2026 Nobel Barış Ödülü 'ilk'lerin kadını Navi Pillay'in oldu

Dünyanın en prestijli ödüllerinden biri olarak kabul edilen Nobel Barış Ödülü’nün bu yılki sahibi Navi Pillay oldu. Uluslararası hukuk ve insan hakları alanındaki çalışmalarıyla tanınan Pillay, ödülü barışı ve uluslararası hukuku geliştirme çabaları nedeniyle kazandı.

ÖDÜL OSLO’DA AÇIKLANDI

Norveç Nobel Komitesi, kazananı bugün saat 11.00'de (TSİ 12.00) Oslo’daki Norveç Nobel Enstitüsü’nde düzenlenen basın toplantısında duyurdu. Açıklamayı Komite Başkanı Jorgen Watne Frydnes yaptı.

ULUSLARARASI HUKUKUN TANINMIŞ İSİMLERİNDEN

Güney Afrikalı hukukçu Pillay, 2008-2014 yılları arasında BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri olarak görev yaptı. Pillay, daha önce Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde ve Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde (UCM) hakimlik yapmıştı.

Pillay, son olarak BM İnsan Hakları Konseyi’nin kurduğu “İşgal Altındaki Filistin Toprakları, Doğu Kudüs ve İsrail’e İlişkin Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu”nun başkanlığını yürüttü.

ULUSLARARASI HUKUKUN TANINMIŞ İSİMLERİNDEN

Navi Pillay, 23 Eylül 1941'de Güney Afrika’nın Durban kentinde doğdu. Natal Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitiren Pillay, 28 yıl boyunca Güney Afrika’da avukatlık yaptı ve bu dönemde apartheid karşıtı aktivistlerin savunmasını üstlendi.

Pillay, 1995-2003 yılları arasında Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde hakimlik yaptı. Mahkemenin 1999-2003 yılları arasında başkanlığını yürüttü. 2003-2008 yılları arasında Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde (UCM) hakim olarak görev yapan Pillay, 2008-2014 yıllarında BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri olarak çalıştı. Pillay, Kasım 2025'e kadar BM’nin İşgal Altındaki Filistin Toprakları’na ilişkin Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu’nun başkanlığını yürüttü.

“İLK”LERİN KADINI

Pillay, 1967'de Natal eyaletinde kendi hukuk bürosunu açan ilk beyaz olmayan kadın oldu. 1995'te ise Güney Afrika Yüksek Mahkemesi’ne atanan ilk beyaz olmayan kadın hakim olarak tarihe geçti.

Harvard Hukuk Fakültesi’nde hukuk doktorası yapan ilk Güney Afrikalı olan Pillay, Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin ilk 4 yılında mahkemedeki tek kadın hakimdi. Pillay, 2003'te ilk kez verilen Gruber Kadın Hakları Ödülü’nün de sahibi oldu.

TECAVÜZÜ “SOYKIRIM SUÇU” SAYAN KARAR

Pillay’in Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde görev aldığı heyetin verdiği Akayesu kararı, uluslararası hukukta bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor. Bu kararla tecavüz ve cinsel saldırının ilk kez soykırım suçu oluşturabileceği, tecavüzün insanlığa karşı suç sayılabileceği kabul edildi.

287 ADAY ARASINDAN SEÇİLDİ

Bu yıl Nobel Barış Ödülü için 208 kişi ve 79 kuruluş olmak üzere toplam 287 aday gösterildi. Adaylar arasında ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese de bulunuyordu.

Ödülün sahibine 12 milyon İsveç kronu (yaklaşık 900 bin sterlin) para ödülü verilecek. Ödül, Alfred Nobel’in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık’ta Oslo’da düzenlenecek törenle sahibine teslim edilecek.

GEÇEN YIL MACHADO KAZANMIŞTI

2025 Nobel Barış Ödülü’nü Venezuelalı muhalefet lideri María Corina Machado kazanmıştı. Machado ödüle, Venezuela’da demokratik geçiş için yürüttüğü mücadele nedeniyle layık görülmüştü.

DİĞER NOBEL ÖDÜLLERİ DE SAHİPLERİNİ BULDU

Bu yıl Nobel Tıp Ödülü Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel’e, Nobel Fizik Ödülü Francis Halzen’e, Nobel Kimya Ödülü ise Henri Kagan ve Kenso Soai’ye verildi. Nobel Edebiyat Ödülü’nü Kanadalı şair Anne Carson kazandı. Nobel Ekonomi Ödülü’nün sahibi ise 12 Ekim Pazartesi günü açıklanacak.