İran ve Türkiye Arasında Elektrikte İşbirliği Anlaşması İmzalandı

İran Elektrik Bakanı Perviz Fettah, ABD'nin Türkiye ve İran arasındaki anlaşmalara yönelik açık eleştirilerinin hatırlatılması üzerine, "Bazı çevreler bu gelişmelerden rahatsız olabilirler. Bu iki ülke de son derece bağımsız ve güçlü ülkeler. Yapılan anlaşmalar da iki ülke halklarına ve devletlerine yöneliktir. Kazan-kazan şeklinde bu anlaşmalar devam ediyor. Bazı çevreler bu ilişkilerin gelişmesinden rahatsız olabilirler ama onlar da gerçeği kabul edecekler" dedi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Güler ise "Tabii ki ülke çıkarları herşeyin üzerindedir. Bu çalışma bir reaksiyon değil, aksiyondur. İhtiyaç olan enerji için, daha önceki ilişkilerin gelişerek devam etmesidir" dedi.

Türkiye ve İran arasında elektrikte işbirliği anlaşması imzalandı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'ndaki toplantının ardından imzalanan anlaşmalara Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler ile İran Elektrik Bakanı Perviz Fettah imza koydu. Anlaşmanın imzalanmasının ardından Bakan Güler ve konuk bakan Fettah ortak bir basın toplantısı düzenledi. Bakan Güler, bin süredir üzerinde çalıştıkları elektrik enerjisi ile ilgili yatırımlarla ilgili anlaşma imzaladıklarını kaydetti. Bakan Güler, bu anlaşma

ile Khoy-Başkale-Van elektrik iletim hattının geliştirilmesi ve kapasitesinin artırılması ile Doğubeyazıt-Bazergan elektrik iletim hattı üzerindeki çalışmaları detaylandırdıklarını bildirdi. İran-Türkiye arasında 2 bin megawattlık iletim hattı çalışmalarını da görüştüklerini bildiren Güler, ileriye dönük çalışmaların takvimini de belirlediklerini söyledi. İki ülkede yapılacak termik santrallerin de söz konusu olduğunu ifade eden Güler, bu santralleri özel sektör firmalarının yapacaklarını kaydetti. Güler,

kurulacak şirketlerin ortak çalışmalarını hem Türkiye hem de İran'da geliştireceklerini kaydetti. İran'da 10 bin megawatt gücünde bir hidroelektrik santral yapılacağını da bildiren Güler, baraj ve santrallerin Türk müteahhit ve işadamları tarafından yapılacağını bildirdi.

Uygulanacak yatırım modeli ve bu şirketlerin seçiminin 2 ay içinde gerçekleştirileceğini belirten Güler, üçüncü ayda Tahran'da özel girmelerin katılımıyla aksiyon planının uygulamaya geçirmek için biraraya geleceklerini dile getirdi. Bugünkü anlaşma ile daha önce tüm bu konuları kapsayan mutabakat zaptının detaylandırılmış olduğunu belirten Güler, takvimin ortaya konduğunu ve ekiplerin belirlendiğini söyledi. Güler, takvime göre çalışmaların tamamlanmasının ardından yatırımlar için kazma vurulacağını

kaydetti. Güler, "Bu yatırımlar dizisinin hem komşu iki ülkeye hem bölgeye hem de enerji sektörüne hayırlı olmasını diliyorum" diye konuştu.

FETTAH: "BAZI ÇEVRELER İŞBİRLİĞİMİZDEN RAHATSIZ OLABİLİR"

İran Elektrik Bakanı Fettah ise geçen 8 ayda İran ve Türkiye'de olmak üzere 3 kez biraraya geldiklerini belirterek, iki aylık takvim sonunda Tahran'da yeniden biraraya geleceklerini kaydetti. Projelerin kağıt üzerinde kalmayacağını ve uygulamaya geçeceğini belirten Fettah, bu projelerin gerçekleşmesi için iradenin de mevcut olduğunu söyledi. İran Cumhurbaşkanı Ahmedinejad'ın da iki ülke arasındaki ilişkilerde sınır ve sınırlama olmadığını söylediğini aktaran Fettah, Cumhurbaşkanı Ahmedinejad'ın bu

sözleri çok nadir ülkeler için sarf ettiğini bildirdi. İki ülke arasındaki ilişkilerin her geçen gün geliştiğini ve pekiştiğini belirten Fettah, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Gül ve Başbakan Erdoğan'ın da aynı görüşleri paylaştığına inandığını söyledi. Bu ikili ilişkilerin gelişmesinin bölge ve tüm dünya için çok önemli olduğuna da işaret eden Fettah, "Bazı çevreler bunlar hoşlanmayabilir ama bu ilişkiler komşu ülkelerin çıkarınadır. Dünyada ilişkilerin gelişmesi artım enerjiye dayanmaktadır" dedi.

Bugün, Bakan Güler'le birlikte Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ı da ziyaret edeceğini ve anlaşmasının sonuçlarını bildireceğini belirten Fettah, "İnşallah bu rapor Başbakan'ı da memnun eder" dedi.

