Uluslararası Fıstık Krizi

Savaş durumu-diplomasi- ekonomi. Hepsi, aynı hikayede buluştu. Bu bir “diplomatik fıstık” hikayesi.

Savaş durumu-diplomasi- ekonomi;

Hepsi, aynı hikayede buluştu;

Bu bir “diplomatik fıstık” hikayesi.

İçinde, ABD var, Ortadoğu’daki en büyük müttefiki İsrail var;

Durun bitmedi;

İşin içinde İsrail’in en büyük düşmanı İran var;

Bir de, “kenardan-köşeden” Türkiye var.

Herşeyin ötesinde de, bol bol fıstık var.

İsrail, dünyada kişi başına en çok fıstık tüketilen ülke.

Tabii İsrailliler “en iyi ve en ucuz” fıstığı tüketmek istiyorlar.

Bu da, İsrail’in en büyük düşmanı İran’da yetişiyor.

Dolayısıyla, İsrail hiç tanımadığı, bu düşman ülkeden fıstık almıyor. İş de bu durumda Türkiye’ye düşüyor.

Yıllardır, ucuz İran fıstıkları, önce Türkiye’ye ithal ediliyor. Burada yeniden etiketlenip, İsrail’e ihraç ediliyor.

ABD İSYAN ETTİ

Zeynep Gürcanlı YAZIYORAncak yıllardır süren bu sisteme itiraz edenler de var; ABD’deki fıstık üreticileri...

Amerikalı fıstıkçılar, önce doğrudan İsrail’in üzerine gittiler. İsraillilere “En büyük düşmanın fıstıklarını yiyorsunuz. Sizi her cephede savunan biz Amerikalıların ürettiği fıstıkları ise pahalı diye almıyorsunuz” diye baskıya başladılar.

Ancak bu başarılı olmayınca, fıstıkçılar bu kez ABD yönetimini devreye soktu. 1997’de ilk kez dönemin Dışişleri Bakanı Madeline Albright, İsrail yönetiminden, “İran’ın değil, ABD’nin fıstıklarını satın almalarını” istedi.

Ancak ABD yönetiminden gelen bu baskılar da etkili olmadı.

ABD KONGRESİ DEVREDE

Amerikalı fıstık üreticileri, sonunda ABD Kongresi’ni devreye sokmaya karar verdiler.

Geçen yıl Kongre nezdinde lobi yapması için Schramm, Williams and Associates adlı bir lobi şirketi ile anlaştılar. Şirket, geçen yıl aldığı 50 bin dolar karşılığında, tüm Kongre üyeleri üzerinde baskı kurdu, Amerikan medyasını harekete geçirdi.

Böylece, “İsrailliler, kendilerini koruyan ABD’nin değil, düşman İran’ın fıstığını, sırf ucuz olduğu için yiyor” fikri, hem Amerikan yasa koyucularına, hem de Amerikan kamuoyuna iyice anlatıldı.

Ve Amerikan basınına sızan haberlere göre, İsrail yetkililerine Washington’dan, Dışişleri Bakanlığı’ndan bir “telgraf” gitti.

Telgrafta “İsrail’in İran’dan aldığı fıstıkların ABD Kongre ve kamuoyunda yarattığı sıkıntı”, sert sözlerle anlatıldı.

Bu sert diplomatik mesajın ardından da, İsrail hükümeti geri adım attı;

SONUÇ; ABD’DE ÜRETİLEN DIŞINDAKİ TÜM FISTIKLARA EK VERGİ

Ve İsrailliler “ucuz fıstıktan” oldu...

Baskılara dayanamayan İsrail hükümeti, yıl başında ABD dışında, dünyanın herhangi bir yerinden ithal edilecek fıstıklara yüzde 23 ek vergi koydu. ABD fıstıklarının ithalindeki tüm vergiler ise sıfırlandı.

Böylece, ABD fıstıkları İsrail pazarına giren “en ucuz fıstık” haline getirildi.

Peki tüm bu “diplomatik fıstık savaşının” sonucunda ABD ne kadar kazanacak?

Ek vergilerden önce, pahalı olmasına rağmen İsrail’de yılda yaklaşık 300 bin dolarlık Amerikan fıstığı üretiliyordu. Bu rakamın, şimdi yıllık 20 milyon dolara ulaşması bekleniyor.

Kısacası, verin lobi şirketine 50 bin dolar; kazanın yılda 19 milyon 700 bin dolar...

İşte uluslararası ilişkilerin nasıl işlediğine dair en güzel örneklerden biri...

Olan, İran’dan İsrail’e fıstık satışına “aracılık” edip, üç-beş kuruş kazanan Türkiye’ye oldu.