Hindistan'da Soğan Krizi: Kanda Ekspres Devreye Girdi

Hindistan'da soğan fiyatlarının hızla yükselmesi nedeniyle büyük şehirlere sevkiyatı ekspres trenle yapılıyor. Ülkede çok büyük miktarlarda soğan üretiliyor ve tüketiliyor; fiyat değişimlerinin geçmişte siyasi sonuçları olmuştu. Asya'nın soğan başkentinde, onlarca işçi eğilerek soğanları ayıklıyor ve soğan dolu brandaları kamyonetlerin arkasına yüklüyor.Acele ediyorlar çünkü fiyatları fırlamış olan bu temel gıda maddesini Hindistan'ın batısındaki Lasalgaon'dan başkent Delhi'ye taşımak için özel olarak kiralanmış bir yük treni bekliyor.Devlet rezervlerinden yararlanarak ve en az 11 büyük şehre soğan göndererek, hükümet artan maliyetleri düşürmeyi umuyor.Üklede soğan ticaretindeki dalgalanmalar geçmişte insanları sokaklara döktü, komşuluk ilişkilerini zedeledi ve hatta seçimleri bile etkiledi.Hindistan'ın soğan yetiştiriciliğinin kalbi olan Maharashtra'da gıda politikası araştırmacısı olan Milind Murugkar, "Soğan, siyasi açıdan çok hassas bir ürün" dedi."Başka hiçbir sebze fiyatı, soğanın uyandırdığı duygusal tepkiyi uyandırmaz."



Hindistan, Kanda Ekspres adı verilen ilk soğan trenini 2024 yılında hizmete soktu.Bu girişim, bir sonraki yıl önemli ölçüde genişletildi ve bu yılki hedef tampon stok arzı, 2025'teki rakamın iki katından fazla olacak şekilde 200 bin ton olarak belirlendi.Bu durum, siyasi açıdan hassas bir döneme denk geliyor. Gençlerin önderliğindeki protestocular, aylarca alay konusu ettikleri Başbakan Narendra Modi'den bir taviz kopardılar. Bir yandan da İran savaşı nedeniyle yaşanan nakliye aksamaları ve giderek düzensizleşen muson mevsimi, gıda ve yakıt fiyatlarının yükselmesine ve hane halkı bütçelerinin zorlanmasına yol açtı.Murugkar, "Şu anda hükümet gerçekten köşeye sıkışmış durumda, bu yüzden muhalefet partilerinin eline silah olarak kullanılabilecek başka bir şey daha vermek istemiyorlar" dedi.Özellikle de sofraların vazgeçilmezi soğanı.



Değişken emtiaHindistan, dünyanın önde gelen soğan üreticilerinden ve tüketicilerinden biri.Köri yemeklerinde sotelenerek, atıştırmalık olarak kızartılarak, garnitür olarak doğranarak veya çiğ olarak servis ediliyor, basit yemeklerden lüks mutfaklara kadar her şeyin temelini oluşturuyor. Diğer birçok sebzenin aksine, aylarca saklanabiliyor.Daha az bozulabilir olmaları, arzlarını daha tahmin edilebilir kılmıyor. Düşük hasat kadar aşırı verimli hasatlar, çok fazla veya çok az yağmur, stokçular ve festivaller, piyasa fiyatlarını etkileyebilir.Ancak maliyeti ne olursa olsun, soğan mutfakların vazgeçilmez bir parçası olmaya devam ediyor.Murugkar, "Soğan yemezse kimse ölmez" diyor ancak fiyatlardaki dalgalanmaların talebi çok da azaltmadığını ekliyor.Şubat ayında Hindistan genelinde soğanın kilogram fiyatı 26 rupi (0,27 ABD doları) civarındaydı. Tüketici İşleri Dairesi'nin Fiyat İzleme Sistemi'ne göre, Ağustos ayına gelindiğinde soğan fiyatı neredeyse 49 rupiye yükselmişti; bu da dudak uçuklatan %88'lik bir artış anlamına geliyor.Delhi'deki bir toptan satış pazarında, alışveriş yapanlar BBC Hintçe'ye, tamamen vazgeçmek yerine tasarruf yaptıklarını söylediler."O kadar pahalı oldu ki, sadece bir iki soğan alıp eve dönüyoruz" dedi ismini vermeyen bir kadın.Hükümet, herhangi bir kıtlık olmadığını savunuyor.Tarım Bakanlığı'nın İkinci Ön Tahminlerine göre, bu yıl yaklaşık 30,7 milyon ton soğan hasadı bekleniyor; bu rakam geçen yılla hemen hemen aynı. Hasat miktarı, iç tüketimi fazlasıyla aşıyor.Ancak toplam üretim, her zaman piyasada yeterli soğan bulunacağı anlamına gelmiyor.



