Zehirli Deniz Anaları

Kızıldeniz'de yaşayan ve Süveyş Kanalı'nın açılmasıyla birlikte Akdeniz ve Ege kıyılarına akıntının etkisiyle sürüklenen Rhopilema Nomadica (göçmen denizanası) türü denizanaları, İzmir Körfezi'ne ulaştı. 2006 yılında Yunanistan'ın İon Denizi'nde ortaya çıkan zehirli denizanalarının insanları tehdit ettiği açıklandı.

Muğla Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dekanı Prof.Dr. Ahmet Nuri Tarkan, küresel ısınma nedeniyle denizlerde su sıcaklığının arttığını ifade ederek, "Hint Okyanusu ve Kızıldeniz'de görülen zehirli denizanaları, akıntıların etkisiyle kıyılarımıza kadar geldi. Vatandaşlarımız denizanalarından uzak durmalı. Çünkü denizanalarının sokması sonucu kramp ve buna bağlı boğulma vakaları görülebilir" dedi.

AVRUPA'NIN EN ACI VEREN TÜRÜ Küresel ısınma nedeniyle Türkiye kıyılarına gelen denizanaları arasında birçok zehirli türün bulunduğu belirtildi. İlk olarak 1970 yılında Süveyş kanalından Akdeniz'e giren ve (göçmen denizanası) adı verilen zehirli denizanaları, 1980 yılında doğu Akdeniz'de sürüler halinde görüldü.

1995'te İskenderun Körfezi'nde, 1995'te İzmir açıklarında ve 1998'de İzmir Körfezi'nde görülen bu tür, 2006'da ise Yunanistan'da İon Denizi'nde ortaya çıktı. Bu canlının saldırısı ve etkilerinin Avrupa denizlerindeki istilacı türler arasında en kötüsü olduğunu belirten Muğla Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dekanı Prof. Ahmet Nuri Tarkan, bu türün gemilerin balast suları ile Türkiye denizlerine taşındığını söyledi.

Denizanalarının birçok olumsuz etkisi olduğunu anlatan Prof.Dr. Tarkan, şöyle konuştu: "Sürüler halinde görülen denizanaları başta turizm olmak üzere balıkçılığı ve kıyıdaki yerleşim alanlarını olumsuz etkiliyor. Ağlarda aşırı derecede zehirli denizanalarının birikmesi ağları tıkayarak ve ağırlaştırarak verimli bir balık avını engelliyor. Elektrik santralleri ve deniz teknelerinin soğutma suyu deliklerini tıkayarak sistemlerin durmasına neden oluyorlar. Önemli plajların bulunduğu bölgemizde de tatil yapan turistler, denizanalarını görünce denize girmiyor. Çünkü bazı türlerin çapı 50-60 cm, ağırlıkları 6 ila 10 kilograma kadar çıkabiliyor." Küresel ısınma nedeniyle Akdeniz ve Ege'de yeni deniz canlılarının ortaya çıktığına dikkat çeken Nuri Tarkan, sözlerine şöyle devam etti: "Bunların başında zehirli bir tür olan balon balığı ve denizanaları geliyor. Bu konuda çalışma yapılmalı. Öncelikle bu türleri yiyen deniz canlılarının sayısı artırılmalı. Mesela denizanalarını yiyen uskumru balığının ülkemizde sayısı çok azaldı." BOĞULMA VAKALARI ARTABİLİR Denizanalarının balık yumurtaları ve larvaları ile beslendiğini söyleyen Su Ürünleri Fakültesi Dekanı Ahmet Nuri Tarkan, sözlerini şöyle tamamladı: "Denizanalarının sayıları yaz aylarında maksimuma ulaşacaktır. Çünkü Haziran, Temmuz ve Ağustos ayları denizanalarının ve balıkların üreme zamanıdır. Vatandaşlarımız denizde yüzerken denizanasına rastlarlarsa hemen oradan uzaklaşmalı ve sudan çıkmalıdır. Aksi takdirde denizanalarının sokması sonucu kas krampları ve buna bağlı boğulma vakaları, baygınlık, öksürük, kusma ve nefes almakta güçlüğe neden olur. Seyrek olmakla birlikte ölüme götürecek reaksiyonlar görülebilir." (BT-AT-HO-Y)