SPK Başkanı Erol: "Gyo'lar Kar Dağıtımında İstekli Olmalı"

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı Turan Erol, gayri menkul yatırım ortaklıklarının daha iyi bir konuma gelmesi gerektiğine işaret ederken, sektöre yatırım yapanların düzenli gelir beklentisine yanıt verebilmek için bu kuruluşların kar dağıtımı konusunda daha istekli olmaları önerisinde bulundu.


Turan Erol, bu görüşlerini, Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği (GYODER) tarafından düzenlenen 8. Gayrimenkul Zirvesi'ndeki konuşmasında dile getirdi.


Konuşmasında tutsat (mortgage) alanındaki gelişmeleri değerlendiren Erol, SPK olarak konunun finansman tarafını düzenlediklerini belirterek, "Ama baştan beri çok yakın işbirliğimiz ve beraberliğimiz oldu. Bu artarak devam ediyor. Bunun böyle olması sektörümüzün gelişmesi açısından son derece önemli" dedi. Erol, GYODER gibi piyasayı temsil eden diğer meslek kuruluşlarının TOKİ'yle çok yakın bir işbirliği içinde olduğunu belirterek, kurumların işbirliğiyle başarılı olunacağının altını çizdi. Tutsat yasasının hazırlanmasında SPK olarak etkin bir rol oynadıklarını anımsatan Erol, yasanın proje aşamasında aktif olarak yer aldıklarını söyledi. Erol, SPK'ya, tutsatın sadece finansman aşamasıyla ilgilendikleri ve arz tarafıyla ilgilenmedikleri yönünde eleştiriler geldiğini bildirerek, "O zaman bizim bakış açımız şuydu, hayır bizim böyle bir kaygımız açımız yok. Gayrimenkul yatırım ortaklıkları sistemin bir parçası olarak mortgage kanunundan da önce vardı. Gayrimenkul yatırım ortaklıklarımız o zaman da belli bir noktaya gelmişti. Şimdi bu seviyelerini bugün de arttırarak devam ediyor" diye konuştu.





-GYO'LAR 3 MİLYAR DOLARLIK BÜYÜKLÜĞE ULAŞTI





Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının portföy değeri açısından 3 milyar dolar civarında büyüklüğe ulaştıklarını kaydeden Erol, bunun Türkiye için çok küçük bir rakam olduğunu, ama bu düzeyin önemli olduğunu söyledi. Erol, portföy değerinden öte gayrimenkul yatırım ortaklığının sektöre sağladığı kurumsallaşmanın önemine işaret ederek, 3 milyar dolarlık portföyün yaklaşık yüzde 15'ini ise yabancıların oluşturduğunu ifade etti. SPK'nın ortaya koyduğu değerin hem yerli, hem de yabancı yatırımcı açısından önemli bir güvence kaynağı oluşturduğunu anlatan Erol, bunlar sayesinde yabancı payının gelecek yıllarda çok daha iyi rakamlara ulaşacağını öngördü.





-"KAR DAĞITMA KONUSUNDA İSTEKLİ OLMALILAR"-





Erol, tutulu satış (tutsat) sektörünün milli gelire oranının ABD'de yüzde 70, AB ülkelerinde yüzde 50 dolayında olduğunu, Türkiye gibi ülkelerde ise yüzde 25-30 arasında değiştiğini bildirerek, "100 yıl sonra nasıl bir rakam verebileceğimize baktığımızda, statik bir hesaplamayla mortgage sistemi işlemeye başlarsa 150-200 milyar dolarlık bir değeri olabileceğini söyleyebiliriz" dedi. Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının daha iyi bir düzeye ulaşması gerektiğini söyleyen Erol, tutsat yasası aşamasında, faizlerin vergi indiriminde istenilen sonucun elde edilemediğini kaydetti. Erol, hazine, kamu garantisi konusunun kendileri tarafından da desteklenmediğinin altını çizerek, faizlerin vergi indirimi konusunda ise, daha iyi olunabileceğini belirtti.





