Sulama Barajları Kuraklık Sinyali Veriyor

Çevre, Tarım ve Enerji Bakanları tarafından Bakanlar Kurulu'na sunulan İklim Değişikliği, Kuraklık ve Su Yönetimi Raporu'nda Türkiye'deki sulama barajları ile ilgili tehlikeye dikkat çekildi.

Konya, Büyük Menderes ve Kızılırmak Havzalarının kuraklık sinyali verdiği belirtilen raporda içme suyu barajları için Ankara, Bursa ve İzmit için önlem alınması gerektiği bildirildi. Raporda ayrıca ciddi bir kuraklıktan bahsetmek için erken olduğu ancak yağış dağılımının düzensiz olmasından dolayı su kaynaklarının depolanması şiddetle tavsiye edildi. Çevre ve Orman Bakanı Osman Pepe, Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehmet Mehdi Eker ve Enerji Bakanı Hilmi Güler'in biraraya gelerek gerçekleştirdikleri İklim Değişikliği Kuraklık ve Su Yönetimi Toplantısı'nın sonuç raporu yayınlandı. Raporda özellikle sulama maksatlı barajlarla ilgili tehlikeye dikkat çekildi. Sulama barajlarının aktif doluluk oranının geçen yıla göre benzerlik göstermesine rağmen Kızılırmak, Büyük Menderes ve Konya Kapalı Havzalarında kuraklık sinyali verdiği bildirildi. Buna göre Konya Kapalı Havzasında bulunan barajlarının doluluk oranı bu sene yüzde 16'ya kadar düştü. Kuraklığın sinyal verdiği havzaların başında gelen Konya Havzası'nda bulunan sulamalarda son yıllarda yaşanan sıkıntının 2007 yılı suluma mevsiminde de artarak devam edeceği bildirildi. Kızılırmak Havzasındaki barajların doluluk oranı ise yüzde 23 oranına düştü. Havza genelinde sulama suyu yönünden bu sene yetersiz olacağı kaydedilen raporda Sarımsaklık, Damsa, Kesikköprü, Karova, Gelingüllü ve Karaçomak barajları sulamalarında ise sulama suyu probleminin yaşanmayacağı vurgulandı. Büyük Menderes Havzası'nın ise ortalama doluluk oranı yüzde 19'a düştü. Sulama suyu yönünden son yıllarda yetersizlik yaşayan havzalardan biri olan Büyük Menderes, özellikle Adıgüzel, Kemer, Topçam ve Yalakavak barajlarından su sağlanan sulamalarda sulama suyu yönünden yetersizlik yaşaması öngörülüyor. Raporda, Seyhan Havzası'ndaki barajların doluluk oranı yüzde 37 olmasına karşılık Nergizlik ve Çatalan barajlarındaki su seviyesinin yüzde 20'ye inmesi sebebiyle bu bölgede bir sıkıntı yaşanabileceği kaydedildi. Ceyhan, Gediz, Meriç-Ergene Havzaları ise sulama suyu bakımından 2007 yılında yetersiz kalacağı vurgulandı. Türkiye genelinde havzalar içinde barajların doluluk oranı bakımından yüzde 55 ile en yüksek seviyede bulunan Dicle ve Fırat Havzası Batman, Çat, Çamgazi, Kayacık barajlarındaki doluluk oranını çok düşük olmasından dolayı sulama suyu yönünden yetersizlik yaşanacağı tahmin ediliyor. Öte yandan sulama suyu bakımından 2007 yılında sadece Yeşilırmak ve Susurluk havzaları sıkıntı yaşamayacak. Raporda, Yeşilırmak havzasındaki barajların doluluk oranı yüzde 30 civarında ancak Almus, Derinöz, Suat Uğurlu ve Boztepe barajlarında doluluk oranın yüzde 40'ın üzerinde olmasından dolayı havza genelinde sulama suyu bakımından yetersizlik beklenmediği bildirildi. Susurluk Havzasındaki barajlarda ortalama doluluk oranı ise yüzde 40'ın üzerinde olduğu belirtilen raporda, beklenen yağışların olması halinde büyük sulama alanlarına sahip bu havzada sulama suyu bakımından yetersizlik yaşanmayacağı kaydedildi.

