Kırsal Kalkınma Merkezi'nden İlginç Araştırma

Diyarbakır'da kurulan Kırsal Kalkınma Merkezi tarafından yapılan araştırmalarda yoksulluk oranının had safhada olduğu tespit edilirken, yöre insanlarının büyük bir bölümünün mevsimlik işçi veya büyük kentlerde çöp toplama işlerinde çalıştıkları ortaya çıktı.

Diyarbakır'da Kırsal Kalkınma Merkezi tarafından köylerde altyapı, eğitim, sağlık, üretim faaliyetleri, sosyal güvenlik, kamu hizmetleri ve kamu kurumlarıyla ilişkiler bağlamında mevcut durum üzerine Karacadağ bölgesi ve Eğil İlçesi kırsalında 9 ayrı yerleşim merkezinde bir araştırma yapıldı. Araştırma, yalnızca hayvansal üretimin yapıldığı Karacadağ bölgesinde 5 ve bitkisel üretim potansiyeline sahip Eğil bölgesinde 4 yerleşim merkezinde yapıldı. Yapılan araştırma kapsamında yerleşim birimlerinde geniş katılımlı olarak erkeklerle ve küçük gruplar halinde kadınlarla toplantılar yapıldı. 452 hane ve 4 bin 55 kişinin barındığı 4 köy ve 5 mezrada yapılan araştırmada, toplam aile nüfusunun 9 kişi olduğu, kadınlarda okuma-yazma oranının yüzde 20 ile yüzde 50 arasında değiştiği belirlendi.

Araştırma yapılan 9 yerleşimin tümünde özellikle yetersiz altyapı nedeniyle önemli çevre sağlığı sorunlarının olduğu, hiçbir yerleşimde kanalizasyon sistemi olmadığından tüm atıkların köy içerisine bırakıldığı ve bunun da birçok hastalığa zemin hazırladığı tespit edildi. Kırsal alanda her evde tuvalet olmaması nedeniyle yetersiz ve sağlıklı olmayan içme ve kullanma suyuyla ahırlarda çıkartılan ve köy içerisinde uzun bir süre biriktirilen hayvan gübresinin de önemli bir sağlık sorunu teşkil ettiği tespit edildi. Kırsal alanda herhangi bir sağlık kurumunun mevcut olmadığı belirtilerek, yerleşimlerde genel olarak tifo, sıtma, brusella, uyuz ve kadın hastalıklarıyla çocuklarda yaygın olarak kızamık, kabakulak ve su çiçeği hastalıkların mevcut olduğu ortaya çıktı.

Araştırma yapılan tüm yerleşimlerde, hem Diyarbakır çevresine hem de Türkiye'nin değişik bölgelerine çok sayıda insan çalışmak üzere dönemsel olarak işçiliğe gittiği belirtilerek, "Çalışmak üzere il dışına yapılan göçe, aileden, hayvan ve arazilere bakacak birileri bırakılıp, ailenin çalışabilecek diğer tüm fertleri katılmaktadır. Genel olarak ilkbahar da başlayan bu süreç, pamuk hasadının bitmesiyle kasım ayı sonunda sona ermektedir. İl dışına aile fertleriyle yapılan mevsimlik işçilik ise, sebzecilik için Bursa, fındık toplama işçiliği için Karadeniz Bölgesi'ne ve pamuk toplama işçiliği için Ege Bölgesi'ni kapsamaktadır. 5 ay süreyle mevsimlik işçiliğe giden 5 kişilik bir aile yaklaşık 4000-5000 YTL para kazanmaktadır. Ağustos ayı öncesi olan mevsimlik göçe daha çok çocuk ve genç erkekler katılmakta, her yıl yaklaşık 215 kişi, ya inşaat işleri için değişik illere veya çöp toplamak üzere İstanbul'a gitmektedir. Çöp toplama işine giden 12- 20 yaş arası gençler zaman zaman köye gelerek, bir süre dinlendikten sonra tekrar işe gitmektedir. İnşaat işlerinde çalışanlar ise kış aylarında eve gelmekte, diğer zamanlarda ise çalışmaya gitmektedirler. Özellikle çöp toplama işi için giden çocuk ve gençler, hem çalışma alanı itibariyle hem de ailelerinden uzak bir şekilde metropol bir şehirde yaşamaları nedeniyle her türlü tehlikeyle karşı karşıyadır" tespitinde bulunuldu.

Yapılan araştırma çalışmasında elde edilen en çarpıcı bulguların başında, kırsal alanda son 5 yıl gibi kısa bir süre içinde geçim kaynaklarının sıralamasında değişimler yaşandığı açıklanarak, insanların kendi yerleşimlerde geleneksel yöntemlerle sürdürdükleri üretim alışkanlıklarının artık kendilerini geçindirememesi nedeniyle farklı arayışlara yöneldikleri belirtildi. 5 yıl öncesine kadar birincil geçim kaynaklarının hayvancılık veya bitkisel üretimler olan bu yerleşimlerde artık bunların yerini mevsimlik işçiliğin aldığı ve bunun da kırsal alanda ciddi bir yoksullaşmanın belirtisi olduğu kaydedildi. Yapılan araştırmada, yörede uygulanacak kapsamlı kırsal kalkınma çalışmalarının, belirlenen temel sorun alanlarının çözümüne katkı yapan, insanların becerilerini arttırarak, mevcut potansiyelleri değerlendirmeye yönelik temel faaliyetleri içermesi gerektiği belirtilerek, Şubat 2007 yılında hayata geçmesi ve 3 yıllık bir zaman dilimine yayılması gerektiği kaydedildi.

(FA-FA-NÇ-NÇ-Y)