TMMOB: "Yeni İhale Kanunu Tasarısı Yolsuzlukların Önünü Açacak"

TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Soğancı, TBMM'de görüşülmekte olan Kamu İhale Kanunu'nda Değişiklik Yapan Yasa Tasarısına ilişkin, "Tasarı, ihalelerde kamu denetimini ortadan kaldırmakta, Kamu İhale Kurumu'nu by-pass etmekte ve mühendis-mimarlar açısından önemli hak kayıplarına yol açmaktadır" dedi. Soğancı, yerel seçimlerin yaklaştığı dönemde ihalelerde Kamu İhale Kurulu'nun ve kamuoyunun denetiminin ortadan kaldırılmasının yeni yolsuzlukların önünü açacağına dikkat çekti.

TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Soğancı yaptığı açıklamada, hazırlanış sürecinden itibaren tartışmalı olan tasarının, devletin kendi kurumlarından dahi görüş alınmadan Meclis'e sevk edildiğini ifade etti. Yasanın hazırlanış sürecinin katılımdan ve saydamlıktan yoksun olduğunu belirten Soğancı, "Hükümetin sermaye çevrelerinin hazırladığı taslak metni kabul etmesi ve tasarının yalnızca bu çevrelerin istekleriyle sınırlı kalması demokratik yöntem açısından kabul edilebilir bir durum değildir. Sermaye çevrelerinin isteği ile hazırlanan yasa tasarısıyla bir anlaşma mı sağlanmıştır? Haklı olarak akıllara takılan sorulara siyasal iktidarın yanıt vermesi gerekmektedir. Bu yasa sadece iktidar ile sermaye çevrelerini mi ilgilendirmektedir? Hizmeti sunan mühendis ve mimarların örgütü olan TMMOB'den niçin görüş sorulmamış, sürece dahil edilmemiştir?" dedi.

Soğancı, 2002 yılında kabul edilen 4734 sayılı Kamu İhale Yasası ile ihale süreçlerinin saydam ve denetlenebilir hale getirildiğinin dönemin siyasal iktidarı tarafından deklare edildiğine dikkat çekerek, "1999 Marmara Depreminde ihale usulü ile yapılan kamu yapılarının ayakta kalmaması, hatta en fazla yolsuzluğun bu alanda yaşanması bu yeni yasal düzenlemeyi güdüleyen en temel nedenlerden biriydi" dedi. Müteahhitlik hizmeti sunabilmek için hiçbir kriterin aranmaması ve parası olan herkesin kolayca elde ettiği müteahhitlik karnesi ile her işi yapabilmesinin Marmara Depremi sonrasında ağır eleştirilere konu olduğunu hatırlatan Soğancı, şunları kaydetti:

-"TASARI KABUL EDİLİRSE 2002 ŞARTLARINDAN GERİYE GİDİLECEK"-

"Bu da mühendis ve mimarların yapım ihalelerine katılmalarını olanaklı kılan yeni düzenlemelerin yolunu açmıştı. Mühendis ve mimarların sürece aktif biçimde katılmaları, kamu ihalelerinin kamuoyu denetimine açık olmasını kolaylaştıran yollardan biridir. Aynı zamanda kaliteli hizmetin üretimi anlamına gelmektedir. Ancak, yasanın kabul edildiği tarihten bu yana yasa ve yönetmeliklerde yapılan bir dizi değişiklik sonucunda hem kanun kapsamına giren işler daraltılmış, hem de mimar ve mühendisler dışlanarak süreç tersine döndürülmüştür. Hatta TBMM'de şu anda görüşülmekte olan Yasa Tasarısı kabul edilirse 2002 şartlarından daha da geriye gidilmiş olunacaktır."

-"KAMU İHALE KURUMU'NUN YETKİLERİ KISITLANACAK, VARLIĞI TARTIŞMALI HALE GELECEK"-

Tasarının yasalaşması halinde Kamu İhale Kurumu'nun görev ve yetkilerinin kısıtlanacağına dikkat çeken Soğancı, "Görev ve yetkileri kısıtlanan Kurul üyelerine çok boş zaman kalacağı düşünülmüş olmalı ki, bilimsel yayın ve ücretli ders verebilmelerinin önündeki engeller kaldırılmıştır. İdareye şikayet ve Kurul'a itirazen şikayet başvuruları caydırıcı hale dönüştürülmüştür. Gerek şikayet hakkını kullanacak kişilerdeki daralma, gerekse şikayet başvuru harçlarının yüksekliği, şikayet ve itiraz yolunu kapatmaktadır" dedi.

Öte yandan kamu adına ihaleleri re'sen inceleme yetkisi ve görevi kaldırılacak olan Kamu İhale Kurumu ve Kurulu'nun varlığının tartışmalı hale geleceğini de vurgulayan Soğancı, "Basında çıkan bir yolsuzluk haberi, iddiaların incelenmesi kapsamında değerlendirilemeyecektir, çünkü Kurul yetkili ve görevli değildir. Ama Kurul üyeleri ihaleye girmiş isteklilere kamu ihale hukuku konusunda ders verebilecektir" dedi.

-"HİZMET ALIMLARINDA İHALEYE ÇIKILMASI ABESLE İŞTİGAL"-

Soğancı, tasarının tüm kamu hizmetlerinin ihaleye çıkarılmasını öngördüğünü belirtirken, "Bir kamu idaresinde yeterli donanımda ve sayıda personel olmasına karşın hizmet alımlarında ihaleye çıkılması abesle iştigaldir. O zaman sormak lazım, istihdam edilen personel niçin istihdam edilmektedir" görüşünü dile getirdi.

Tasarının, kamu kurumlarında çalışan mühendis ve mimarların teknik yeterliliklerini ve sayılarını devre dışı bıraktığı gibi serbest çalışan mühendis ve mimarları da dışladığını anlatan Soğancı şunları kaydetti:

"Kanun kapsamında sayılan bütün yapım işleri ve danışmanlık hizmetleri, mühendislik ve mimarlık hizmeti olmasına karşın, Yasa bu meslek grubunu görmezden gelmektedir. Bu meslek grubu ve örgütlerinin görüşü alınmaksızın, sermaye çevreleri ve Kurul üyelerinin istekleri ile sınırlı kalan bir tasarının kamu yararına yapıldığını söylemek mümkün değildir.

Kamu İhale Yasası'nın çıkarılış gerekçesi, yapım işleri ve danışmanlık hizmetlerine daha çok mühendis ve mimarın katılması amaçlanmış iken, bu değişiklik ile Yasa'nın amacı ortadan kaldırılmaktadır.

Yerel yönetim seçimlerine giderken ihalelerde Kamu İhale Kurulu'nun ve kamuoyunun denetiminin ortadan kaldırılması ve ihaleyi yapacak idarelere çok fazla takdir hakkı tanınması, yeni yolsuzlukların önünü açmaktan başka bir anlama gelmemektedir." (ANKA)

(AS/BÜN)