TEKNOKRASİ VE TEKNOFAŞİZM - Palantir'in kurucuları, tartışmalı açıklamaları ve bağlantılarıyla sık sık gündeme geliyor

IRMAK AKCAN/ZEYNEP KATRE ORAN - Amerikan veri analizi ve yazılım şirketi Palantir'in kurucu ortaklarından Peter Thiel'ın ABD yönetimi ve Jeffrey Epstein ile bağlantısı, diğer kurucu ortaklardan Alex Karp'ın da İsrail yanlısı açıklamaları, bu isimleri eleştirilerin odağına yerleştiriyor ve şirketin amacına dair şüpheler uyandırıyor.
Anadolu Ajansının (AA) "Teknokrasi ve Teknofaşizm" başlıklı dosya haberinin ikinci bölümünde, Thiel'in hükümet bağlantıları, Epstein ile ilişkisi ve Karp'ın kamuoyunda tepki çeken açıklamaları incelendi.
Thiel, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'e zamanında sağladığı finansal destek ve akıl hocalığıyla ABD siyasetindeki etkisini gözler önüne sererken, Epstein belgelerine yansıyan ticari bağlantılarıyla tartışmaların odağında yer alıyor.
Diğer kurucu ortak Karp ise İsrail ordusuna sundukları teknolojik desteği açıkça sahiplenerek Palantir'in sahadaki aktif rolünü doğrudan ifade ediyor.
ABD yönetiminin finansörü: Peter Thiel
PayPal'ın da kurucu ortağı olan Thiel, ABD Başkanı Donald Trump ve yardımcısı Vance ile yakın ilişkileri ve siyasi süreçlerdeki etkisiyle öne çıkıyor.
ABD basını ve açık kaynaklara göre Vance ile Thiel, 2011'de, Thiel'in konuşma yapmak üzere geldiği Yale Hukuk Fakültesi'nde tanıştı.
"The Lamp" adlı dergiye yazdığı yazıda, Thiel'in Yale'deki konuşmasını kendisi için önemli bir dönüm noktası olarak nitelendiren Vance, Thiel'in bazı değerlendirmelerinin, kendisine ilham verdiğini belirtti.
Vance, Thiel ile ilişkisini, "Peter benim içim oldukça iyi bir akıl hocası oldu. Ona çok saygı duyuyorum." sözleriyle anlattı.
Thiel, daha önce Trump'a yönelik eleştirileriyle tanınan Vance'i 2021'de Mar-a-Lago'ya götürerek Trump'la ilişkilerini düzeltmesine yardımcı oldu.
Vance ayrıca, 2022'deki Senato seçim kampanyasında Thiel'den yaklaşık 15 milyon dolarlık rekor bağış aldı ve bu tutar, tek bir Senato adayı için yapılan en yüksek bağışlardan biri olarak kayıtlara geçti.
Trump'ın 2016 seçimlerinde en önemli destekçilerinden olan Thiel, seçim kampanyası kapsamında Trump'a 1 milyon dolardan fazla bağış yaptı.
ICE ile 30 milyon dolarlık veri işbirliği
Trump'ın Mart 2025'te federal kurumlar arasında veri paylaşımını artıran kararı sonrasında Palantir, kamu kurumlarıyla yürüttüğü çalışmaları arttırdı.
Şirket, Trump'ın göreve gelmesinden bu yana İç Güvenlik ve Savunma bakanlıkları dahil birçok kurumla 112 milyon doları aşan sözleşmelere imza attı, mevcut anlaşmalarını da genişletti.
Yaklaşık 15 yıldır Palantir'den hizmet alan ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi (ICE) ise Nisan 2025'te şirketle imzaladığı 30 milyon dolarlık anlaşmayla işbirliğini yeni bir aşamaya taşıdı.
Palantir, anlaşma kapsamında ICE'ye gelişmiş veri analiz kabiliyetlerine sahip, sosyal medya paylaşımları ve konum bilgileri gibi verileri kullanarak düzensiz göçmenlerin hareketlerinin gerçek zamanlı izlenmesini sağlayacak "ImmigrationOS" adlı yeni bir platform sundu.
Thiel ile Epstein'in ticari ilişkisi
ABD Adalet Bakanlığının yayımladığı Jeffrey Epstein soruşturmasına ilişkin belgeler, Thiel ile Epstein arasında yıllara yayılan finansal ilişkiler ve yatırım bağlantılarını ortaya koydu.
Belgeler, 2014-2019 döneminde iki ismin e-posta yazışmaları ve yüz yüze görüşmelerle düzenli temas kurduğu, Epstein'in Thiel'in kurucuları arasında yer aldığı Valar Ventures üzerinden "gizli" yatırım fırsatlarına erişim sağladığını gösterdi.
Kayıtlara göre ikili, vergi stratejileri ve girişim sermayesi yatırımları konusunda fikir alışverişinde bulunurken, Epstein, Valar Ventures'a yaklaşık 40 milyon dolarlık yatırım yaptı ve şirketin yöneticileri ile çok sayıda görüşme yürüttü.
Thiel, 2024'teki bir podcast programında Epstein ile 2014'te Reid Hoffman aracılığıyla tanıştığını, görüşmelerin vergi ve finansal tavsiye üzerine yoğunlaştığını söyledi.
Öte yandan, Thiel'in isminin Epstein dosyalarında 2 bin 200'den fazla kez geçmesi, doğrudan bir suçlama anlamı taşımasa da Epstein ile kurduğu temasın kapsamı ve sürekliliğine işaret etti.
Karp'tan İsrail yanlısı açıklamalar
Palantir'in kurucu ortaklarından Üst Yöneticisi (CEO) Alex Karp ise 2024 yılında New York Times gazetesine verdiği röportajda, ABD hükümeti ile Ukrayna ve İsrail dahil çeşitli ülkelere sağlanan destekler konusunda geri adım atmayacaklarını söyledi.
ABD'nin, Çin, Rusya ve İran'la aynı anda çatışma riskiyle karşı karşıya kalabileceğini iddia eden Karp, bu nedenle otonom silah sistemlerine yönelik yatırımların sürmesi gerektiğini savundu.
Karp, Palantir'in hizmetlerini yalnızca ABD ve Batılı müttefiklere sağladığını vurguladı.
İsrail karşıtı protestoları "toplum içindeki enfeksiyon" olarak nitelendiren Karp, New York Times'ın bir etkinliğinde de İsrail'e yönelik eleştirilerin büyük bölümünü "İsrail ve Yahudi saplantısı" olarak değerlendirdi.
Mart 2024'te CNBC'ye verdiği röportajda da Karp, İsrail'e verilen destek nedeniyle Palantir'den ayrılan çalışanlar olduğunu ve bu durumun devam edebileceğini dile getirdi.
Karp, şirketin İsrail'deki faaliyetlerine değinerek, 7 Ekim 2023'ün ardından kısa süre içinde sahada yer aldıklarını ve operasyonel açıdan kritik görevlerde rol üstlendiklerini belirtti.
Nisan 2025'te "Hill and Valley Forum" etkinliğinde bir protestocunun, Palantir'in yapay zeka teknolojilerinin Gazze'de Filistinlileri öldürmekte kullanıldığı yönündeki eleştirisine Karp, "Evet bu doğru, çoğunlukla teröristleri." yanıtını verdi.
Karp, All-in-Summit 2025'teki konuşmasında İsrail'in Gazze'deki "terörist-sivil öldürme oranının" kendi yazılımlarını kullanmaları sayesinde "insanlık tarihindeki en iyi oran" olduğunu söyledi.