İçişleri Bakanı Yerlikaya, Adıyaman'da 6 Şubat depremlerine ilişkin basın toplantısında konuştu Açıklaması

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, "Yaşanan bu büyük acı, sadece Adıyaman'ın, Kahramanmaraş'ın, Hatay'ın acısı olarak kalmadı. Bu acı, 86 milyonun ortak acısı oldu." dedi.
İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, 6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin üçüncü yıl dönümü dolayısıyla Adıyaman Valiliği'nde basın toplantısı düzenledi.
6 Şubat 2023'te insanlık tarihinin gördüğü en büyük felaketlerden biriyle karşı karşıya kaldıklarını belirten Yerlikaya, "Asrın felaketi" olarak nitelendirdiği depremler silsilesinin, sonuçları bakımından dünya genelinde son yüzyılın en yıkıcı deprem afetlerinden biri olarak kayıtlara geçtiğini söyledi.
Bakan Yerlikaya, merkez üssü Kahramanmaraş'ın Pazarcık ve Elbistan olan 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki iki ana depremin yanı sıra Gaziantep ve Hatay merkezli 3 büyük depremin daha aynı günün içine sığdığını anımsattı.
Depremler sonrası yapılan çalışmaları anlatan Yerlikaya, 120 bin kilometrekarelik alanda 14 milyon vatandaşı doğrudan etkileyen depremlerin, 11 il, 124 ilçe, 6 bin 929 köy ve mahallede ağır yıkımlara neden olduğunu dile getirdi.
Bu depremlerde 53 bin 697 kişinin hayatını kaybettiğini ve 107 bin 213 kişinin de yaralandığını belirten Yerlikaya, "Maalesef, Adıyamanımızda 8 bin 566 kardeşimiz hayatını kaybetti, 17 bin 499 kardeşimiz yaralandı. 6 Şubat tarihinden bugüne her birimizin yüreğinde derin bir acı var. Öpmeye kıyamadığımız yavrularımızı toprağa verdik. Hayır duasını beklediğimiz, analarımızı, babalarımızı rahmet-i Rahman'a uğurladık. Yaşanan bu büyük acı, sadece Adıyaman'ın, Kahramanmaraş'ın, Hatay'ın acısı olarak kalmadı. Bu acı, 86 milyonun ortak acısı oldu." dedi.
"650 bin personel görev yaptı"
Yerlikaya, depremin ilk anında arama-kurtarma faaliyetleriyle geçici barınma hizmetleri alanına yoğunlaştıklarını anlattı.
Depremler sonrasında 39 bin 561 binanın yıkıldığını aktaran Yerlikaya, şunları kaydetti:
"Bu binaların tamamında arama yapıldı. İçinde yaşam olduğu değerlendirilen 26 bin 32 binada arama-kurtarma faaliyetleri yürütüldü. Bölgede müdahale çalışmaları kapsamında 11 bin 488'i uluslararası, 35 bin 250'si arama-kurtarma, 142 bini güvenlik personeli olmak üzere toplam 650 bin personel görev yaptı. Ayrıca 20 bin araç ve iş makinesi, 141 helikopter, 182 uçak ve 23 gemi görevlendirildi. Uçak ve helikopterlerimiz toplam 17 bin 500 sorti yaptı.
AFAD ile birlikte JAK, JÖAK, PAK, polisimiz, jandarmamız, sahil güvenliğimiz, güvenlik korucularımız, Milli Savunma Bakanlığı DAK, Mehmetçiklerimiz, UMKE, MEB AKUB, itfaiyeciler, madenciler, ormancılarımız ORKUT, sivil toplum kuruluşlarımız, üniversitelerimiz, belediyelerimiz, tüm gönüllülerimiz ve 93 ülkeden gelen arama kurtarma ekipleri hepsi ayrı birer destan yazdı."
Yerlikaya, bölgeye 1 milyon çadırın sevk edildiğini, bunların bir kısmının bireysel dağıtıldığını, 350 çadır kent alanında 645 bin çadır kurularak 2,5 milyon afetzedeye geçici barınma imkanının sağlandığını bildirdi.
