Kosova Meclisi, UÇK komutanlarına verilen Lahey cezasını kınayan bildiriyi kabul etti

Eski Kosova Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi'nin de aralarında bulunduğu Kosova Kurtuluş Ordusunun (UÇK) eski komutanlarının, Hollanda'nın Lahey kentindeki davada, savaş suçlarından mahkum edilmesi ve hapis cezalarına çarptırılmasını eleştiren bildiri, Kosova Meclisinde kabul edildi.
Kosova Meclisi Genel Kurulu, eski UÇK komutanlarının Lahey'deki davada savaş suçlarından mahkum edilmesi ve hapis cezalarına çarptırılmasına ilişkin bildiriyi kabul etme gündemiyle toplandı.
Kosova Cumhurbaşkanlığı görevini vekaleten yürüten Meclis Başkanı Albulena Haxhiu, Meclis kürsüsünden bildiri metnini okudu.
Bildiride, Kosova'nın özgürlük ve bağımsızlığının insan onuru, eşitlik ve halkın kendi geleceğini belirleme hakkı uğruna verilen uzun mücadelenin sonucunu oluşturduğuna dikkati çekildi.
NATO'nun Kosova halkına yönelik şiddetin sona erdirilmesi ve ülkenin özgürleştirilmesindeki belirleyici müdahalesinin önemine işaret edilen bildiride, hiçbir mahkeme kararının Kosova'daki savaşın tarihsel gerçeğini ortadan kaldıramayacağı savunuldu.
Bildiride, Sırbistan'ın soykırım ve insanlığa karşı suçlar işlediği, Kosova'da terör ve etnik temizliğe yönelik bir kampanya yürüttüğü, sivilleri, çocukları, kadınları ve yaşlıları öldürdüğü, cinsel şiddeti savaş aracı olarak kullandığı, halkı zorla yerinden ettiği, köyleri ve kentleri yakıp yıktığı ifade edildi.
Hukukun üstünlüğüne saygının haksız olduğu değerlendirilen bir mahkeme kararına, hukuki ve kurumsal yollarla karşı çıkma hakkı ve sorumluluğunu da içerdiği kaydedildi.
Bildiride, Kosova'nın özgürlük ve kurtuluş mücadelesine ilişkin tarihsel gerçeğin korunması ve savunulması amacıyla hukuki, kurumsal ve diplomatik çalışmaların koordine edileceği ortak bir devlet stratejisinin hazırlanması çağrısında bulunuldu.
Sırp listesi milletvekillerinin katılmadığı oylamada, 99 milletvekili oy kullandı ve mahkeme kararını kınayan bildiri oybirliğiyle kabul edildi.
Kosova Özel Odaları ve Özel Savcılığı
Kosova Özel Odaları ve Özel Savcılığı olarak da anılan özel mahkeme ve bünyesindeki Özel Savcılık Lahey'de kuruldu ancak Kosova yasalarına göre faaliyet gösteriyor.
Kosova'da 1998-2000 döneminde işlendiği öne sürülen savaş suçlarını araştırmak ve yargılamak amacıyla kurulan bu yargı organı, uluslararası hakim ve savcılardan oluşuyor. Özel Savcılık, 2019'dan bu yana UÇK'nin onlarca eski mensubunu ifade vermek üzere davet etmişti.
Eski UÇK komutanları Kosova'nın eski Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi, Jakup Krasniqi, Kadri Veseli ve Rexhep Selimi, 4-5 Kasım 2020'de gözaltına alınarak Lahey'e transfer edilmişti. UÇK komutanlarının Lahey'de tutuklu yargılanması 3 Nisan 2023'te başlamıştı.
Hollanda'nın Lahey kentinde görülen davada karar 16 Eylül'de açıklanmış, mahkeme, Thaçi ve diğer UÇK komutanları Krasniqi, Veseli ve Selimi'yi 385 kişiye yönelik keyfi gözaltı, 49 kişiye yönelik kötü muamele, 303 kişiye yönelik işkence ve 96 kişiye yönelik cinayet dahil olmak üzere savaş suçlarından suçlu bulmuştu.
Söz konusu suçlardan Thaçi ve Krasniqi 25'er yıl, Veseli 18 yıl ve Selimi 13 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. UÇK komutanlarının avukatları karara itiraz edeceklerini bildirmişti.
Kosova Savaşı ve bağımsızlık süreci
1998-1999 döneminde yaşanan, NATO'nun Sırbistan ve Karadağ'ın oluşturduğu Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'ne yönelik hava harekatıyla son bulan Kosova Savaşı'nda, çoğu Arnavut 10 binden fazla Kosovalı öldürüldü, farklı etnik gruplara mensup 1 milyonun üzerinde Kosovalı evlerini terk etmek zorunda kaldı.
UÇK, Kosovalı Arnavutlar tarafından 1990'lı yıllarda Yugoslav güçlerine karşı çıkmak ve Kosova'yı bağımsız ülke haline getirmek hedefiyle kuruldu.
Savaşın sona ermesinin ardından UÇK feshedildi ve komutanları ile askerleri ülkenin yeni oluşturulan güvenlik kurumlarına katıldı.
Kosova, 17 Şubat 2008'de Sırbistan'dan tek taraflı bağımsızlığını ilan etti ancak Sırbistan, Kosova'yı halen "kendi toprağı" olarak görüyor.