Bu yıl, mart ve mayıs aylarında gerçekleşen ilk soğan hasadında aşırı yağmur, mahsulün bir kısmına zarar vererek, bir sonraki hasattan önce mevcut arzı azalttı.Hindistan Uluslararası Ekonomik İlişkiler Araştırma Konseyi'nde araştırmacı Harsh Wardhan, "Yılın toplam üretimi istikrarlı olsa bile, stoklar düşük olduğunda veya bir sonraki mahsulün gelişinde gecikmeler yaşandığında piyasa geçici bir kıtlıkla karşı karşıya kalabilir" dedi.Dalgalı ticaret, iklime bağımlı tarımdan tutun da birçok insanın geçim sıkıntısına kadar dünyanın altıncı büyük ekonomisinin birçok kırılganlığını ortaya koyuyor.Wardhan, "Soğan, aynı anda siyasi açıdan hassas üç konuyu birbirine bağlaması bakımından sıradışı: tüketici, çiftçi ve gıda enflasyonu" dedi ve ekledi: "Fiyatlar yükseldiğinde, tüketiciler bunu hemen hisseder çünkü soğan günlük yemek pişirmede kullanılır. Fiyatlar keskin bir şekilde düştüğünde ise, soğan büyük miktarlarda yetiştirildiği için çiftçiler zarar görür."Siyasi katmanlar"Soğan ekonomisi" politikaları siyasetçiler için baş ağrısı haline geldi.1980'de eski başbakan Indira Gandhi, soğan fiyatlarındaki fırlamayı önceki hükümetin ekonomik başarısızlıklarının sembolü haline getirerek iktidara geri geldi.2010 yılında soğan fiyatlarının bir hafta içinde iki katına çıkmasının ardından, iktidardaki koalisyon ihracatı yasakladı ve komşu Pakistan'dan soğan ithal etmeye başladı.Sonraki yönetimler de soğan fiyatları dalgalandığında müdahale etmekten çekinmediler, en son örnek ise Kanda Ekspres olayıydı.Küçük Lasalgaon kasabasında, merkezi hükümet yaklaşık 121 bin tonluk bir soğan stoğu bulunduruyor. Lasalgaon İstasyon Müdürü Pritish Dubey'e göre, buradan 26 Ağustos'ta Kanda Ekspres ile 450-500 ton soğan sevk edildi.Tüketici İşleri Dairesi, Delhi'ye gönderilen kargoya ek olarak 10 farklı şehre daha teslimat yapıldığını belirtti.Ürünler, devlet destekli dükkanlar aracılığıyla kilosu 35 rupi olan sübvansiyonlu bir fiyattan satılacak.Tüketiciler bu rahatlamayı memnuniyetle karşılarken, bazı soğan çiftçileri ise öfkeli.Lasalgaon'dan çiftçi Shiva Surase, BBC News Marathi'ye verdiği demeçte, "Çiftçilerin belini kırarak tüketicileri memnun etmenin hiçbir anlamı yok" dedi.Çiftçilerin yıllardır düşük fiyatlarla mücadele ettiğini ve son dönemde piyasaya sürülecek sübvansiyonlu soğanların piyasayı doldurarak, kışlık soğan stoklarının geri kalanını zararına satmak zorunda kalmalarına yol açacağından endişe duyduklarını söyledi.



Tüketici İşleri Bakanlığı, "ölçülü" müdahalesinin "hem tüketicilerin hem de çiftçilerin çıkarlarını göz önünde bulundurarak soğan arzı ve fiyatları arasında denge kuracağını" belirtti.Geçtiğimiz hafta, birkaç çiftçi Kanda Ekspres'i durdurmak için demiryolu raylarına oturacak kadar ileri gitti ve kargoyu "çürük" olarak nitelendirdi. Dünya genelinde hava koşullarını alt üst eden iklim fenomeni El Niño'nun bu yılki soğan hasadını azaltması durumunda, bu olay daha da derinleşebilir.Başlıca soğan üretimi yapılan eyaletlerde ekim işlemleri şimdiden ertelendi.Wardhan, "Bu durum, önümüzdeki aylarda arzda sıkıntı yaşanması riskini doğuruyor" dedi.Fiyatlardaki ani dalgalanmaları önlemek için trenleri değiştirmenin yeterli olmadığını, başka köklü değişiklikler gerektiğini de sözlerine ekledi."Uzun vadeli çözüm, tekrarlanan kısa vadeli müdahalelerden ziyade, daha iyi depolama, taşıma ve pazar bağlantılarında yatmakta."Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. .