TBMM KİT Komisyonunda Türkşeker'in 2023 ve 2024 hesapları ibra edildi

TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonunda, Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ'nin (Türkşeker) 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin hesapları görüşüldü.
Türkşeker Genel Müdürü Muhiddin Şahin, komisyondaki sunumunda, Türkiye'nin pancar şekeri üretiminde Avrupa'da 4'üncü, dünyada 5'inci sırada olduğunu, dünya pancar şekerinin üretiminin yaklaşık yüzde 7'sini gerçekleştirdiğini belirterek, Türkşeker'in bu üretimde yüzde 2'den fazla payının bulunduğunu söyledi.
Türkşeker'in 100 bin çiftçiyle sözleşmeli tarım yürüttüğünü, münavebe (ekim nöbeti) ile bu sayının yaklaşık 300 bine ulaştığını aktaran Şahin, bu model sayesinde 1 milyondan fazla kişinin geçimine katkı sağlandığını bildirdi.
Şahin, çiftçilere yıllık 80 milyar lira gelir sağlandığını, 20 bin çalışanı ve aileleriyle birlikte 60 bin kişinin geçimine katkı sağladıklarını ifade ederek, "Şekerin ve yan ürünlerinin ekonomik değeri yaklaşık 140 milyar liraya ulaşmaktadır. Lojistik ve tarımsal girdilerle 35 milyar liralık hacim oluşturmakta, her kampanya döneminde 1,4 milyon sefer ve 35 milyon ton taşıma gerçekleştirilmektedir. Gıda sektöründe 575 milyar lira üretim, 175 milyar lira ihracat değeri oluşturmakta, toplam ekosistem etkisi ise yaklaşık 1 trilyon lirayı bulmaktadır." dedi.
Söz konusu ekosistemin en önemli aktörünün Türkşeker olduğuna işaret eden Şahin, yeniden kalkınma hamlesiyle tarımsal üretimden şeker üretim prosesine, mali yapıdan pazarlama faaliyetlerine, kurumsal altyapıdan yenilenebilir enerjiye kadar köklü bir dönüşüm başlatıldığını anlattı.
"Hedefimiz yerli tohum çeşitlerimizi yaygınlaştırarak verimliliği artırmak"
Şahin, üreticilerin pancarlarını teslim etmeden önce pancar bedelinin 3'te 1'inden fazlasını peşin olarak aldığını ve bu maliyetin tamamını şirketlerin üstlendiğini belirterek, "Son 4 yılda yaklaşık 70 bin çiftçimize yüzde 31'i avans olmak üzere toplam 72 milyar lira pancar bedeli ödenmiştir. Ayrıca 6,6 milyar lira nakliye desteği ve 3,88 milyar lira yaş pancar posası desteği sağlanmış olup tüm bu ödemelerin toplam değeri 82,4 milyar liraya ulaşmıştır." diye konuştu.
Türkşeker'in, şeker pancarı tohum çeşitleri "2023" ve "2053" için 2022'de üretim izni aldığını, 2024'te tescil işlemi tamamlanarak tohumluk üretimine başlandığına işaret eden Şahin, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Geçen yıl üretim sezonunda yerli ve milli tohumlarımız ilk kez üreticilerimizle buluşmuştur. Hedefimiz yerli tohum çeşitlerimizi yaygınlaştırarak verimliliği artırmak, dışa bağımlılığı tamamen ortadan kaldırmak ve Türk tarımının rekabet gücünü dünya standartlarına taşımaktır. Hastalık ve zararlılara dayanıklı yerli çeşit ıslahı ve tohum üretimi projesi kapsamında 4 bin metrekare büyüklüğünde, tam kontrollü ve yıl boyu aktif modern sera tesisini önümüzdeki yıl hizmete açmayı hedefliyoruz. Pancar Takip Sistemi ile ekim alanlarını uydu üzerinden dijital olarak takip etmeye başladık. 2025'te tüm ekim alanları dijital olarak haritalanmış, münavebe dediğimiz ekim nöbeti güvence altına alınmıştır. Kayıt dışı ekim oranı 3 yıl içinde yüzde 7,5'ten yüzde 2'ye kadar düşürülmüştür. Önümüzdeki yıl hedefimiz bunu daha da altına indirmektir."
Şahin, ülkenin şeker ihtiyacının karşılanmasına önemli katkı sağladıklarına dikkati çekerek, Türkşeker'in 2022-2025 yılları arasında yaklaşık 4 milyon ton şeker ürettiğini aktardı.
Makine fabrikaları üretiminin 2023-2025 döneminde 2 bin 489 tondan 3 bin 920 tona yükseltildiğini bildiren Şahin, "Yaklaşık yüzde 57'lik bir üretim artışı gerçekleştirdik. 2026'nın hedefini de 4 bin 600 ton olarak gerçekleştirmeyi bekliyoruz." ifadelerini kullandı.
"Farklı ürünlerin üretimine yönelik Ar-Ge çalışmaları sürdürülüyor"
Şahin, yeni Sitrik Asit Tesisi Projesi'nin ihalesini yapacaklarını bildirerek, "Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı kapsamında 400 milyon lira teşvikle desteklenmiş bir projedir. Ilgın'da entegre tesiste melastan yıllık yaklaşık 15 bin ton sitrik asit üretmeyi hedefliyoruz. Böylece bir yan ürün daha yüksek katma değerli ve stratejik bir sanayi ürününe dönüştürülmüş olacaktır. Ayrıca melas ve yaş pancar posasının katma değerini artırmak amacıyla farklı ürünlerin üretimine yönelik Ar-Ge çalışmaları da sürdürülmektedir." değerlendirmesinde bulundu.
Türkşeker'in, İstanbul Sanayi Odasının ilk 500 sıralamasında, üretimden net satışlarda 2024'te 87'nci sıradan 2025'te 54'üncü sıraya yükseldiğini belirten Şahin, aktif büyüklüğün ise 43'üncü sıradan 36'ncı sıraya geldiğini bildirdi.
Şahin, Türkşeker'in, bağımsız kredi derecelendirme kuruluşları tarafından ulusal uzun vadeli kredi notunun AAA+ seviyesine ulaşarak Türkiye'nin en iyi notlarından biri haline geldiğine işaret ederek, "Bu sonuçlar güçlü mali yapımızı, yüksek ödeme kapasitemizi ve finansal yükümlülüklerimizi zamanında yerine getirme kabiliyetimizi ortaya koyarak Türkşeker'i ulusal ölçekte en yüksek güvenilirlik seviyesine sahip kuruluşlar arasına taşımaktadır." dedi.
Türkşeker'in paketli şeker satışlarına tekrar başladığının bilgisini veren Şahin, perakende pazarının yüzde 25'ini Türkşeker'in yönettiğini sözlerine ekledi.
Görüşmelerin ardından Türkşeker'in 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin hesapları ibra edildi.