Malatya: Altın Sayılar Ve Altın Oran

İnönü Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Matematik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İlhan İçen, "Da Vinci'nin Şifresi" isimli romanda işlenen, pek çok alt konudan biri olan altın oran ve altın sayılara Türk mimarisi ve sanatında da rastlandığını kaydetti.

İnönü Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Matematik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İlhan İçen, Da Vinci Şifresi ile gündeme gelen Altın Oran'ın matematiğin gizemli dünyasına olan ilgiyi arttırdığını söyledi. "Altın sayılar ve bu sayıların oranı olan altın oran kavramının gizemi nedir?" sorusunu cevaplandıran Doç. Dr. İlhan İçen, "Bu sorunun cevabını değişik şekilde verebiliriz. Mesela, altın sayıların birbirlerine oranı veya 1 sayısına eklendiğinde kendi karesine eşit olan iki sayıdan biri olarak cevaplayabiliriz. Altın oran 1,618033... olarak devam eden ondalık bir sayıdır. 1 sayısına eklendiğinde kendi karesine eşit olan diğer sayı da - 0,618033... olarak devam eden ondalık sayıdır. Altın oranı hesap makinenizle de bulabilirsiniz. Makineniz de herhangi bir rakamı tuşlayıp, o sayıya bir ekleyip karekökünü alın. Sonra tekrar 1 ekleyip tekrar karekökünü alın. Bu işlem tekrarlandığında altın oranı elde ederiz. Bir başkası altın oranı 'göz nizamının oranı' veya 'güzellik oranı' olarak tanımlayabilir. Buradan kısaca şunu çıkartabiliriz. Bilim doğrulukla, sanat da güzellikle temsil edilir. Her güzellikte altın oran vardır" diye konuştu.

Altın orana ilişkin matematik bilgisinin ilk kez M.Ö. 3. yüzyılda Öklid'in 'Öğeler' adlı yapıtında 'aşıt ve ortalama oran' adıyla kayda geçirildiğini ve eldeki verilerin bu bilginin geçmişinin aslında Eski Mısır'da M.Ö. 3000 yılına kadar dayandığını kaydeden Doç. Dr. İçen, "Altın oranın gizeminin ne olduğunun cevabı, Fibonacci lakaplı İtalyan matematikçinin bulduğu bir dizi sayıda gizlidir. Fibonacci sayıları olarak da adlandırılan bu sayıların özelliği, dizideki sayılardan her birinin kendisinden önce gelen iki sayının toplamından oluşmasıdır" dedi.

Altın sayıların yüzyıllar boyu popülaritesinin azalmadan devam etmesinin sebebi bu sayıların canlı cansız varlıklarda görülmesi, 1.618 oranının çok önemli bir sayı olması, altın oran olarak bu sayının sanatta, yapılarda kullanır olması ve matematikte sayılar kuramında önemli bir yerinin olmasından kaynaklandığını aktaran Doç. Dr. İçen, "İşaret parmağınızın şekline bakın. Eğer standartlar dışında bir yapısı yoksa parmağınızda da altın oranı bulabilirsiniz. İnsanın iki eli, bu ellerde parmaklar (başparmak hariç) üç boğumlu, her elde beş parmak var ve parmaklarımızda altın orana uyan sekiz parmak var. Böylece insan bedeninde bazı altın sayıları bulmamız olasıdır. 2,3,5,8, gibi" şeklinde bilgi verdi.

İnsan yüzünde, akciğerler de, kalp atışlarında, işitme ve denge organında, DNA molekülünde altın oran bulunduğu bildiren Matematik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İlhan İçen, "Türk mimarisi ve sanatı da altın orana ev sahipliği yapmıştır. Mimar Sinan'ın da birçok eserinde altın oran görülmektedir. Mesela Süleymaniye ve Selimiye camilerinin minarelerinde bu oran görülmektedir. Türk mimarisi ve sanatı da altın orana ev sahipliği yapmıştır. Konya'da Selçukluların inşa ettiği İnce Minareli Medrese'nin taç kapısı, İstanbul'daki Davut Paşa Camisi, Sivas'ta Mengüçoğulları'ndan günümüze miras kalan Divriği Külliyesi gibi tarihi eserlerin genel planlarından kimi ayrıntılarına dek altın oran kendini göstermektedir" şeklinde konuştu.

Doç. Dr. İlhan İçen, ayçiçeği, papatya gibi birçok bitkide de altın oranın bulunduğunu aktardı.