GEKA, Güney Ege’nin üç stratejik ürünün çalıştay raporlarını hazırladı

Güney Ege Kalkınma Ajansı (GEKA) tarafından Anadoludakiler: 81 İl 81 Ürün Programı kapsamında düzenlenen Aydın İnciri, Muğla Çam Balı ve Denizli Kekiği çalıştaylarının değerlendirme raporları yayımlandı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda Kalkınma Ajansları tarafından yürütülen 'Anadoludakiler: 81 İl 81 Ürün Programı' kapsamında GEKA tarafından düzenlenen Aydın İnciri, Muğla Çam Balı ve Denizli Kekik Çalıştay raporları kamuoyuyla paylaşıldı. Üç çalıştaya toplamda 154 paydaş katılım sağlarken, üç stratejik ürün için eylem planı oluşturuldu. Raporlarda üretim verimliliğinin artırılması, kalite ve izlenebilirlik sistemlerinin geliştirilmesi, işleme ve depolama altyapısının güçlendirilmesi, katma değerli ürünlerin yaygınlaştırılması ve markalaşma imkanlarının geliştirilmesi gibi başlıklar öne çıktı. Ayrıca üretici örgütlenmesinin güçlendirilmesi, pazarlama kanallarının çeşitlendirilmesi ve kamu, akademi ile özel sektör arasındaki iş birliğinin geliştirilmesine yönelik önerilere yer verildi.
Denizli Kekiği için planlı üretim ve katma değerli ihracat vurgusu
Denizli Kekik Çalıştayı'nda üretim planlaması, verimlilik, işleme teknolojileri, ürün güvenliği, markalaşma ve ihracat potansiyeli beş tematik masa üzerinden ele alındı. Raporda yer alan önemli tespitlerden biri, üretim miktarındaki artışın piyasa fiyatları üzerindeki etkisi oldu. Bu nedenle üretim miktarının planlanması, arz-talep dengesinin izlenmesi ve üretici birliklerinin etkin biçimde kullanılması önerildi. Denizli kekiğinin ham ürün olarak satışının ötesine geçebilmesi için kekik yağı ve diğer katma değerli ürünlere yönelik araştırma ve geliştirme çalışmalarının desteklenmesi, işleme ve ekstraksiyon altyapısının güçlendirilmesi ve üniversite-sanayi iş birliğinin geliştirilmesi gerektiği değerlendirildi. Markalaşma ve pazarlama alanında ise coğrafi işaretin etkin kullanımı, ortak marka ve standart ambalaj çalışmaları, barkod ve izlenebilirlik sistemleri ile e-ticaretin yaygınlaştırılması öne çıktı. Ayrıca "Kekik Rotası" ve festival gibi tanıtım faaliyetleriyle ürünün turizmle
ilişkilendirilmesi önerildi.
Aydın İnciri için depolama kapasitesi ve kalite altyapısı öne çıktı
Aydın İnciri Çalıştayı'nda üretim maliyetleri, iş gücü temini, ürün kalitesinin korunması, depolama şartları, analiz altyapısı ve uluslararası ölçekte markalaşma konuları ele alındı. Raporda, hasat sonrası kalite kayıplarının azaltılması ve ürünün uygun şartlarda muhafaza edilmesi amacıyla mevcut depoların altyapısının iyileştirilmesi, uygun kasa kullanımının yaygınlaştırılması ve soğuk hava depolama kapasitesinin artırılması önerildi. Kuru incir işletmelerinde mikotoksin tespitine yönelik teknolojik altyapının geliştirilmesi ve Aydın'da gıda kontrol laboratuvarı kapasitesinin oluşturulması da öne çıkan ihtiyaçlar arasında değerlendirildi. Raporda ayrıca Aydın incirinin uluslararası marka değerinin güçlendirilmesi, coğrafi işaret kullanımının yaygınlaştırılması ve izlenebilirliğin geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekildi.
Muğla Çam Balı için sürdürülebilir üretim ve güçlü marka hedefi
Muğla Çam Balı Çalıştayı'nda iklim değişikliği, orman yangınları, arı sağlığı, üretim maliyetleri, kalite standartları, işleme altyapısı ve pazara erişim başlıkları değerlendirildi. Raporda, çam balı üretiminin doğal ekosistemin korunmasıyla birlikte ele alınması gerektiği vurgulandı. Arıcılık faaliyetlerini etkileyen çevresel risklerin azaltılması, arı sağlığına yönelik ortak çalışmaların geliştirilmesi ve üretimde kalite standartlarının güçlendirilmesi temel ihtiyaçlar arasında sıralandı. Ürünün dökme olarak satılması nedeniyle yeterli katma değerin üreticiye yansımaması da önemli sorunlardan biri olarak belirlendi. Bu doğrultuda ortak marka yaklaşımının geliştirilmesi, ambalajlama ve izlenebilirlik uygulamalarının yaygınlaştırılması, e-ticaret imkanlarının artırılması ve uluslararası niş pazarlara erişimin güçlendirilmesi önerildi. Ayrıca propolis, polen ve perga gibi arı ürünlerinin değerlendirilmesi; sağlıklı atıştırmalıklar ve farklı kullanım alanlarına yönelik ürün geliştirme çalışmalarının bilimsel araştırmalarla desteklenmesi gerektiği ifade edildi.
Yerel değerlerden sürdürülebilir kalkınmaya
Üç çalıştayın değerlendirme raporları; üretimden depolamaya, işleme altyapısından ürün geliştirmeye, markalaşmadan pazarlamaya kadar uzanan süreçlerde ortak ihtiyaçları ve öncelikli müdahale alanlarını ortaya koydu. Raporlarda öne çıkan öneriler arasında üreticilerin teknik bilgiye ve analiz hizmetlerine erişiminin artırılması, ortak kullanım altyapılarının geliştirilmesi, ürün kalitesi ve izlenebilirliğin güçlendirilmesi, pazar odaklı ürün geliştirme çalışmalarının desteklenmesi ve bölgesel markaların ulusal ve uluslararası pazarlardaki görünürlüğünün artırılması yer aldı. GEKA tarafından hazırlanan bu değerlendirmeler, Güney Ege'nin yerel ürünlerinin rekabet gücünü artırmaya, üreticilerin gelir ve pazara erişim imkanlarını geliştirmeye ve bölgesel değerleri sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda daha güçlü bir ekonomik değere dönüştürmeye yönelik çalışmalar için yol gösterici bir çerçeve sunuyor.