Depremden etkilenen ve yakınlarının yanına gitmek isteyen 3 milyon 549 bin afetzedenin tahliyesinin sağlandığını ifade eden Yerlikaya, yolların açıldığını, köprülerin kurulduğunu, ulaşım hatlarının yeniden işletildiğini kaydetti.
Yerlikaya, 11 ilde oluşturulan 428 AFAD Konteyner Kentte 707 bin afetzedenin misafir edildiğini dile getirdi.
Barınma ihtiyacını karşılamada kira destekleriyle dünyada eşi az görülen bir kaynak tahsisi yaptıklarını söyleyen Yerlikaya, toplam 351 bin 516 haneye, 43,5 milyar lirayı aşan kira yardımı sağladıklarını aktardı.
"57 milyon lirayı aşkın tahliye destek ödemesi"
Bakan Yerlikaya, konteyner kentlerde sosyal yardıma ihtiyaç duyan vatandaşların mutfak ihtiyaçları için hayata geçirilen ESEN KART sistemiyle 72 bin 749 kart sahibine 4,9 milyar liranın üzerinde bakiye yüklediklerini açıkladı.
AFAD koordinasyonunda, Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı nakdi destek programlarını hayata geçirdiklerini belirten Yerlikaya, "Bu kapsamda 1 milyon 995 bin 978 haneye 10 bin lira destek ödemesi ulaştırdık. 568 bin 624 haneye 15 bin lira taşınma yardımını sağladık. Depremde yakınlarını kaybeden vatandaşlarımız için 100'er bin liralık ödemeleri gerçekleştirdik. Tahliye sürecini kolaylaştırmak amacıyla 57 milyon lirayı aşkın tahliye destek ödemesini afetzedelerimize ulaştırdık." diye konuştu.
İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, AFAD bağış hesaplarında, "Türkiye Tek Yürek", "Kira Yardımı", "AFAD Market", "Zekat Kampanyası", deprem kampanyalarında toplam 146 milyar 928 milyon lira bağışın toplandığını ifade ederek, depremzedelerin ihtiyaçları kapsamında 137 milyar 593 milyon liranın bugüne kadar harcandığını bildirdi.
Deprem bölgesinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen hasar tespit çalışmaları kapsamında 2 milyon 301 bin 688 binada ve 6 milyon 168 bin 281 bağımsız bölümde hasar tespitinin yapıldığını söyleyen Yerlikaya, "Acil, ağır, yıkık, orta hasarlı 292 bin 423 bina ve 764 bin 885 bağımsız bölüm tespit edildi. Acil yıkılacak ve yıkık binaların ki 60 bin 732 bina eder bu, enkazları, 68 günde tamamen kaldırıldı. Yıkımı yapılacak ağır hasarlı bina sayısı 198 bin 205 olup, bugüne kadar 187 bin 361 ağır hasarlı bina enkazı kaldırıldı." ifadelerini kullandı.
Hak sahipliği süreci
Yerlikaya, iyileştirme operasyonu kapsamında en hayati çalışmaların başında deprem konutlarının inşasının geldiğine değindi.
Bu amaçla ilk olarak 18 il, 179 ilçe, 8 bin 474 mahalle, 2 bin 472 köy için 30 Mayıs 2023'te başlayan hak sahipliği sürecinin, ek süreler dahil 90 günlük yasal sürelerin verilmesiyle tamamlandığı bilgisini veren Yerlikaya, sözlerine şöyle devam etti:
"Hak sahipliği sürecinde 120 milyon talep, ilgili komisyonlar tarafından incelendi, 110 bin komisyon kararı alındı. 18 ilimiz için 410 bin 118 hak sahibi belirlendi. Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde güçlü bir iradenin, bir umudun, bir dirilişin canlı şahitleri olarak 'asrın felaketi' gibi büyük bir imtihanı 'asrın inşası'na dönüştüren eşsiz bir başarı hikayesini tüm dünyaya ilan ettik. Bugüne kadar düzenlenen 10 büyük kura töreninde toplam 455 bin 357 bağımsız bölümü hak sahibi kardeşlerimize teslim ettik."