ENERJİ BARAJLARI

Raporda, enerji maksatlı barajlar ile ilgili bir sıkıntının olmadığını bildirdi. 1 Şubat 2006 ve 1 Şubat 2007 tarihlerinde barajlardaki aktif doluluk oranı karşılaştırıldığını Büyük menderes havzası haricinde yaklaşık olarak geçen yıl ile aynı seviyede olduğunu belirtilen raporda bu oranın geçen yıl yüzde 39.4 iken bu yıl yüzde 39 civarında olduğu kaydedildi. Bu çerçevede hidroelektrik enerji üretiminde bir sıkıntı görülmediği ifade edilen raporda, 2996 yılında 43.5 milyar kWh olarak gerçekleşen üretimin 2007 yılında Borçka Barajının devreye girmesiyle birlikte 45 milyar Kwh olarak gerçekleşmesinin hesaplandığı bildirildi.

İÇME SUYU BARAJLARI

İçme suyu barajları ile ilgili verilerin de yer aldığı raporda İstanbul ve İzmir'de içme suyu bakımından sıkıntı beklenmediği ancak Ankara ve Bursa'nın içme suyunu sağlayan barajların tehlike sinyali gösterdiği belirtildi. Buna göre 1 Şubat 2006 tarihinde İstanbul'un içme suyu barajlarının odluluk oranı yüzde 87.9 iken 1 Şubat 2007 tarihinde yüzde 53.5'e, İzmir'in yüzde 35.8'den yüzde 30.1'e, Ankara yüzde 22.3'ten yüzde 9.3'e, Bursa yüzde 59.5'ten yüzde 12'ye düştü.

"KURAKLIK İÇİN ERKEN AMA SÜRATLE TEDBİR ALINMALI"

Raporun barajlar ile ilgili sonuç bölümü ise şöyle: "Baraj ve göletlerimizin doluluk oranı geçen yıl ile benzer bir durum göstermektedir. Ülkemizde akımların genel olarak yüzde 55-60'ı Şubat-Mayıs döneminde gelmektedir. Bu sebeple ciddi bir kuraklıktan bahsetmek için erkendir. hidroelektrik enerji üretiminde bir sıkıntı olmayacaktır. Sulama açısından Kızılırmak, Büyük Menderes ve Konya Kapalı havzalarında tedbir alınmasına ihtiyaç var. İçme suyu açısından Ankara, bursa ve İzmit illeri dışında sıkıntı görülmüyor. Ayrıca yarı kurak iklim kuşağında bulunan ülkemizde yağışların dağılımı düzenli değildir. Bu sebeple suyu depolamak zorundayız. İrili ufaklı 1300 adet depolama tesisi işletmededir. Son 4 yılda 101 adet depolama tesisi baraj ve gölet işletmeye açılmıştır. Halen 75 adet baraj, 104 adet gölet, 600 bin ha alana hizmet edecek sulama tesisi inşa halindedir. 48 şehre içme ve kullanma suyu sağlayacak projeler muhtelif safhalarda devam ediyor. Su yetersizliği görülen havzalar için havzalar arası su transferi projelerine ağırlık veriliyor. Bunun yanısıra su kaynaklarından daha fazla istifade etmek için özel sektörün hidrolik enerji projelerine yatırım yapmasının önü açıldı. Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında 800 adet proje ile 13 bin 500 MW kurulu güce sahip santral yapımı için başvuru yapıldı. 5 tane Atatürk Barajı anlamına gelen bu projeler süratle tamamlanmalıdır".

(SC-MAY-ÖK-Y)