Londra: Avrupa Basınında Bugün

Avrupa basınında bugün, İngiltere Başbakanı Tony Blair ile Kraliçe'ye resmi ziyaretlerinde kullanılmak üzere özel tahsis edilecek jetler ve bu jetlerin maliyeti, yabancı askerlerin Irak'tan çekilme takviminin belirlenmesi, Avusturya'nın başkenti Viyana'da bugün yapılacak olan Avrupa Birliği (AB) - ABD Zirvesi başlıkları öne çıktı.

BBC'nin Türkçe internet sitesi "http://www.bbc.co.uk/turkish/" adresinde yer alan basın özetlerine göre, Guardian gazetesinde yer alan haberin başlığında, Amerikan Başkanları'nın kullandığı uçak olan Air Force One'a gönderme yapılarak, "Blair Force One uçuş izni aldı" ifadesi kullanıldı. Gazete, muhalefetin ve çevreci grupların bu durumdan hoşnutsuzluklarını dile getiriyor. Bu çevreci örgütlerden birinin, Transport 2000'inin başındaki John Stewart'ın yorumu gazetede, "İklim değişikliği üzerine bu kadar rol oynayan bir Başbakan ama hiç de çevresine örnek olmuyor" ifadeleriyle aktarıldı. Guardian dışındaki diğer gazeteler ise ne kadar para harcandığı konusuna değiniyor. Daily Telegraph, "Kraliçe ve Blair'e tahsis edilen jetlerin değeri 12 milyon sterlin" diyor ve ekliyor: "Uçaklara hemen Blair Force One ve Two adları takılsa da, asıl sefasını süren Gordon Brown olacak." Gazete, hükümet kaynaklarına dayandırdığı bu ifadelerin, Blair'in gelecek yılki seçimlere katılmayacağı yolundaki fikri desteklediğini de belirtiyor. Times, manşetten verdiği haberde, Irak'tan çekilme takviminin belirlendiğini, ancak bir yandan da şiddetin tırmanışta olduğunu duyuruyor. İngiltere Dışişleri Bakanı Margaret Beckett'in açıklamasına göre, İngiltere'nin kontrolündeki bölgelerin Iraklılar'a devir teslimi 18 ay içinde yapılacak. Dün Japonya da sıcak çatışmaya girmeyen ve Irak'ta bulunan 600 askerinin çekileceğini ilan etmişti. Ancak 2 ABD askerinin öldürülmesi, bazı haberlere göre başları kesilmiş ve işkenceye uğramış hale bulunmaları, bu umut verici işaretleri gölgelemişe benziyor.

BASRA'DA ŞİDDET ARTIYOR

Guardian gazetesi ise İngiliz askerlerinin mevzilenmiş olduğu Basra'da şiddetin artmakta olduğuna işaret ediyor ve bu konuda bir İngiliz yetkilinin görüşlerini aktarıyor. Gazete, "Korgeneral Nick Houghton, Basra'daki İngiliz askerlerinin giderek daha fazla şiddetin ortasında kalmakta olduklarını söyledi. Houghton, Avam Kamarası'ndaki bir komisyona yaptığı açıklamada, durumu 'endişe verici' diye nitelerken, petrol zengini bölgenin devri için daha vakit olduğunu vurguladı" ifadelerine yer verdi. Independent gazetesinin başyazılarından birinde de Irak ele alınıyor. Yazıda, ölümlerin önlenemez şekilde artmakta olduğu vurgulanıyor. Gazete haberi, "Bize devamlı Irak güvenlik güçleri görevleri ne kadar hızlı üstlenebilirse, Amerikan ve İngiliz askerlerinin de o denli çabuk bu ülkeden ayrılacakları söyleniyor. Ancak dün Amerika'nın Irak Büyükelçisi'nin, ABD Dışişleri Bakanı'na gönderdiği bilgi notu da gösterdi ki, pek çok Iraklı direnişçilerden olduğu kadar, bu güvenlik güçlerinden de korkuluyor. Askerlerimiz şu aşamada Irak'ta kaldıkları sürece şiddeti azaltacak durumda değiller, ama giderlerse kan dökme olayları artacaktır. Bu durumu bizim siyasi liderlerimizin kibri ve yetersizlikleri neden oldu" ifadeleriyle aktardı. Avrupa basınında, Avusturya'nın başkenti Viyana'da bugün yapılacak olan AB - ABD Zirvesi ve Macaristan'a geçmeden önce Başkan George Bush'un da bu zirveye katılacak olması en önemli gündem maddesi olarak öne çıkıyor. Almanya'da yayınlanan Frankfurter Allgemeine Zeitung gazetesi, zirvede aslında iki zayıf ortağın biraraya geleceğini yazıyor. Gazeteye bakılırsa, AB "yön belirleme yoksunu" ve "Fransa ve Hollanda'da AB Anayasası'nın reddedilmesi üzerine ortak bir tahlili de bulunmuyor." Gazete aynı zamanda, ABD'nin Irak'taki dış politika hedeflerine ulaşmakta yetersiz kalmış olmasına dikkat çekiyor ve bugün Avrupa ile Amerika arasında, arkadaşlık, ortaklık gibi ifadelere daha az istek olduğuna vurgu yaparak, pragmatizmin önem kazandığını dile getiriyor.