Adıyaman'da da hak sahipliği sürecinde toplam 40 bin 511 konutun ve 2 bin 855 iş yerinin kurasının çekilerek hak sahiplerinin belirlendiğini anlatan Yerlikaya, 6 Şubat sonrası sadece enkaz kaldırmadıklarını, sadece konut yapmadıklarını ve kurumsal kapasitelerini de büyüttüklerini söyledi.
"Risk azaltma adımlarımızı hızlandırdık"
Bakan Yerlikaya, hazırlık güçlerini artırdıklarını dile getirerek, "Risk azaltma adımlarımızı hızlandırdık. 'Afetlere Dirençli Toplum' hedefini daha ileri taşıdık. AFAD, 'afetlere dirençli toplum oluşturmak' vizyonu ve 'afet ve acil durum süreçlerinin etkin yönetimi, kurumlar arası koordinasyonun sağlanması ve politika üretimi' misyonu doğrultusunda iyileştirme faaliyetlerini kararlılıkla sürdürüyor. Bu kapsamda, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'nin güncellenmesine yönelik çalışmalar sürüyor. Deprem dirençli şehirler için teknik ve mevzuat adımları güçleniyor." dedi.
Türkiye'nin, 348 hız ölçer ve 856 ivme ölçer olmak üzere toplam 1204 deprem gözlem istasyonu ile Avrupa'nın en büyük deprem gözlem ağına sahip olduğunu belirten Yerlikaya, AFAD Gönüllülük Sistemi kapsamında 6 Şubat öncesinde 623 bin olan gönüllü başvurusunun bugün 1 milyon 632 bine ulaştığını söyledi.
Yerlikaya, "363 bin 296 Temel AFAD Gönüllümüz, 82 bin Destek AFAD Gönüllümüz var. Hedefimiz, 100 bin Destek AFAD Gönüllüsüne ulaşmak. Akredite ekip kapasitesinde 495 ekip ve 16 bin 377 üye akredite edildi, afet anında sahaya çıkacak personel ağımız güçlendi. Arama-kurtarmacı sayımız 149 bin 873 kişiye ulaştı." ifadelerini kullandı.
Yerlikaya, Bakanlık olarak 6 Şubat depremlerinden etkilenen 11 ilde, aralarında valilik hizmet binaları, hükümet konakları, personel lojmanları, emniyet müdürlüğü ve jandarma komutanlığı binaları dahil 134 yatırımı tamamladıklarının bilgisini verdi. Bu yatırımların güncel maliyetinin 20 milyar 521 milyon lira olduğunu anlatan Yerlikaya, maliyeti 14 milyar 575 milyon lira olan 73 yatırımın sürdüğünü ve planlanan 50 yatırımın da bulunduğunu bildirdi.
Bugün, Adıyaman'da, Hatay'da, Kahramanmaraş'ta, Malatya'da ve diğer illerde yalnızca binaların değil umudun da yükseldiğini vurgulayan Yerlikaya, sözlerine şöyle devam etti:
"İçişleri Bakanlığı olarak, AFAD'ımızla, mülki idare amirlerimizle, polisimizle, jandarmamızla, sahil güvenliğimizle Türkiye'nin huzuru için, milletimizin güvenliği için, afetlere karşı daha güçlü bir Türkiye için gece-gündüz çalışmaya devam edeceğiz. Attığımız her adım, çocuklarımızın güvenli yarınlarıdır. Teslim ettiğimiz her anahtar, Türkiye Yüzyılı'nın kapısını aralamaktadır. 6 Şubat depremlerinde hayatını kaybeden tüm vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet diliyorum. Geride kalanlara sabrı cemil niyaz ediyorum."
Toplantıda, Adıyaman Valisi Osman Varol, AK Parti Adıyaman milletvekilleri Resul Kurt, Mustafa Alkayış, İshak Şan ile Hüseyin Özhan, Emniyet Genel Müdürü Mahmut Demirtaş ve Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Ali Çardakcı da yer aldı.