Kolesterol Yüksekliği Nedir?

Kolesterol yüksekliği nedir?

Vücudumuzun sağlıklı hücrelerin oluşumuna devam edebilmesi için kolesterole ihtiyacı vardır. Fazla miktarda kolesterol, sağlığımız üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir. Bu durum farklı şekillerde oluşur ve genellikle önlenebilir ya da tedavi edilebilir. Lipid (yağ) miktarının fazla olduğu bir kan, genellikle "hiperlipidemi" olarak adlandırılır. Kandaki kolesterol miktarlarının aşırı miktarı olarak tanımlanır.

Kan yağlarının yükselmesine neden olan faktörler nelerdir?

Yaş ve cinsiyet


Sigara içilmesi


Yüksek lipoprotein varlığı (kandaki yağ türü)


Genetik faktörler (aile geçmişi)


Yüksek tansiyon


Düzensiz beslenme


Hareketsiz yaşam


Obezite


Doymuş yağ ve trans yağ içeriği yüksek gıdaların tüketimi


Aşırı alkol tüketimi


Tip 2 diyabet


Tiroid bezinin az çalışması (hipotiroidizm)


Kronik böbrek hastalığı

Kan yağlarının yüksekliğinin en yaygın türleri şöyledir:

Yüksek kolesterol (hiperkolesterolemi)


Yüksek trigliseritler (hipertrigliseridemi)

Kan yağlarının yüksekliğinin belirtileri nelerdir?

Hiperlipidemi bazı hastalarda belirgin bir belirti vermeden de ortaya çıkabilir. Çoğu kez yapılan rutin bir kan testi sırasında fark edilir. Bunun yanı sıra hastalarda aşağıda belirtilen bulgular da görülebilir.

Belirgin bir bulgu vermeden, hasta direkt olarak kalp damar hastalığı vb. bulgularla karşımıza çıkabilir


Karın ağrısı


Akut pankreatit


Baş dönmesi


Denge kaybı


Baldırlarda yürürken meydana gelen ağrı


İnme


Göğüs ağrısı


Ksantomlar (dirsek, diz tendonları, vb).: Dislipideminin en yaygın dermatolojik belirtisi olup yağdan zengin anormal hücrelerin cilt altında birikimi ile oluşurlar.


Kornealarkus veya korneada matlaşma: Özellikle ailesel hiperkolesterolemi ve genetik mutasyonlar nedeniyle çok düşük HDL (iyi) kolesterolü olan hastalarda karşımıza çıkmaktadır.


Retinanın süt beyazı görünümü: Trigliserit değerleri çok yüksek olan hastalarda görülür. Nadiren görme kaybına yol açabilir.

Kan yağlarının yüksekliği nasıl tedavi edilir?

Hiperlipideminin tedavisi etkilenen kişilerin yaşı, belirtileri, eşlik eden hastalıkları ve risk faktörlerine bağlıdır. Tedavide öncelikle yaşam tarzı değişiklikleri benimsenmelidir. Bunlar;

Dengeli bir diyet - Kolesterolün neredeyse yüzde 15'i sıkı bir diyet ile azaltılabilir. Daha az doymuş yağ, rafine edilmiş şeker tüketimi önemlidir. Diyetinize daha fazla meyve, sebze, yağsız protein ve tahıl eklemeniz kolesterolün düşürülmesine yardımcı olabilir


Kilo kontrolü


Düzenli Egzersiz  (Yürüyüş, Yoga, Dans vb.) Her gün en az 30 dakika egzersiz yapın ve mümkünse bunu bir alışkanlık haline getirin


Sigaranın bırakılması

Eşlik eden ciddi sistemik hastalıkları (şeker hastalığı, bilinen kalp damar hastalığı, kronik böbrek hastalığı vb.) veya risk faktörleri olan hastalarda yaşam tarzı değişiklikleri ile kolesterol seviyeleri hedef değerlere çekilemez ise mutlaka bir hekim tarafından ilaç tedavisine başlanmalıdır. Bu hastalarda kullanılan ilaçlar; diyetle alınan kolesterolün emilimini engelleyen, vücudun kolesterol yapımını azaltan, üretilmiş yağların yıkımını arttıran, kandaki kolesterolün karaciğer tarafından tutulmasını arttıran ve bu mekanizmalar ile kan yağlarını düşüren ilaçlardır. Her hasta kendine özgü faktörler göz önüne alınarak hiperlipidemi açısından belirli bir risk sınıfına dahil edilir. Buna göre hedef değerler belirlenerek öncelikle yaşam tarzı değişiklikleri ile tedaviye başlanır. Yüksek riskli hastalarda ilaçların hekim önerisi olmaksızın kesilmesi, özellikle kalp damar hastalıkları başta olmak üzere birçok olumsuz durumu tetikleyebilmektedir. Bu konuda toplum bilincinin oluşması önem arz etmektedir.