GÜLER: "DOĞALGAZ DA DAHİL, İRAN'LA ENERJİ ANLAŞMALARI DEVAM EDECEK"

Güler ve Fettah daha sonra gazetecilerin sorularını cevaplandırdılar. İran ile yapılan doğalgaz anlaşmasına ABD'nin verdiği tepkinin hatırlatılması ve şimdi de elektrik anlaşmasının ardından nasıl bir gelişme olacağının ve bu imzaların devam edip etmeyeceğinin sorulması üzerine Güler, "İmzalar devam edecek. Çalışmalarımız sürüyor" dedi. Tüm projelerin yatırım büyüklüğünün ve iki ülkenin paylarının sorulması üzerine Güler, "Güzergahla birlikte, yatırımların yapılacağı yeri de özel sektör belirleyeceği

için, rakamları da onlar belirleyecek" dedi. Kamu desteğinin olup olmayacağının sorulması üzerine Güler, projeleri tamamen özel sektörün yapacağını ancak iletim hatlarını TEİAŞ'ın yapacağını belirtti. Güler, "Altyapıyı kamu yapacak. Santral ve barajları özel sektör yapacak" dedi. Üretilecek elektriğin ne kadarının İran ve Türkiye tarafından kullanılacağının sorulması üzerine de Güler, ticari firmaların ihtiyaca göre rakamları ortaya çıkaracağını ve hatların kapasiteleri arttırıldığı için her iki ülkenin

de istediği kadar elektrik alabileceğini kaydetti. ABD'nin tepkisine rağmen anlaşmaların yürürlüğe girip girmeyeceği yönündeki bir soru üzerine Güler, "Bu bir anlaşma, altına imza koyduk" karşılığını verirken, konuk bakan Fettah ise ABD'nin tepkisi ile ilgili olarak, "Daha önce de söylediğim gibi bazı çevreler bu gelişmelerden rahatsız olabilirler Bu iki ülke de son derece bağımsız ve güçlü ülkeler. Yapılan anlaşmalar da iki ülke halklarına ve devletlerine yöneliktir. Kazan-kazan şeklinde bu anlaşmalar

devam ediyor. Bazı çevreler bu ilişkilerin gelişmesinden rahatsız olabilirler ama onlar da gerçeği kabul edecekler. İlişkilerimiz net ve belirgin şekilde devam etmektedir" diye konuştu. Güler ise, İran ile enerji ilişkilerinin bugün değil, yıllar önce başladığını ve iletim hatlarının seneler önce kurulduğunu belirterek, "İhtiyaçlar var. Tabii ki ülke çıkarları herşeyin üzerindedir. Bu çalışma bir reaksiyon değil, aksiyondur. İhtiyaç olan enerji için, daha önceki ilişkilerin gelişerek devam etmesidir" dedi.

İran ile Türkiye arasında doğalgaz fiyatlarındaki anlaşmazlık nedeniyle sürmekte olan tahkim davasında da bir indirim ya da anlaşma olup olmayacağı yönündeki bir soruya ise Güler, Fettah'ın elektrik bakanı olduğunu ve bu konuyu İran Petrol Bakanı ile görüşebileceklerini söyledi. Güler her konunun hukuk çerçevesinde çözüleceğini kaydetti. Fettah ise, her anlaşmada belirli hukuk çerçevesinde sonuçlar ortaya çıkacağını belirtti. Fettah, iki ülke arasındaki 8 milyar dolarlık ticaret hacminin 2008 yılı

sonunda 10 milyar dolara çıkarmayı hedeflediklerini de belirterek, "Anlaşmalar konusunda bazen olaylar olabilir ama biz kardeşlik konusunda ilişkilere devam ediyoruz" dedi.

Ağustos'ta imzalanan mutabakatta, 3-6 milyar megawatt elektrik alış verişi öngörüldüğünün hatırlatılması ve projeleri yapacak firmaların nasıl belirleneceğinin sorulması üzerine Güler, İran ve Türkiye'de kurulacak şirketlerde Türk payının yüzde 49, İran payının yüzde 51, Türkiye tarafında kurulacak şirketlerde ise Türk payının yüzde 51, İran payının yüzde 49 olacağını kaydetti. Güler bu şirketlerin ürettiği miktarı ihtiyaca göre alıp satacağını kaydetti. Güler ayrıca, iki ülke arasıdaki iletim hatlarının

güçlendirilmesi 18 ayda planlanırken bunu 12 aya çektiklerini de bildirdi. Güler, iki ay sonra Tahran'da proje uygulayıcılarıyla birlikte paket anlaşmaları imzalayacaklarını da belirtti. "İran'ın nükleer programı dolayısıyla ABD'nin uyguladığı ambargoya karşı İran'da iş yapacak Türk şirketlerinin hazır mı, bunun için hazırlık yaptınız mı?" şeklindeki bir soruya ise Güler, "Hazırlıklıyız, bunları biliyoruz" karşılığını verdi.

(MÜG-ÖK-E)