Uzmanlardan kritik uyarı: Bitcoin cüzdanları sanıldığı kadar güvenli değil

Bir cüzdanın güvenliği aslında en başta tek bir soruya dayanıyor. Cüzdanı oluşturan kelimeler ne kadar tahmin edilemezdi? Bu soru, PIN kodundan, çelik yedekten ve cihazı internetten tamamen ayıran hava boşluğundan (air gap) bile önce geliyor. Çünkü kurtarma kelimeleri baştan zayıf ve tahmin edilebilir üretildiyse, saldırgan bunları başka bir yerde yeniden üretip eşleşen Bitcoin adreslerini bulabiliyor. Bu durumda cihazınızı ne kadar iyi koruduğunuzun hiçbir önemi kalmıyor.

Coldcard'daki sorunun teknik nedeni ise şaşırtıcı derecede küçük. Mart 2021'de yazılıma yapılan bir değişiklik, cüzdan kelimelerinin üretimini, cihazın donanımındaki rastgele sayı üretecinden alıp öngörülebilir bir yazılım yedeğine yönlendirdi. Sonuçta normal görünen 12 ya da 24 kelimelik bir kurtarma ifadesi üretiliyordu, ama bu kelimelerin ardındaki olasılık havuzu çok daralmıştı. Coinkite'ın ilk tahminine göre etkilenen bazı cihazlarda saldırganın taraması gereken alan, olması gerekenin çok altında kaldı. Şirket etkilenen her model için acil bir yazılım güncellemesi yayımladı. Ancak bir güncelleme yalnızca bundan sonra üretilecek kelimeleri koruyor. Mevcut bir kurtarma ifadesi, doğduğu andaki zayıflığı sonsuza dek taşıyor. Bu yüzden etkilenen bir sürüm kullanan herkesin tümüyle yeni bir cüzdan oluşturup fonlarını taşıması gerekiyor.

ZARAR DÖRDÜNCÜ DALGAYLA BÜYÜMEYİ SÜRDÜRÜYOR

Saldırı ilk kez 30 Temmuz'da başladı. O gün 1.196 adresten 41 dakikada 1.083 Bitcoin süpürüldü. Hafta sonu gelen iki dalgayla birlikte gözlemlenen kayıp, 4.585 adreste 1.367 Bitcoin'e ulaştı. Pazartesi sabahı ise dördüncü bir dalga başladı ve saatler sonra hâlâ sürüyordu. Blok zinciri araştırma kuruluşu Galaxy Research'ün başkanı Alex Thorn'a göre dört dalganın toplamı, doğrulanması halinde 5.200'den fazla adreste yaklaşık 1.816 Bitcoin'e, yani yaklaşık 114 milyon dolara yükseldi.

Bu kez bir fark var. Thorn'a göre saldırganlar, bekleyen bir işlemin daha yüksek ücret ödeyen yeni bir işlemle değiştirilmesine imkân tanıyan ücretle değiştirme (replace-by-fee) özelliğini kullandı. Bir işlem onaylanana kadar, adresini bekleyen işlemler kuyruğunda (mempool) gören bir kurban, daha yüksek ücret ödeyip parasını saldırgandan önce güvenli bir cüzdana taşıyabiliyor. Thorn, kurbanlardan doğrudan bir teyit almadan, yalnızca işlem örüntüsüne bakarak uyardığını ve kesinlik yerine hızı seçtiğini belirtti. İlk üç dalganın hiçbiri çoklu imza (multisig) kurulumlarına dokunmadı. Bu da açığın yalnızca tek anahtarlı cüzdanları etkilediğini gösteriyor.

FİZİKİ ZARIN SAĞLADIĞI KORUMA

Peki bu tür bir felaket önlenebilir mi? Cevaplardan biri fiziki zar. Coldcard'ın belgelerine göre altı yüzlü adil bir zarın her bağımsız atışı, yaklaşık 2,6 birimlik rastgelelik (entropi) katıyor. Elli atış yaklaşık 128 bitlik, doksan dokuz atış ise yaklaşık 256 bitlik güvenlik hedefine denk geliyor. Bu değerler, kripto cüzdanlarında yaygın kullanılan kelime standardıyla da uyumlu. On iki kelimelik bir ifade 128 bit, yirmi dört kelimelik bir ifade ise 256 bit rastgelelik taşıyor.

Zar önemli, çünkü cihazın kendi ürettiği rastgelelik, kullanıcıyı donanıma, yazılıma ve üretim sürecine tek bir zincir gibi güvenmeye zorluyor. Fiziki zar ise sahibine, bu zincirin dışında, kendi görebildiği ve kontrol edebildiği bir rastgelelik kaynağı sunuyor. Ancak zar yalnızca doğru kullanıldığında işe yarıyor. Atışların gerçek ve bağımsız olması, dizinin de gizli kalması gerekiyor. Fotoğraflanan, bulut notlarına yazılan ya da internete bağlı sıradan bir bilgisayara girilen atışlar bu güvenliği bozabiliyor. Coinkite'a göre bu olayda taşınma yalnızca kullanıcının en az 50 adil, bağımsız ve gizli zar atışı kullandığını kanıtlayabildiği durumda gereksiz. Belirsizlik varsa şirketin tavsiyesi taşınmak.

ZAYIF RASTGELELİK TEKRAR TEKRAR KARŞIMIZA ÇIKIYOR

Coldcard bugünün uyarısı, ama aynı kök sorun daha önce çok farklı cüzdanlarda da yaşandı. 2023'te bir güvenlik araştırma ekibi, bir tarayıcı cüzdanının belirli sürümlerinin kurtarma kelimelerini yalnızca yaklaşık dört milyar olası başlangıç değerinden ürettiğini açıkladı. Normal görünen kelimeler, aslında çok küçük bir havuzdan geliyordu. Başka bir yazılım aracında ortaya çıkan benzer bir açıkta ise araç, oluşturma zamanına bağlı bir yöntem kullandığı için aynı saat koşullarında aynı kelimeleri üretebiliyordu. Araştırmacılar, etkilenen aralıklarda aktif kullanımda 2.600'den fazla Bitcoin cüzdanı bulmuş ve 2023 fiyatlarıyla 900 bin doların üzerinde hırsızlık olduğunu tahmin etmişti.

Uygulamalar farklıydı: bir yazılım hatası, bir tarayıcı eklentisi ve komut satırı aracı. Ama her biri, tam güçlü görünen ama aslında olası alanın yalnızca küçük bir kısmını tarayan bir cüzdan sırrı üretti. Bir güvenlik açığı aynı anda iki farklı şok da yaratabiliyor: gerçek hırsızlık ve çok daha büyük bir kaçış dalgası. Nitekim Coldcard açığının duyurulmasının ardından, çalınan tutardan çok daha fazlası, yani 77 bin 402 Bitcoin, eski cüzdanlardan güvenli adreslere taşındı. Bu rakam bir hırsızlık değil, kullanıcıların kendini koruma çabasını yansıtıyor.

Bitcoin saklama tavsiyeleri genellikle kurtarma ifadesi oluştuktan sonra başlar: çevrimdışı tut, sağlam yedek al, sorumlulukları ayır ve kurtarmayı test et. Bunların hepsi hâlâ önemli. Ancak Coldcard olayı başlangıç çizgisini bir adım geriye çekti. Hava boşluğu yalnızca kendisine verilen sırrı korur. Asıl rastgeleliğin ise en baştan doğru gelmesi gerekiyor.