"AMERİKA İSTEKSİZ BİÇİMDE, AB'NİN ORTAĞI OLDUĞUNU KEŞFETTİ"

Frankfurter Rundschau gazetesi ise, ABD'nin yüzünü Avrupa'ya doğru çevirdiğini, çünkü terörle mücadelede askeri ve siyasi desteğe ihtiyacı olduğu yorumunu yapıyor. Gazete, "Son 2 yıl içinde, Amerika isteksiz biçimde, AB'nin ortağı olduğunu keşfetti. Üstelik Irak ve Afganistan'daki belirsiz askeri durumun, Amerika'nın imajına çarpıcı bir etkisi olduğunu belirtti. Kıta Avrupası ise her ne kadar kendi kendiyle meşgul ve daima bir krizin eşiğinde olsa da, bu açıdan bakıldığında tashih edici özelliği işe yarayacaktır" ifadelerine yer verdi. İspanya'nın Katalonya bölgesinde yaşayanların daha fazla özerklik için oy kullanmaları, İsveç'in Dagnes Nyheter gazetesine yansıyor. Gazete, "Avrupa'nın yeni modeli birbirinden ayrı yaşamak" diyor. Dagnes Nyheter haberi, "Dışardan bakınca, Avrupa yama yama olmuş bir yorgana benziyor. Bazısı büyük bazısı küçük, irili ufaklı yamalar. Ama gidişat açık, yamaların sayısı giderek artıyor. Avrupa halkları şu sıralar birbirinden ayrı yaşamaya meyilli. Karadağ'da kısa süre önce yapılan bağımsızlık oylaması ve benzeri gelişmelerin Kosova'da beklenmesi gibi" şeklinde okuyucularına aktardı. Dahnes Nyheter, İngiltere'nin de aynı yolun yolcusu olduğuna vurgu yaparak, "İskoçya ve Galler'in kendi parlamentoları var, Kuzey İrlanda da benzer bir yolda. Şimdi İngiltere'de yaşayanlar kendilerine İngiliz diyor ve Britanya bayrağı değil, İngiltere'nin kırmızı beyaz bayrağını sallıyorlar" diyor. Guardian, "Eski Amerikan başkanlarından Bill Clinton'ın eşi, ve aynı zamanda senatör olan Hillary Clinton'ın gelecek seçimler için umutları darbe almışa benziyor" ifadelerine yer verdi. CNN'in yaptırdığı ve dün yayımlanan kamuoyu araştırmasına bakılırsa, soruları yanıtlayanların yüzde 47'si, gelecek başkanlık seçiminde Hillary için kesinlikle oy kullanmayacaklarını söyledi. Geçen seçimin adaylarından Al Gore'a umut bağlayanlar ise, Hillary Clinton'a daha sol bir noktada duran Gore'un, daha kötü, yani yüzde 48'lik bir sonuç alması karşısında karalar bağlamış görünüyor.