Kıraş (Crush) Sendromu nedir? Mucize Doktor KIRAŞ sendromu nedir? Crush sendromu belirtileri nelerdir? Crush hastalığı nasıl tedavi edilir?

Mucize Doktor'un bu bölümünde hastanın vücuduna dokunulduğu an feci acılar çekmesi hastalığı merak ettirdi. KIRAŞ (CRUSH) Sendorum olduğu belirtilen hastalık internette büyük ilgi gördü ve merak edildi. Peki, Kıraş hastalığı nedir? Mucize Doktor'daki Celal'in hastalığı Crush sendromu nedir? Crush sendromu belirtileri nelerdir? Kıraş (crush) hastalığı nasıl tedavi edilir?

KIRAŞ HASTALIĞI NEDİR? CRUSH SENDROMU NEDİR?

Crush sendromu, (veya travmatik rhabdomiyolizis) vücut dokularının kısmen veya tamamen ezilmesi veya baskıya maruz kalması sonucunda oluşan ödem, şok, böbrek yetmezliği, kalp ve solunum yetmezliği gibi sonuçlara verilen isim.

CRUSH SENDROMU NEDEN OLUR? KIRAŞ HASTALIĞI NEDENLERİ NELERDİR?

İş ve trafik kazalarındaki darbeler, çığ düşmesi ile kar kitlesinin altıda kalmak crush sendromuna yol açsa da en sık ve yaygın neden deprem sebebiyle göçük altında kalmaktır. Crush sendromu ilk olarak 1909 yılındaki Messina depremi'nde tanımlanmış, depremden sağ kurtulan kişilerin halsizlik ve ödem gibi belirtiler ile öldükleri izlenmiştir.

CRUSH SENDROMU BELİRTİLERİ NELERDİR? KIRAŞ SEMPTOMLARI NELERDİR?

Crush sendromu olan kişilerde kahverengi idrar, ödem, halsizlik, aritmi ve düşük tansiyon en fazla oluşan semptomlardır. Göçük altından kurtulan kişi başta sağlıklı gözükebilir. Ancak K ve ezilen doku proteinlerinin kana karışması, böbrek, kalp ve akciğer gibi organları etkilemesiyle bir süre sonra kan basıncında düşme, solunum yetmezliği ve ölüm meydana gelir.

CRUSH / KIRAŞ / KRAŞ SENDROMU TEDAVİSİ NASILDIR?

Crush sendromunda ilk başvurulan yöntem kandaki sıvı oranını arttırmaktır (saatte 1 litre hızla). Potasyum değerinin düşürülmesi ve fasiotomi yaygın bir tedavi yöntemidir. Diyaliz ise diğerlerine göre daha az yaygın bir tedavidir. Crush Sendromunun genel ve böbrekler üzerine olumsuz etkilerini önlemek için çok erken ve hızlı davranmak gerekir.

1. Yıkıntı altında kalmış bir insanın serbest bir ekstremitesini gördüğünüzde saatte 1,5 litre gidecek hızda izotonik NaCl solusyonu takınız.

2. Vücudunun tamamen serbestleştirilmesi için 45 ile 90 dakika geçebilir. Bu aşamada da solüsyonu uygulamayı sürdürünüz.

3. Hastayı yıkıntıdan çıkarınca öncelikle idrar çıkarıp çıkarmadığını bakınız. Bu amaçla Foley kateteri takınız.

4. İdrar çıkaramayan hastalarda öncelikle hipovolemi bulgularını (kan basıncı düşüklüğü, filiform nabız, soğuk terleme...) arayınız. Bulgular varsa en uygun solüsyonları (kanamalı hastalarda kan, plazma, izotonik NaCl) kullanarak hipovolemiyi tedavi ediniz. İdrar çıkarmamakta ise, hastaya tüm çıkardığı sıvılardan yaklaşık 1000-1500 ml daha fazla sıvı veriniz. Serum elektrolitlerine bakma olanağı bulunmayan durumlarda kesinlikle potasyum içeren solüsyonları uygulamayınız.

5. Yıkıntıdan çıkarıldıktan sonra, az miktarda bile idrar akımı saptanan hastalarda bir sağlık kuruluşuna gidene dek mannitol-alkali diüretik tedavisine başlayınız. Bu tedavi hiperpotasemi ve akut böbrek yetmezliğine karşı korunmada çok etkindir.