Türkiye, Tarımda 30'a Bölündü

Tarım Bakanlığı’nın 3 yılda tamamladığı çalışma ile Türkiye, 30 tarım havzasına ayırılıyor. Havzaya uygun üretim yapmayan çiftçi devlet desteğinden yararlanamayacak. Halen desteklenen 16 üründe 5.3 milyar liralık artış sağlanacak. “Bizim verimsiz yere kullanılacak paramız yok” diyen Tarım Bakanı Mehdi Eker, yeni modelle birlikte her ürüne her yerde prim verilmeyeceğini açıkladı.

TÜRKİYE, tarımda “havza bazlı destekleme modeline” geçecek. İklim, toprak, topoğrafya ve arazi sınıfları dikkate alınarak, Türkiye’de 30 tarım havzası belirlendi. Havzaların belirlenmesine yönelik çalışma ile hangi ürünün nerede, ne kadar üretilebileceği, çiftçinin hangi üründen daha fazla verim ve gelir sağlayacağı belli oldu. Tarım Bakanı Mehdi Eker’in tanıttığı “Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli” ile arz açığı olan ürünlerin üretimi artırılarak, kamunun finansman yükünün azaltılması hedefleniyor. Havzaya uygun üretim yapmayan çiftçinin devlet desteğinden yararlanamayacağı bu model ile üretim ve değer artışı hedefleniyor.

3 yıl çalıştılar

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı bünyesinde 2006 yılında başlayan çalışmada, 200 teknik eleman ve uzman yer aldı. 3 üniversiteden destek alınan projede, önce tarık havzası tanımı yapıldı. “Ülkenin idari yapılanmasına da uygun olarak yönetilebilir büyüklükte, tarım ürünlerinin hem ekonomik hem de ekolojik anlamda yetiştirilebildiği bölge” tanımına uyan, 30 tanım havzası tespit edildi. Bu 30 havza da 190 havza arasından seçildi.

Kamu yükü azalacak

Alımlardan doğan kamu finansman yükünün azalacağını belirten Eker, “Üretim planlamasıyla ülkenin uluslararası rekabet gücü artacak. Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne uyum sürecinde olası gelişmelerin önemli tarım ürünleri üzerine etkilerinin analizi yapılabilecek. Şu anda biz 16 ürüne prim desteği veriyoruz. Hiçbir şey yapmadan sadece öngördüğümüz modeldeki planlamaya uyulduğu takdirde 15 milyon hektar alanda üretimimiz 42 milyon 400 bin tona çıkıyor ve üretim değeri de 5 milyar 306 milyon lira artıyor.”

Üretim planlanacak

“Bizim verimsiz yere kullanılacak paramız yok” diyen Tarım Bakanı Mehdi Eker, bu modelle neler sağlanacağını şöyle anlattı: “Bu model hangi ürünün nerede, ne kadar üretileceğine karar verilmesini sağlayacak. Bu modelle arz açığı olan ürünlerde üretim artışı sağlamanın, doğal kaynakları korumanın, sektör talebini karşılamanın, sıcaklığın artması, aşırı yağış ya da kuraklık gibi durumlarda da üretim planlaması yapabilmesi amaçlanıyor. Türkiye’nin gelecekteki nüfusuna, ekonomisine göre hangi ürünleri ne kadar üreteceğini planlama imkanı tanıyacak.”

Gelir artacak

Yeni modelle birlikte her ürüne her yerde prim verilmeyeceğini açıklayan Eker, çiftçi gelirlerinin ise artacağını savundu. Eker, bu modelin diğer faydalarını şöyle sıraladı: “Biyolojik çeşitlilik, su ve toprak kaynakları korunacak. Verimlilik artışı sağlanacak. Üreticinin kârı artacak. Arz talep dengesi sağlanacak.”

Yeni modelle 16 üründe 7.1 milyon ton üretim artışı sağlanacak

Türkiye’de halen 15 milyon hektar üzerinde üretilen arpa, aspir, ayçiçeği, buğday, çavdar, çay, çeltik, kanola, kuru fasulye, mercimek, mısır, nohut, pamuk, soya, yulaf ve zeytine prim desteği ödeniyor.

Mevcut sistemde bu 16 ürüne toplam 35.3 milyon ton üretim sağlanıyor. Bunun parasal karşılığı da 23.4 milyar lira.

Uygulanacak havza  modeli ile bu 16 üründe üretim miktarının 42.4 milyon tona çıkması planlanıyor. Yani yeni model üretimi 7.1 milyon ton artıracak.

Üretimdeki bu artış da, üretim değerinin 5.3 milyar lira artmasına neden olacak. Böylece bu 16 üründen elde edilen değer 28.7 milyar lira olacak.

Çeltik üretimi sadece 16 havzada yapılacak

YENİ modelin uyarlandığı bir başka örnek de çeltik. 2007 itibariyle 28 havzada, 79 bin 676 hektar alanda 648 bin ton çeltik üretiliyor. Bundan sonra sadece 16 havzada çeltik ekilecek. 116 bin 546 hektar alandaki bu üretimle 837 bin 568 tona çıkacağı tahmin ediliyor.

İşte Türkiye’nin  seçilmiş 30 havzası

Güney Marmara havzası

Batı Karadeniz havzası

Kuzeybatı Anadolu havzası

Doğu Karadeniz Havzası

Karasu* Aras havzası

Kuzey Marmara havzası

Büyük Ağrı havzası

Söğüt havzası

Çoruh havzası

Yukarı Fırat havzası

Kıyı Ege havzası

Van Gölü havzası

Erciyes Havzası

Kaz Dağları havzası

İç Ege havzası

Gediz havzası

Meriç havzası

Yeşilırmak havzası

Orta Karadeniz havzası

Karacadağ havzası

Zap havzası

GAP havzası

Batı Gap Havzası

Doğu Akdeniz Havzası

Kıyı Akdeniz havzası

Ege Yayla havzası

Orta Kızılırmak havzası

Orta Anadolu havzası

Fırat Havzası

Göller havzası