-CUMURCU: İNŞAAT SEKTÖRÜNDE BEKLENTİLER BOZULDU





GYODER Başkanı Bekir Cumurcu, konut sektöründe faizlerin yükseldiği, inşaat maliyetlerinin arttığı ve beklentilerin bozulduğunu, buna bağlı olarak da potansiyel alıcıların kararlarını erteleme eğilimine girdiğini ifade etti. Cumurcu, özellikle büyük kentlerin, kentsel dönüşüm ve kentsel yenileme düzenlemeleriyle büyük ölçekli potansiyellerinin değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizerek, bu alanın yerli ve yabancı yatırımcıların işbirliği açısından önemine dikkat çekti. Alış veriş merkezlerine yönelik bir rapor hazırlandığını anlatan Cumurcu, ""Çok fazla alış veriş merkezi yapıldı', ya da "Daha çok alış veriş merkezi gerekli' gibi genellemeler yerine sektörün tabiatı gereği, nerede ve ne kadar alım gücü olduğu ve bu satın alma gücünün dağılımı kriterlerine göre yeni ya da ilave yatırım ihtiyacını ortaya koyacaktır" dedi. Cumurcu, bu konuda dikkat edilmesi gereken önemli noktanın, yabancı yatırımcıların getiri beklentisi olduğunu dile getirerek, içinde bulunulan ekonomik ve siyasal gelişmeler ışığında bu beklentilerin yüzde 2 civarında yukarı çekildiğini, ortalama yüzde 8'lerde seyreden yield beklentilerinin yüzde 10'lara yükseldiğini kaydetti. Cumurcu, bu noktada yabancıların güvenin tekrar kazanılması gerektiğine vurgu yaptı.





-"TOKİ VE EMLAK GYO'YA 6 MİLYAR YTL GELECEK"-





Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanı Erdoğan Bayraktar da Türkiye'de gayrimenkulün, altın ve zümrütten daha değerli olduğunu ifade ederek, dünyada kriz zamanlarında büyük şirketlerin gayrimenkule yatırım yaptığını belirtti. TOKİ'nin 2003'ten beri kentsel dönüşüm projelerine ağırlık verdiğini söyleyen Bayraktar, bu çerçevede 100'e yakın belediyeyle anlaşma yaparak, ciddi kentsel dönüşümün gerçekleştirildiğini anlattı. Bayraktar, İstanbul'da kentsel dönüşüm kapsamında 3 milyon konutun yarısından fazlasının değişmesi gerektiğinin altını çizerek, "Bu tarz çalışmalar arazi geliştirme bakımından çok önemli bir unsurdur" dedi.


Bayraktar, TOKİ'ye lüks konut yaptığı yönünde yöneltilen eleştirilere gönderme yaparak TOKİ'nin yaptığı konutların yüzde 80'inin alt gelir grubuna yönelik olduğunu söyledi. Bayraktar "Tabi ki esas arzulanan bu ama modern dünya içinde yargı denetimi ve güvenliği dışındaki bütün kamu kuruluşları, özel kuruluşların tamamının kendi kaynağını üreterek iş yaptığını görmekteyiz. Bu böyle olmalı. Eğer siz kendi kaynağınızı üreterek iş yaparsanız başarılı olursunuz. Bugün ABD ve Japonya'da gayrimenkul sektörünün en temel unsuru olan arsa satışı karşılığı modelini uygulayarak, 40 bin konut ürettik" diye konuştu.


Başta İstanbul olmak üzere İzmir ve Ankara'da da konut ürettiklerini anımsatan Bayraktar, bu işlerle TOKİ ve Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığına 6 milyar YTL geleceğini, bunun da 4 milyarını almış olduklarını bildirdi. Bayraktar, Türkiye'de 81 ilin 425 ilçesinde bin 29 şantiyede 315 bin konut sayısına ulaştıklarını aktararak, arsa satışı karşılığı modeliyle dünyadaki en ileri teknolojileri Türkiye'ye taşıdıklarını söyledi. Bayraktar, bu çalışmaların "sosyal devlet" olma gereğiyle yapıldığını kaydetti.


(ANKA)


(DG/NB/ZG)