Makine Mühendisleri: "Epdk Yeni İthal Kömür Santrallerine Lisans Vermemeli"

TMMOB Makine Mühendisleri Odası (MMO) Türkiye'nin yerli, yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarını tam olarak değerlendiremezken EPDK'ya yapılan ithal kömür yakıtlı santral başvurularının artmasının dikkat çekici olduğunu belirtti. Öncelikli enerji tasarrufu için yeni yatırım yapılması gerektiğini bildiren MMO, "Bu yatırımlarla sağlanan tasarruflar yeterli olmaz ise yerli ve yenilenebilir kaynaklara dayalı yeni enerji üretim tesisi yatırımları gündeme gelmeli" değerlendirmesini yaptı.

MMO Yönetim Kurulu Başkanı Emin Koramaz, Türkiye'de mevcut linyit rezervleriyle asgari 10 bin megawatt, hidrolik kaynaklarla 48 bin 527 megawatt, rüzgar potansiyeli ile 48 bin megawatt ve jeotermal ile 500 megawatt elektrik üretim kapasitesi tesis etmenin mümkün olduğunu bildirdi. Söz konusu potansiyelin değerlendirilmesi için herhangi bir kamu yatırımının planlanmadığını kaydeden Koramaz, özel sektör tarafından linyit ve rüzgarda sınırlı bir miktarın, hidrolikte ise kayda değer bir bölümün değerlendirilmesi amacıyla EPDK'ya başvuruda bulunulduğunu ifade etti. Koramaz, EPDK'ya yapılan ithal kömürlü santral başvurularının İSKEN'den 800 megawatt, İçdaş'dan 405 megawatt, Cengiz Enerji'den 613 megawatt, Habaş'tan 518 megawatt olmak üzere 2436 megawatta ulaştığını dile getirdi. Koramaz, söz konusu rakama Modern Enerji'nin lisans almış 710 megawatt'lık projede eklendiğinde, ithal kömüre dayalı olarak tesis edilmesi öngörülen kapasitenin 3146 megawatt'a ulaştığını ifade etti.

Koramaz, Türkiye'de ithal edilen doğal gazın yüzde 55'inin elektrik üretiminde kullanıldığını ve elektrik üretiminin yüzde 45'inin doğal gaza dayandırıldığını kaydederek elektrik üretiminde doğal gazın payını artıracak yeni projelerde Enka'nın 800 megawattla, ve Goldaş'ın 460 megawatt'la gümdemde yer aldığını anımsattı. Koramaz, şunları söyledi:

"Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın enerji talep ve yatırım planlamasında referans aldığı TEİAŞ Elektrik Üretim Planlama Çalışması EPDK için de bağlayıcıdır. Bu çalışmada ele alınan bir alternatifte 2020'ye kadar hiçbir ithal kömür santrali öngörülmezken, diğer bir alternatifte ise 2017–2020 dönemi için 4500 megawatt kapasite öngörülüyor. Odamız 2004'ten 2006'ya iki kat artarak 28,6 milyar dolara ulaşan enerji ithalatını daha da artıracak ithal kömür ve doğal gaz yakıtlı enerji santrallerine ihtiyaç olmadığı görüşündedir ve EPDK'ya yeni ithal kömür yakıtlı lisans başvurularını reddetme çağrısında bulunuyoruz."

Türkiye geçmişten bugüne kadar enerji ihtiyacını esas olarak yeni enerji arzı ile karşılamaya çalışan bir politika izlediğini söyleyen Koramaz, dağıtımda, kaçaklarla birlikte yüzde 20'nin üzerine ulaşmış kayıplar ve nihai sektörlerde yer yer yüzde 50'nin üzerine çıkabilen enerji tasarrufu imkanlarının göz ardı edildiğini belirtti. Enerji ihtiyacını karşılamak üzere çok pahalı yatırımlar yapıldığını anlatan Koramaz, kayıpların devam ettiğini ve enerjideki dışa bağımlılığın Türkiye'de ciddi boyutlara ulaştığını savundu. Koramaz, gelinen süreci ve yapılması gerekenleri şöyle sıraladı:

ENERJİ TASARRUFUNA YATIRIM YAPILSIN

-Bundan sonraki politika "önce enerji tasarrufu için yeni yatırım yapılmalı, bu yatırımlarla sağlanan tasarruflar yeterli olmaz ise yeni enerji üretim tesisi yatırımı" gündeme gelmelidir.

-TEİAŞ tarafından hazırlanan ve 2007–2020 dönemini kapsayan enerji talep tahminleri çalışması, EPDK ile mutabakat sağlanamadığı için yayınlanmadı. Ülkenin enerji planlamasında temel alınan bu çalışma taslak olarak kamuoyunun görüş ve eleştirisine sunulmalıdır.

-ETKB Enerji İşleri Genel Müdürlüğü'nün, Uluslararası Enerji Ajansı modelini esas alarak hazırlık çalışmalarını sürdürdüğü yeni Ulusal Enerji Talep Tahmin Modeli, taslak olarak, kamuoyunun bilgi ve görüşüne sunulmalı, oluşan görüş ve öneriler dikkate alınarak modele son biçimi verilmelidir.

-EPDK, lisans verirken, ulusal ve kamusal çıkarları gözeten ve toplumsal yararı esas alarak hazırlanmış olan Enerji Talep ve Yatırım Tahminlerini esas almalı, ithal kömüre dayalı yeni santral projelerine lisans vermemelidir.

-Enerji üretiminde ağırlık yerli, yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarına verilmelidir. Enerji planlamaları ulusal ve kamusal çıkarların korunması ve toplumsal yararın artırılmasını hedeflemelidir.

-Enerji açısından dışa bağımlı olan ülkemizde enerjinin verimli ve etkin kullanımı ulusal politika haline getirilmelidir.

-Dışa bağımlı enerji politikalarından bir an önce vazgeçilerek yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarımıza yatırımlar yapılmalıdır. Yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarımız ülke ihtiyacının büyük bir bölümünü karşılayacak potansiyeldedir.(ANKA)