IMF Brezilya stablecoin denetimi için uyarıda bulundu

IMF'nin bu ay yayımladığı Finansal Sistem İstikrar Değerlendirmesi'ne göre stablecoinler, Brezilya kripto varlık piyasasının kayda değer büyümesinde kilit rol oynadı. Rapor, sınır ötesi kripto akışlarının istikrarlı biçimde arttığını ve stablecoin alımlarının küresel şoklara geleneksel portföy yatırımına ya da doğrudan yabancı yatırıma kıyasla iki ile üç kat daha duyarlı olduğunu belirtti. IMF'ye göre dijital varlıklar, özellikle de stablecoinler, 2017'den bu yana istikrarlı bir yükselişle geleneksel kanalları geçerek Brezilya'ya para giriş ve çıkışının başlıca yöntemi haline geldi.

Fonun 2018'den bu yana Brezilya ekonomisine ilişkin ilk değerlendirmesi olan raporda, stablecoinlerin şirketler ve bireysel kullanıcılar için cazibesi daha ucuz transferlere ve vergi avantajlarına bağlandı. IMF ayrıca stablecoin talebi ile S&P 500, VIX oynaklık endeksi ve Bitcoin fiyatı gibi göstergelerin yanı sıra döviz kuru, faiz oranları ve vergi politikası değişiklikleri arasında bağlantılar tespit etti.

IMF DÜZENLEME BOŞLUKLARINA DİKKAT ÇEKTİ

IMF, Brezilya Merkez Bankası'nın (BCB) kripto varlık hizmet sağlayıcılarını düzenlemek için adımlar attığını kabul etti. Buna karşın fona göre müşteri varlıklarının korunması, stablecoin ihracı kuralları ile kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele uyumu gibi alanlarda hâlâ boşluklar bulunuyor. Rapor, saklamadaki varlıkların ayrıştırılması ve fon transferlerinin izlenmesine yönelik uluslararası standartların, özellikle de seyahat kuralının tam olarak uygulanması gerektiğini vurguladı. IMF, finansal istikrar risklerini tartışırken stablecoinlere kısıtlama getirilmesini önermedi. Fon bunun yerine, kripto piyasaları mevcut ödeme ve finans altyapısıyla bütünleştikçe düzenleyici çerçevenin güçlendirilmesini tavsiye etti.

BCB Başkanı Gabriel Galípolo'nun daha önceki açıklamaları da stablecoinlerin ülkenin raporlanan kripto akışlarının yaklaşık yüzde 90'ını oluşturduğuna işaret etmişti. Brezilya Kongresi ise dijital varlıkları yasal çerçeveye kavuşturmak için çalışıyor. 4308/2024 sayılı tasarının stablecoinlerin yasal sınırlarını netleştirmesi bekleniyor, buna karşın ülkede bunların elektronik para olarak sınıflandırılmaması yönünde bir eğilim de bulunuyor.

BREZİLYA KRİPTOYU RESMİ ÖDEME KANALLARINDAN AYIRDI

IMF'nin önerileri, Brezilya'nın dijital varlıkların ülkenin düzenlenmiş döviz sistemiyle etkileşimini yöneten yeni kurallar getirmesinin ardından geldi. Merkez bankası nisan ayında, elektronik döviz sağlayıcılarına ilişkin kuralları değiştiren 561 sayılı BCB Kararı'nı yayımladı. Yeni çerçeveye göre düzenlenmiş elektronik döviz sağlayıcıları ile yabancı taraflar arasındaki ödemeler ve tahsilatlar, döviz işlemleri ya da yerleşik olmayan Brezilya reali hesaplarındaki hareketler üzerinden yapılmak zorunda.

Düzenleme, denetlenen sınır ötesi ödeme kanallarında işlemlerin sanal varlıklarla sonuçlandırılmasını yasaklıyor. Aynı zamanda kripto işlemlerini ya da stablecoin transferlerini genel olarak yasaklamıyor. Düzenleme yalnızca düzenlenmiş uluslararası takası, borsalar ve cüzdanlar üzerinden yürütülen özel kripto faaliyetinden ayırıyor. Geçiş hükümleri, henüz elektronik döviz sağlayıcısı olarak yetki almamış firmaların 31 Mayıs 2027'den önce merkez bankasına başvurmaları halinde faaliyetlerini sürdürmesine imkân tanıyor. BCB ayrıca Kongre'ye sunduğu teknik görüşlerde, kendi denetimi dışında ihraç edilen ve reale dayalı stablecoinlerin parasal egemenlik, düzenleyici tutarlılık ve sermaye akışları açısından kaygı yaratabileceği uyarısında bulunmuştu.

