Ukrayna'da savunma bakanının görevden alınması sonrası protestolar

Ukrayna'da Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin popüler Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov'u sürpriz şekilde görevden almasına karşı protestolar düzenleniyor.

Çoğunluğu gençlerden oluşan bir kalabalık 16 Temmuz Perşembe sabahı başkent Kiev'de toplanarak "Fedorov'dan elinizi çekin!" ve "Zaferi sabote etmeyi bırakın!" yazılı pankartlar taşıdı ve "Utanın!" sloganları attı.

Zelenskiy, yorumcuların, ordunun ve sivil toplumun bazı kesimlerinin ciddi tepkisine yol açan kararının gerekçesini henüz açıklamadı.

35 yaşındaki Fedorov görevine Ocak 2026'da atanmıştı ancak bakanlığa dinamizm kazandırdığı, yolsuzluğa karşı bir mücadele başlattığı ve cephedeki performansı analiz etmek ve iyileştirmeye çalışmak için verileri kullandığı gerekçesiyle takdir topluyordu.

Milletvekillerinin, halen içişleri bakanlığının başında bulunan Ihor Klymenko'nun savunma bakanı olarak atanmasına ilişkin öneriyi bugün oylaması bekleniyor.

Ukrayna'da Fedorov'un görevden alınmasını, onunla daha geleneksel bir yaklaşımı benimseyen Başkomutan Oleksandr Syrskyi arasındaki gerilimlere bağlayanların yanı sıra ordudaki seferberlik sisteminin yeniden yapılandırılması konusunda yeterince hızlı hareket edememesine dikkat çekenler de var.

BBC'ye konuşan Ukraynalı asker Oleksandr "Bu Zelenskiy'nin tüm cumhurbaşkanlığı dönemi boyunca yaptığı en büyük hata" dedi.

2026 başlarında Fedorov'un ekibine ve vizyonuna güvendiği için orduya katıldığını söyleyen Oleksandr, "Onun yerine başka birinin getirilmesi kararını destekleyen kimseyi tanımıyorum. Ne orduda ne de toplumda" ifadelerini kullandı.

Kiev merkezindeki Ivan Franko Meydanı'nda düzenelenen protestoda BBC'ye konuşan 31 yaşındaki Maria Lavrynets ise "Orduda çok sayıda arkadaşım var. Birçoğu öldü. Bunun devam etmesini istemiyorum" dedi:

"[Fedorov'un] sonuçlarını görüyoruz. Askerlerin motivasyonunu görüyoruz, onların yanında durmalıyız."

Fedorov göreve getirildiğinde, Ukrayna'da birçok kişinin aşırı bürokratik ve eski Sovyet dönemi anlayışlarına bağlı olduğunu düşündüğü Savunma Bakanlığı'nı yeniden yapılandırmaya girişmişti.

Eski dijital dönüşüm bakanı olan Fedorov, Rusya'nın 2022'deki geniş çaplı işgalinin ilk günlerinden itibaren Ruslara karşı siber saldırılar düzenlemek amacıyla gönüllülerden oluşan bir "Ukrayna Bilgi Teknolojileri Ordusu" kurulmasında aktif rol oynadı.

Daha sonra "İHA Ordusu" adlı başarılı bir bağış kampanyasına öncülük etti.

Rus hedeflerinin vurulması karşılığında Ukrayna askeri birliklerine puan verilmesini sağlayan bir sistem tasarlayarak "oyunlaştırma" unsurlarını savaşa taşıdı.

Fedorov savunma bakanı olduktan sonra da İHA'lar, yüksek teknoloji savaş yöntemleri ve tedarik konularına odaklanmaya devam etti.

Görev süresinin ilk günlerinde SpaceX'in kurucusu Elon Musk'tan, Rusya'nın Starlink uydularını İHA saldırılarında kullanmasını engellemesini istemişti.

Bu adım, Rusya'nın cephe hattındaki operasyonlarında ve ilerleyişinde önemli aksamalara yol açtı.

Bakanlığı ayrıca Ukrayna'nın yakın dönemde Moskova'nın kontrolündeki Kırım Yarımadası'na yönelik saldırılarında da önemli rol oynadı.

Fedorov Haziran 2026'da, orta menzilli İHA saldırıları kullanarak Kırım'ı Rusya'dan tamamen "koparma" sözü vermişti.

Fedorov görevden alınmasının ardından kısa süre sonra Facebook'ta yaptığı paylaşımda, başarılarını sıraladı ve "asimetri, yenilik hızımız ve örgütsel gücümüz sayesinde düşmanı yenmeye" devam edeceğini söyledi.

Fedorov'un danışmanlık görevine getirdiği ünlü blogger Serhii Sternenko, eski patronunu "tarihimizdeki en iyi savunma bakanı" olarak nitelendirdi ve daha derin reformların önünde durduğunu söylediği "bürokratik engellerden ve yapay geciktirmelerden" yakındı.

Başarılı İHA birliği komutanı Pavlo Yelizarov da, Fedorov'un görevden alınmasını protesto etmek amacıyla Ukrayna Hava Kuvvetleri komutan yardımcılığı görevinden istifa etti.

Yelizarov bu adımı "ülkenin savunma kapasitesi açısından büyük bir kötülük" olarak nitelendirdi.

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. .