Türkiye'de Japon Yatırımı Beşe Katlanabilir

Toyotasa Genel Müdürü İbrahim Orhon ile yaptığımız röportajın üçüncü ve son bölümünü aşağıda okuyabilirsiniz.

I. Bölüm: Stoklar bitince fiyatlar yükselecek

II: Bölüm: Toyota'da en çok ne beğeniliyor?

- Bazı sektörler yaşanan krizin fırsata dönüştürülebileceğini düşünüyor. Otomotiv için de böyle bir durum var mı? 

 

Eğer otomotiv Türkiye'nin lokomotif sektörü ise  o zaman otomotivin önünü çok açmak lazım. Daha üst seviyede düşünmek lazım. Bir otomotiv mastır plan lazım.

Biz aslında Türkiye'yi üretim üssü yapmak için de çok çaba göstermedik. Müteşebbislerimiz gösterdiği kişisel çabalarla yatırımcılar buraya getirtildi ve öncelikle Türkiye pazarı için geldiler zaten. Ama sonra konjonktür nedeniyle ihracata açılmak durumunda kaldılar ve iyi yaptıklarını gördüler. Ama bunu bir mastır plan olarak değerlendirebilseydik, belli bölgeleri otomotiv üssü haline getirebilseydik, Türkiye'de şu andaki otomotiv yatırımlarının 2-3 misli fazlası olabilirdi.

Eren GÜLER YAZIYORMesela Japonya... Üretim sürekli olarak dışarı kayıyor. İhracat pazarları büyüdüğü, iç pazar doyduğu için onlar da dışarıda üretiyor. Türkiye'nin de lokasyonu son derece stratejik. Eğer üst seviyede gidilse, Japonya'nın üst mercileri ile görüşülse Türkiye'deki Japon yatırımı beşe katlanabilir.

Krizden kazançlı çıkmanın en önemli yolu bu...

- Başka?

İç pazarı da geliştirmek lazım. Dünyada iç pazarı çok cılız ve sadece ihracata çalışan bir iş modeli yok.

Otomotivde dünyanın en zayıf pazarlarından biriyiz. Potansiyelimiz var ama bunu bir türlü ortaya çıkartamıyoruz. Biz 1990 yılında Toyota projesine başladığımızda, 2000 yılı için 1 milyon adetlik binek otomobil projeksiyonu yapmıştık. 2000'e geldik 456 bin oldu ki, bunu bir daha geçemedik.

Bugün 2008'e geldik ama hala o rakamın gerisindeyiz.

- İç pazarı geliştirmek için ne yapılmalı?

Üç tane olmazsa olmaz koşul var.

- Nedir onlar?

Bir kere fiyatların ulaşılabilir olması lazım. Bunun için de vergilerin aşağı çekilmesi gerekiyor. Biz fabrika çıkış fiyatı olarak Avrupa'nın en ucuzuyuz. Ama vergilere bakarsanız Avrupa ve dünya ortalamasının çok üzerindeyiz. Verginin azaltılması lazım ama öncelikle bunun karbondiokist salınımı, yakıt sarfiyatı gibi çevresel bir kritere bağlanması gerekiyor.

Hemen her ülkede hibrid otomobiller için getirilen teşvikler var mesela. Bunları teşvik etmek lazım ki üreticiler bunlara ileride daha fazla yatırım yapabilsin, tamamen sıfır emisyona yönelk bir üretim talebi oluşabilsin...

Burada vergi altyapısının karbondioksit salınımına göre yeniden düzenlenmesi gerekiyor.

- Diğer koşullar nedir?

Finansman imkanlarının yaygınlaştırılması ve kolaylaştırılması lazım. Biz maalesef faiz yükseklği açısından da kolay bir yerde değiliz.

Üçüncüsü de yol altyapısının otomobil kullanımını teşvik edecek şekilde geliştirilmesi lazım. Uzun süredir böyle bir yatırım yapılmıyor. Park yeri sorunu büyüyor. Mevcut yolların bir kısmı ek şerit yapılmadan metrobüse çevriliyor. Tamam metrobüs faydalı bir şey ama bir taraftan alıp öbür tarafa veriyorusunuz...