ARJANTİN'İN BANKA DEVLERİ DE STABLECOİN HAZIRLIYOR

IMF'nin uyarısıyla aynı döneme denk gelen bir gelişmede, Arjantinli banka gruplarının kendi peso stablecoinlerini geliştirdiği haberleri gündeme geldi. Aktarılan bilgilere göre iki banka topluluğu, günlük tasarruf sahiplerinden çok kurumları hedefleyen, hazine işlemleri, zincir üstü olaylarla tetiklenen ödemeler ve teminatlı krediler için peso'ya sabitlenmiş tokenler hazırlıyor. Bunlardan biri olan ve 2 milyar doları aşan varlık yöneten BIND Group, tokenini kendi bünyesindeki sanal varlık hizmet sağlayıcısı BEN aracılığıyla kuruyor. Grup bu ay Circle ile kurumsal müşterilere hizmet için bir ortaklık kurmuştu. İkinci topluluk olan Petersen Group ise kripto altyapı şirketi Lirium'un desteğiyle ayrı bir ürün olan DIPE'yi ilerletiyor.

Arjantin merkez bankası, Mayıs 2022'den bu yana özel bankaların doğrudan kripto hizmeti sunmasını yasakladığı için iki banka da planlarını yan kuruluşlar üzerinden yürütüyor. Merkez bankasının yasağı kaldırmayı değerlendirdiği belirtiliyor, fakat ülkenin menkul kıymet düzenleyicisi bir peso stablecoinini gerekli uyum olmadan menkul kıymet gibi sunulduğu gerekçesiyle engelledi. Kripto para platformu Ripio'nun kurucusu ve CEO'su Sebastián Serrano, Tether'in USDT'si gibi dolara dayalı tokenlerin Latin Amerika'da enflasyona karşı bir korunma aracı olarak yerleştiğini, fakat yabancı ihraçlı dijital dolarlara yaslanmanın politika yapıcıların para arzını yönetme araçlarını aşındırdığını savundu.

LATİN AMERİKA STABLECOİN YARIŞINDA ÖNE GEÇİYOR

Yerli para birimlerine dayalı token arayışı, bölgedeki daha geniş bir tartışmayı yansıtıyor. Bir sektör kuruluşunun raporuna göre Latin Amerika'da 2025'te stablecoin işlem hacmi bir önceki yıla kıyasla yüzde 89 artarak 324 milyar dolara ulaştı. Aynı rapora göre stablecoinler Brezilya'daki kripto akışlarının yüzde 90'ından fazlasını, Arjantin'de ise yüzde 60'tan fazlasını oluşturdu. Rapor ayrıca Latin Amerikalı kurumların yüzde 71'inin sınır ötesi ödemelerde halihazırda stablecoin kullandığını ve bunun herhangi bir bölgedeki en yüksek oran olduğunu ortaya koydu.

Stablecoinler, Brezilya'nın yerel ödeme altyapısının yanında da güç kazanmayı sürdürüyor. Tether destekli ödeme platformu Oobit, ülkenin yaygın kullanılan anlık ödeme sistemi Pix'i entegre ederek kullanıcıların Brezilya reali yatırmasına, USDT tutmasına ve Pix anahtarları ya da kare kodlar üzerinden ödeme yapmasına imkân tanıdı. IMF'nin değerlendirmesi, Brezilya ile ABD arasındaki ticaret gerilimlerinin ülkenin ödeme ekosistemini gündeme taşımasından kısa süre sonra geldi. ABD Ticaret Temsilciliği'nin yürüttüğü bir soruşturma, Brezilya'nın Pix sistemini ABD'li elektronik ödeme şirketleri açısından haksız görülen uygulamalar arasında saymış, ancak sonuçta uygulanan yüzde 25 gümrük tarifeleri ödeme ağını değil Brezilya menşeli ithalatı hedeflemişti.