Sahra Altı Afrika'da afet direnci artsa da Orta ve Batı'da uyarı eşitsizliği sürüyor

Sahra Altı Afrika'da afetlere karşı dayanıklılık artarken, Orta ve Batı Afrika'da afetten etkilenenlerin yarısından fazlası önceden uyarı alamıyor.
Lloyd's Register Vakfı tarafından yayımlanan Dünya Risk Anketi'nin son raporuna göre, 2023-2025 döneminde Afrika'nın güneyinin afetlere karşı direnç puanı 4; Doğu, Orta ve Batı Afrika'nın ise 3'er puan arttı.
Araştırma, Sahra Altı Afrika'da afetlere karşı dayanıklılığın artmasına rağmen, erken uyarı sistemlerine erişimdeki eksikliklerin sürdüğünü gösteriyor.
Orta ve Batı Afrika'da afetten etkilenenlerin yarısından azı önceden uyarı alabiliyor.
Afrika'daki uyarı sistemlerindeki ilerlemenin başlıca nedenleri arasında internet erişiminin yaygınlaşması, hane halklarının afetlere hazırlık düzeyinin yükselmesi ve finansal dayanıklılığın güçlenmesi gösterildi.
Nijerya ve Kenya'da hane halklarının dayanıklılığı arttı
Rapor sonuçlarını değerlendiren Birleşmiş Milletler (BM) Afet Riskini Azaltma Ofisi (UNDRR), 2021-2025 döneminde hane halklarının afetlere karşı dayanıklılık puanının Nijerya'da 9, Kenya'da 8, Uganda'da ise 6 puan arttığını bildirdi.
Hane halklarının dayanıklılığı, yalnızca afetlere hazırlık planlarını değil, ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılayabilme ve gelir kaybı durumunda yaşamlarını sürdürebilme kapasitesini de kapsıyor.
İnternet ve cep telefonu erişimi de insanların afet riskleri hakkında bilgi edinmesini ve erken uyarılara ulaşmasını kolaylaştıran unsurlar arasında yer alıyor.
Buna karşın, dayanıklılıktaki artış erken uyarı sistemlerine erişimdeki eşitsizlikleri ortadan kaldırmadı. Sahra Altı Afrika'da afetlere karşı dayanıklılık artarken, Orta ve Batı Afrika'da afetten etkilenenlerin yarısından fazlası önceden uyarı alamıyor.
Orta ve Batı Afrika'da son 5 yılda afetten etkilenen yetişkinlerin yalnızca yüzde 47'si önceden uyarı aldığını bildirdi.
Afrika'da milyonlarca kişi afetlerden etkileniyor
Dünya Meteoroloji Örgütünün (WMO) Haziran 2026'da yayımladığı Afrika İkliminin Durumu 2025 raporuna göre, kıtada 2025 yılında aşırı hava olayları ve iklim kaynaklı afetlerden en az 13 milyon kişi etkilendi, 3 binden fazla ölüm bildirildi.
Raporda, selin kıtada en sık bildirilen afet türü olduğu belirtilirken, Afrika ülkelerinin yalnızca yüzde 40'ında çoklu tehlikelere yönelik erken uyarı sistemlerinin bulunduğu kaydedildi.
Ülkelerin yüzde 40'ından azı ise hazırlık ve müdahale kapasitesine sahip olduğunu bildirdi.
Doğu Afrika'da 2025 boyunca yoğun yağış dönemleri ve seller yaşanırken, Afrika Boynuzu'nda özellikle mart-mayıs dönemindeki uzun yağış mevsiminde belirgin yağış azalışları görüldü.
Bu durum, aynı bölge içinde dahi farklı afet risklerine karşı hazırlık yapılması gerektiğini ortaya koydu.