Mıknatısla Havaya Astılar

Topkapı Sarayı’ndaki Kutsal Emanetler Dairesi modern müzecilik anlayışıyla yenilendi. Kültür Bakanlığı adına patenti alınan mıknatıs sistemiyle sergilenen kılıçlar sanki havada duruyormuş gibi gözüküyor.

HAZRETİ Muhammed’in hırkası, kılıçları, Sancak-ı Şerif gibi kutsal emanetlerin yer aldığı, dünyanın dört bir yanından insanların görmek için akın ettiği Topkapı Sarayı’nın Kutsal Emanetler Dairesi baştan aşağı yenilendi. Yüksek Mimar Hasan Fırat Diker tarafından geliştirilen ve Kültür Bakanlığı adına patenti alınan mıknatıs sistemine dayalı teknikle sergilenen kılıçlar havada duruyormuş gibi görünüyor.

YILLARDIR KAPALIYDI

Çalışmalar, ilk olarak Kutsal Emanetler Dairesi’nin yıllardır kapalı tutulan Destimal Odası, Hafız Odası ve Sürre Alayları Seksiyonu salonlarının açılmasıyla başladı. Kubbelerdeki kalem işleri ve süslemelerin tamamı uzmanlar tarafından yenilendi. Projeyi yürüten Yüksek Mimar Hasan Fırat Diker "Mekanla veya sergilenen eserle yarışmayacak, sade tasarımlar yapmayı tercih ettik" dedi.

DEV VİTRİN

Vitrin tasarımlarında semavi dinlerin doğduğu topraklardaki çölü ve kumu çağrıştırabilmek amacıyla cam ve mermer kullanıldı. Camlara milli renk türkuaz uygulandı. Bir dönem saat seksiyonu olarak kullanıldıktan sonra ziyarete kapatılan Kutsal Emanetler’in son salonunda dönüşümlü olarak Sürre Alayları objeleri sergilenecek. Bu salonda kurulan 11.5x4,5x3.5 metre ölçülü vitrin dünyanın en büyük birkaç müze vitrini arasında yer alıyor.

PEYGAMBERLER BULUŞTU

Döneminde, Has Oda’yı ziyaret edenlere saraydan ayrılırken mendil ve gülsuyu şişesi hediye edilen mekan yıllardır kapalıydı. Salon, semavi dinleri ve Peygamberleri simgeleyen objelerin bir arada sunulduğu mekan olarak düzenlendi. Burada Hz. Muhammed’in ayak izinden Hz. Musa’nın asasına, Hz. Davut’un kılıcından, Hz. İbrahim’in tenceresine kadar farklı objeleri görebilirsiniz.

Barışı simgeliyor

KUTSAL Emanetler Dairesi’nde Hz. Muhammed’e ait olanların dışındaki sergilenen tüm kılıçlar, vitrinlerde havada duruyormuş gibi görünüyor. Kılıçlar, askeri jargona göre barışı simgeleyecek şekliyle uçları aşağı bakar halde yerleştirildi. Yöntemin eserlere zararı bulunmadığı, İstanbul Teknik Üniversitesi Kimya ve Metalurji Bölümü’nün raporuyla belirlendi.

Hz. Muhammed’inkiler yatay

ZİYARETE kapalı Has Oda’ya girişi bulunan Arzhane’de eskiden olduğu gibi Hazreti Muhammed’e ait objeler sergileniyor. Salonun giriş kapısının sağına ve soluna konan üçerli sahabe kılıçları, birer nöbetçi gibi vitrinde dikey duruyor, Hz. Muhammed’in yatık vaziyete duran kılıç ve ok yaylarının sergilendiği vitrinin iki yanına dört halifeye ait kılıçlar var.

PROJEYİ yürüten Kültür Bakanlığı Yüksek Mimarları Nevhiz Koyukan ile Hasan Fırat Diker, dünyanın önemli müzelerini gezerek son teknoloji ve teknikleri inceledi, İstanbul’a davet edilen müze temsilcileriyle fikir alışverişinde bulundu.

Davut’un kılıcı

Kutsal emanetler fotoğraf fonlarıyla da desteklendi. Örneğin Hazreti Musa’nın asası, Musevilerin kutsal saydığı Sina Dağı fotoğrafıyla, Hazreti Davud’un kılıcı ise Davud Kulesi fotoğrafıyla sergileniyor. Kabe anahtarları ve kilitleri de Kabe kapısı fotoğrafları önünde, kapıya asılı duruyormuş gibi düzenlendi.

Maliyeti 4.5 milyon YTL

MART sonunda tamamlanan proje, ihalenin yapılmasının ardından hayata geçirilmeye başlandı. Bugüne kadar yapılan en kapsamlı yenileme 9 ay sürdü ve 4.5 milyon YTL’ye mal oldu. Yeni düzenlemede özürlüler için rampa bile düşünüldü.

1. Ahmed etrafında tavaf etti

GİRİŞ bölümü olarak kabul edilen Şadırvanlı Sofa’da Kabe’ye dair objeler sergileniyor. Buradaki sergi alanına eklenen sekide saray deposunda tesadüf eseri bulunan Kábe maketi de yer alıyor. Prof. Dr. Gülru Necipoğlu 1986’da yazdığı makalede Sultan 1. Ahmet’in 20 santimetre büyüklüğündeki bu Kabe maketi etrafında tavaf ettiğini yazmıştı. Maketin sergilendiği vitrindeki zemini kaplayan kum Mekke’den getirildi.

Erdoğan açacak

"Sur’u Sultani Projesi" kapsamında restorasyon ve düzenleme çalışmalarının hızlandırıldığı Topkapı Sarayı’nın Kutsal Emanetler Dairesi’yle ilgili yenileme kararı iki yıl önce Atilla Koç’un Kültür Bakanlığı döneminde alındı. Kutsal Emanetler yani Hırka-i Saadet Dairesi’nin açılışını bugüne kadar yapılan en kapsamlı yenilemesinin ardından Başbakan Tayyip Erdoğan yapacak.