Çalışanların Mola Hakkı: Süreler ve Yaptırımlar

Çalışanların günlük mesai sırasında kullanması gereken ara dinlenmelerine ilişkin kurallar, İş Kanunu ve Yargıtay kararları çerçevesinde yeniden gündemde. Çalışma süresine göre verilmesi gereken asgari mola süreleri şöyle: 4 saate kadar çalışmalarda 15 dakika, 4 saatten fazla ve 7,5 saate kadar çalışmalarda 30 dakika, 7,5 saatten fazla çalışmalarda en az 1 saat. 11 saati aşan fiili çalışmalarda ise 11-13 saat arasında en az 1,5 saat, 13 saati aşan çalışmalarda ise 2 saat ara dinlenmesi verilmesi gerekiyor.

Ara dinlenmeleri kural olarak çalışma süresinden sayılmıyor. Fazla mesai hesaplamasında molalar çıkarıldıktan sonra kalan fiili çalışma süresi dikkate alınıyor. Haftalık fiili çalışma süresinin 45 saati aşması halinde, şartlar oluşursa aşan süre fazla çalışma sayılıyor. İşverenin mola yerine ücret ödemesi dinlenme hakkını yerine getirmiyor; molanın çalışma süresi içinde fiilen kullandırılması şart. Ayrıca işe geç gelme veya erken çıkma şeklindeki uygulamalar ara dinlenmesi olarak kabul edilmiyor.

Mola sırasında çalışanın serbest olması gerekiyor; çalışmaya devam etmesi veya işverenin talimatları için hazır beklemesi halinde bu süre ara dinlenmesi sayılmıyor. Yemek, çay ve kahve molaları toplam dinlenme süresine dahil edilebiliyor. Örneğin 1 saat yemek ve 15 dakika çay molası verilen işyerinde toplam ara dinlenme 1 saat 15 dakika oluyor. Uzaktan veya evden çalışanlar için de sözleşmede farklı düzenleme yoksa aynı hükümler geçerli. Çocuk, genç ve emziren kadın çalışanlar için özel düzenlemeler bulunuyor.

Mola kullandırmayan işverenlere idari yaptırım uygulanabiliyor. Habere göre 2026 yılında bu ihlalin cezası 26 bin 620 lira. Kullandırılmayan molalar nedeniyle haftalık çalışma süresi 45 saati aşarsa çalışana fazla çalışma ücreti de ödenmesi gündeme gelebilir.