Sosyal Güvenlik Reformu TBMM'de

Sosyal Güvenlik Reformu'nun Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilen maddeleri, iptal gerekçeleri doğrultusunda yeniden düzenlenen yasa tasarısı TBMM'ye sunuldu.

Tasarı, eski memurların getirilen düzenlemelerden etkilenmeyeceği şekilde düzenlendi. Reformlar, yeni işe başlayacak memurları kapsayacak. Yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte, her doğan Türk vatandaşı sağlık güvencesine kavuşacak, mültecilerin de sağlık hakkı olacak. Yasanın yürürlük tarihi, tasarıda 'yayımı tarihinde yürürlüğe girer' şeklinde düzenlenmesine karşın, yasanın 2008'in ikinci yarısında yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Tasarının gerekçesinde, Türkiye'nin şu anda genç bir nüfus yapısına sahip olmasına karşın, geleceğe ilişkin projeksiyonların, nüfusun hızla yaşlanacağını ortaya koyduğu belirtilerek, sosyal güvenlik sisteminde acil ve kapsamlı bir reformun zorunlu hale geldiği vurgulandı. Sosyal güvenlik sistemiyle ilgili reformun üç aşamalı olarak planlandığına işaret edilen gerekçede, "Bunlardan ilki, sosyal güvenlik kurumlarının tek çatı altında birleştirilmesi, ikincisi sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası

hükümlerinin tek bir kanunla bir araya getirilmesiyle norm ve standart birliğinin sağlanması, üçüncüsü de primsiz ödemeler sisteminin sosyal sigorta sisteminden ayıklanması ve tek elden yürütülmesidir" denildi.

Reformun ilk aşamasının hayata geçirilerek mevcut sosyal güvenlik kuruluşlarının 'Sosyal Güvenlik Kurumu' çatısı altında birleştirildiği, ikinci aşaması olan Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasasının bazı maddelerinin Anayasa Mahkemesi'nce iptal edildiği ve yürürlüğünü durdurma kararı verildiği kaydedilerek, bu nedenle yasanın yürürlüğünün iki kez ertelendiği hatırlatıldı. Anayasa Mahkemesi'nin gerekçeleri dikkate alınarak yasada değişikliğe gidildiği ifade edildi. Hükümetin, son şeklini

vererek TBMM'ye gönderdiği sosyal güvenlik reformunda değişiklik getiren yasa tasarısı ile basım ve gazetecilik işyerlerinde çalışanların, her bir yıllık sigortalı çalışma süresine 90 gün eklenmesi şeklinde 40 yılı aşkın süredir uygulanan "fiili hizmet zammı"na son veriliyor. TBMM'ye sunulan Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı'nda fiili hizmet zammından yararlanacak iş kolları yeniden düzenlendi.

Yapılan düzenlemede, fiili hizmet zammından yararlanacak sigortalılar içinde basım ve gazetecilik işyerlerinde çalışanlara yer verilmedi. Mevcut uygulamada gazeteciler, 360 günlük (bir yıl) sigortalı çalışma süresinde 90 günlük fiili hizmet zammına hak kazanıyor. Buna göre gazetecilerin 20 yıllık çalışma süresi, kazanılan fiili hizmet zammından gelen 5 yılın eklenmesiyle 25 yıla denk sayılıyor. Ayrıca, sigortalının tabi olduğu emeklilik yaş haddinden de fiili hizmet zammıyla kazanılan yıllar kadar indirim

yapılıyor.

Yeni tasarının bu haliyle yasalaşması durumunda gazetecilerin fiili hizmet zammı ellerinden alınırken, bu uygulamadan yararlanacak iş kolları da yeniden düzenlendi. Buna göre kurşun izabe fırınlarının teksif odalarında biriken kuru kozları kaldırma işlerinde çalışanların her 360 günlük sigortalı çalışma süresine 90 gün, diğer kurşun ve arsenik işleri ile cam fabrika atölyelerinde çalışanlara ise 60 gün fiili hizmet zammı uygulanacak. Fiili hizmet zammı kapsamında eklenecek gün sayısı civa üretimi işleri,

demir ve çelik fabrikaları, asit üretimi yapan fabrika ve atölyeler ile Türk Silahlı Kuvvetleri ve Emniyet Genel Müdürlüğü personeli için 90 olarak belirlendi. Çimento fabrikaları, kok fabrikaları ve termik santraller, alüminyum fabrikaları, döküm fabrikaları ve yangın söndürme işlerinde çalışanların bir yıllık çalışma süresine 60 gün eklenecek. Maden ocakları, kanalizasyon ve tünel yapımı gibi yer altında yapılan işlerde çalışanlara ise yılda 180 gün fiili hizmet zammı uygulanacak.

Fiili hizmet süresi zammı, subay, yedek subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlarla polis, komiser yardımcısı, komiser, baş komiser, emniyet amiri, emniyet müdürleri ile bu ve daha yukarı maaş ve derecelerdeki emniyet mensupları, MİT mensupları için 8, kapsamdaki diğer sigortalılar için 5 yılı geçmeyecek. Buna göre 5 yıllık limitte yer alan bir çalışanın 20 yılı aşan çalışma süresi için fiili hizmet zammı işlemeyecek. Fiili hizmet zammının sigortalının prim ödeme gün sayısına eklenmesi ve

emeklilik yaş hadlerinden indirilmesi, fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki işlerde yeraltı işlerinde çalışanlar için en az bin 800 gün, diğerleri için en az 3 bin 600 gün çalışma şartına bağlı olacak.

(AU-MAY-ÖK-Y)