kurumlar ve kulübün denetçileri dahil üçüncü taraflara yanıltıcı bir izlenim verdiğini belirledi. 

BİR DE "FORDHAM DÜZENLEMESİ" ORTAYA ÇIKTI

Dosya yalnızca sponsorluk anlaşmalarıyla sınırlı kalmadı. Komisyon, "Fordham Düzenlemesi" adı verilen başka bir sistemi de inceledi. Bu düzenlemede Fordham isimli üçüncü taraf bir şirket, Manchester City oyuncularının imaj haklarından gelir elde etme hakkını kulüpten satın alıyordu. Ancak bağımsız komisyon, Fordham'ın gerçekte ADUG için bir paravan olmaktan pek öteye gitmediğini tespit etti. 

Böylece kulübün sahiplik yapısından gelen sermayenin gizlenmesine yönelik ikinci bir düzenleme daha dosyanın önemli başlıklarından biri haline geldi.

SORUŞTURMA DEVASA BİR DOSYAYA DÖNÜŞTÜ

Premier League'in Manchester City hakkındaki incelemesi ilerledikçe dosyanın büyüklüğü de ortaya çıktı. Ligin suçlamaları ve olayları anlattığı dosya, sonradan eklenen 50 sayfayla birlikte 550 sayfaya ulaştı. Manchester City'nin buna verdiği yanıt yaklaşık 200 sayfaydı. Tanık ifadeleri ise 700 sayfayı geçti. Premier League 6 tanık çağırırken Manchester City 24 kişinin yazılı ifadesini sundu. Ayrıca belge paylaşımı sürecinde milyonlarca doküman teslim edildi. 

DURUŞMALAR 42 GÜN SÜRDÜ

Dosyanın duruşmaları Eylül-Aralık 2024 arasında gerçekleştirildi ve toplam 42 gün sürdü. Manchester City süreçte yalnızca suçlamalara karşı savunma yapmakla kalmadı, Premier League'in bu suçlamaları yöneltme yetkisini de sorguladı. Suçlamalar dört ana kategoriye ayrıldı ve bunların bazıları kendi içinde alt kategorilere bölündü. Komisyon kararında City'nin sorumlu bulunmadığı tek bölümün, soruşturma sırasında Premier League'in belirli taleplerine uyulmasını kapsayan dördüncü kategorinin bir alt başlığı olduğu belirtildi. 

TANIKLAR HAKKINDA DA ÇOK AĞIR BİR TESPİT YAPILDI

Komisyonun gerekçeli kararındaki en dikkat çekici bölümlerden biri Manchester City adına ifade veren bazı tanıklarla ilgiliydi. Komisyon, önemli tanıklardan bazılarının ifadelerinin temel noktalarda gerçeğe aykırı olduğunu ve bazı kişilerin duruşmada doğru olmadığını bildikleri ifadeler verdiğini tespit etti.  Bu tespit, dosyanın yalnızca muhasebe kayıtları ve sponsorluk sözleşmeleriyle sınırlı kalmadığını gösterdi.

BAĞIMSIZ KOMİSYON CITY'Yİ SORUMLU BULDU

Uzun süren inceleme ve duruşmaların ardından bağımsız komisyon kararını verdi. Komisyon, 2009-10 ile 2017-18 arasındaki döneme ilişkin en ciddi mali düzenleme ihlallerinin de aralarında bulunduğu suçlamaların neredeyse tamamında Manchester City'yi sorumlu buldu. Komisyonun temel tespiti, City'nin "gizlenmiş finansman" düzenlemeleriyle gelirlerini yapay biçimde artırdığı ve maliyetlerini düşürdüğü yönünde oldu.  Premier League CEO'su Richard Masters ise dosyayı "Premier League tarihinin en önemlisi" olarak nitelendirdi. 

MANCHESTER CITY: MASUMUZ

Manchester City ise bağımsız komisyonun kararını kabul etmiyor. Kulübün CEO'su Ferran Soriano, Premier League'in dosyasının temelinde kulüp sahibinin parasının Abu Dabi'deki sponsorlar aracılığıyla gizlice Manchester City'ye aktarıldığı iddiasının bulunduğunu belirterek bunun doğru olmadığını savundu. 

Manchester City de resmi açıklamasında suçlamalar karşısında masum olduğunu, elinde görüşlerini destekleyen kapsamlı deliller bulunduğunu ve karara karşı bütün hukuki yolları kullanacağını açıkladı.

Kulüp ayrıca komisyonun görüşünün hukuk, ilke ve olgular bakımından ciddi hatalar içerdiğini savunuyor. Dolayısıyla bağımsız komisyonun kararı açıklanmış olsa da hukuki süreç henüz sona ermiş değil.

ŞİMDİ NE OLACAK?

Manchester City'nin bir sonraki adımı itiraz olacak. Dosyadaki bilgilere göre kulübün karara itiraz etmek için cuma gününe kadar süresi bulunuyor. İtiraz halinde dosya, ligin yargı paneli tarafından atanan üç kişilik yeni bir komisyonun önüne gidecek. Ancak bu aşamada bütün dava sıfırdan görülmeyecek; ilk kararın hukuki ve usule ilişkin incelemesi yapılacak. 

İtiraz duruşmasının başvurudan itibaren 12 hafta içerisinde tamamlanması, kararın da duruşmanın sona ermesinden en geç 30 gün sonra açıklanması gerekiyor.

Bunun ardından sınırlı gerekçelerle tahkim yolu ve belirli şartlarda Birleşik Krallık Yüksek Mahkemesi'nin ticaret bölümüne başvuru ihtimali de bulunuyor. 

KISACASI MANCHESTER CITY DOSYASI NEDİR?

Olayı tek cümleyle özetlemek gerekirse:

Manchester City'nin sahibi ADUG'un kulübe sağladığı yüz milyonlarca euroluk finansmanın önemli bir bölümünün, kulüp sahibi tarafından verilen para yerine sponsorlardan kazanılmış ticari gelir gibi gösterildiği bağımsız komisyon tarafından tespit edildi. Bu sistem sayesinde Manchester City'nin ticari gelirlerinin gerçekte olduğundan yüksek, sahibinden aldığı finansmanın ise olduğundan düşük göründüğü sonucuna varıldı. Manchester City ise bu tespitlerin yanlış olduğunu, masum olduğunu ve kararı bozdurmak için itiraz dahil bütün hukuki yolları kullanacağını söylüyor.

Bu nedenle dosyada bağımsız komisyonun Manchester City aleyhine verdiği çok önemli bir karar var; ancak süreç kesin olarak kapanmış değil. Şimdi gözler City'nin itirazında ve bu sürecin sonunda kulübe uygulanabilecek yaptırımlarda olacak.