Türk-iran İş Konseyi Tahran'da Toplanıyor

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) tarafından düzenlenen Türk-İran İş Konseyi 6. Ortak Toplantısı, 11 Mart'ta TOBB ve DEİK Yönetim Kurulu Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu başkanlığında Tahran'da gerçekleştirilecek.


İranlı ve Türk işadamlarının katılımıyla gerçekleştirilecek toplantıda, iki ülke ticaret hacmini ve karşılıklı yatırım olanakları değerlendirilecek.


Türk ve İranlı firmalar arasındaki ikili görüşmelerin de yer alacağı Türk-İran İş Konseyi 6. Ortak Toplantısı, İran Ticaret Sanayiler ve Madenler Odaları (ICCIM) Başkanı Muhammed Nahavandiyan'ın ev sahipliğinde yapılacak.


DEİK'ten yapılan açıklamaya göre, OPEC'in ikinci en büyük petrol üreticisi olan İran, dünya petrol rezervlerinin yüzde 10'unu ve doğal gaz rezervlerinin yüzde 17'sini elinde bulunduruyor. 2007 yılında, 2006 yılına göre ihracatta yüzde 25.3; ithalatta yüzde 21.8 oranında artış kaydedilen Türkiye-İran ticaret hacmi 8 milyar dolar düzeyinde bulunuyor. Türkiye'nin, İran'a ihracatında yer alan başlıca ürünler tütün, lif levha, demir çelik mamulleri, otomobil ve oto yedek parçaları olarak sıralanıyor. Türkiye'nin İran'dan ithalatında ham petrol, petrol gazları ve diğer gazlı hidrokarbonlar gibi kalemler göze çarpıyor.





-İRAN'DAKİ YATIRIM OLANAKLARI-





İran'da 2006 yılının Temmuz ayında yayınlanan özelleştirme talimatı sonucunda rafineriler, doğal gaz, çelik, otomotiv, telekomünikasyon, havacılık, sanayi, petro kimya ve sivil havacılık sektörlerinde son derece karlı yatırım fırsatları ortaya çıktığı belirtiliyor. Ayrıca, Tahran-Meşhed ve Tahran-Zencan arasında da hızlı tren projesinin gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu projeyle birlikte İran'daki ulaşım sorunu konusundaki bazı noktaların çözümleneceği bildiriliyor. İran-Türkiye ihracatında demir-çelik, tütün ve mamulleri, makineler, otomotiv sanayi ürünleri, mantar ve ağaç mamulleri ve plastiklerin önemli bir yere sahip olduğu bildiriliyor. İran ile ticaret konusunda özelleştirilen Trabzon Limanı'nda hayati önem taşıyor. Afganistan, Pakistan, Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve ileride Çin ve Moğolistan taşımalarında transit ülke konumunda olan İran, Türk taşımacılığı için büyük önem arz ediyor. İran 2 bin kilometrelik transit parkura sahip durumda.





-EN BÜYÜK SORUN ULAŞIM VE BANKACILIK ALANINDA





Türkiye ve İran arasındaki ticari ilişkinin dengesiz olduğu dikkat çekiyor. İran resmi yetkililerin ziyaretlerinde sık sık dile getirilen bu sorunun İran'ın Türkiye'den daha fazla mal alımını teşvik etmesi ve ithalatında Türkiye'ye öncelik tanıması ile çözülebileceğine inanılıyor. Bunun yanında Türk işadamları İran'da özellikle kara ulaştırması ve bankacılık gibi konularda sıkıntılar yaşıyor. İran'dan bu konuda en büyük beklenti, eşit şartlarda bir rekabet ortamının sağlanması ve Türk firmalarının farklı uygulamalara tabi tutulmasının önüne geçilmesi olduğu belirtiliyor.


Türk bankaları ile İran bankaları arasında muhabirlik ilişkisinin de son derece zayıf olduğu dikkati çekiyor. İran bankalarından sadece teyitsiz akreditif açılabiliyor. Bankacılık işlemleri, teknolojiden yeterli derecede yararlanılmadığı için yavaş işliyor. Mevduat faizlerinin yüksek olması, yatırımlarda kullanılan kredi faizlerini de dünya normlarında bir hayli yukarı çekiyor. Ayrıca, teminat senetlerinden alınan harcın ticareti zorladığı ifade ediliyor.


DEİK açıklamasında Türk işadamlarının, banka sisteminde ihracat aşamasında ciddi sıkıntılarla karşılaştığı, banka konusunda yaşanan sıkıntılara İran tarafından henüz bir çözüm önerisi getirmediği kaydedildi. İran ve Türkiye birbirlerinin topraklarına girişlerinde araçların standart yakıt tanklarında herhangi bir vergi ya da harç uygulamama konusunda anlaşmaya sahip olduğunun vurgulandığı açıklamada, bugün itibariyle İran tarafı söz konusu anlaşmaya uymadığı belirtildi. (ANKA)


(EYL/NB/ZG)