Hükümet 2009'da Ekonomide Kötüleşmeyi En Azda Tutmaya Çalışacak

Hükümet, küresel mali krizin etkilerinin devam edeceği 2009 yılında, ekonomide kötüleşmeyi en aza indirmeye, büyüme hızını potansiyele yakın düzeyde tutmaya çalışacak.

Hükümet tarafından hazırlanan ve 18 Ekim'de Resmi Gazete'de yayımlanan 2009 yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine ilişkin Bakanlar Kurulu kararı Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlandı.

-MAKROEKONOMİK HEDEFLER-

2009 Yılı Programının temel amacı "Uluslararası finansal piyasalarda ortaya çıkan ve üretim sektörlerine de yansıyan küresel krizin Türkiye ekonomisi üzerindeki olası olumsuz etkilerini en aza indirerek; ekonomide sağlanan güven ve istikrarı korumak, ekonomik büyümeyi makul bir seviyede tutmak, enflasyonla mücadeleye kararlı bir şekilde devam etmek, cari açığın finansman kaynaklarını çeşitlendirmek, kurallı bir mali yapı altında mali disiplini sürdürerek 2009-2011 Orta Vadeli Programında yer alan mali hedeflere ulaşmak" şeklinde ifade edildi.

-BÜYÜME VE İSTİHDAM-

Dünyada ekonomik büyümenin yavaşladığı bir ortamda büyüme hızını "potansiyeline yakın bir seviyede tutmak" amacıyla makroekonomik istikrarın korunmasını gözeten, özel sektör yatırımlarını teşvik eden, yatırım ortamının iyileştirilmesini ve ihracatta sağlanan artışın sürdürülmesini hedefleyen bir ekonomik ortam sağlanması hedefleniyor.

Ekonominin iç ve dış şoklara karşı dayanıklılığını ve uluslar arası rekabet gücünü artıracak, verimliliği, iş gücünün niteliğini yükseltecek, iş gücü piyasasının esnekliğini artıracak kurumsal ve yapısal düzenlemelere devam edilerek büyümenin sürdürülebilirlik niteliği güçlendirilecek.

Başta GAP olmak üzere kamu yatırımlarına ayrılan kaynaklar yoluyla üretim ve istihdam potansiyelleri etkin şekilde değerlendirilecek.

Finansmana erişimle ilgili olarak mali piyasalarda ve vergisel konularda gerekli tedbirler alınacak.

Kamu politikalarından kaynaklanabilecek belirsizlikler azaltılarak özel sektörün ileriye yönelik karar alabilmesi için elverişli ortam sağlanacak.

-PARA POLİTİKASI VE ENFLASYON-

Para politikası, 2009 yılında da enflasyon hedeflemesi rejimi çerçevesinde yürütülecek. Merkez Bankası, kısa vadeli faiz oranlarını para politikasının temel aracı olarak kullanmaya devam edecek. Ayrıca, gerekli durumlarda zorunlu karşılık oranları veya etkin likidite yönetimi gibi destekleyici araçlar da kullanılabilecek.

Para politikası kararları, Para Politikası Kurulu tarafından, olağanüstü durumlar dışında, önceden belirlenmiş bir yıllık takvime göre ve ayda bir yapılan toplantılarla alınacak. Merkez Bankası, enflasyonun orta vadeli görünümüne odaklanacak ve para politikası kararlarını bu doğrultuda alacak. Hesap verme yükümlülüğü çerçevesinde, enflasyonun ilan edilen hedeften belirgin olarak sapması ya da sapma olasılığının ortaya çıkması halinde, Merkez Bankası hedeften sapmanın nedenlerini ve enflasyonun tekrar hedefe yakınsaması için alınan ve alınması gereken önlemleri Hükümete yazılı olarak bildirecek ve kamuoyuna duyuracak.

Dalgalı döviz kuru rejimi 2009 yılında da sürdürülecek. Buna göre, döviz kurları döviz piyasasındaki arz ve talep koşulları tarafından belirlenecek, Merkez Bankasının herhangi bir döviz kuru hedefi olmayacak. Döviz kurlarında aşırı oynaklık görüldüğünde ya da görülme ihtimali doğduğunda, Merkez Bankası kendi inisiyatifiyle döviz piyasasına alım ya da satım yönünde doğrudan müdahalelerde bulunabilecek.

-ÖDEMELER DENGESİ-

İhracatın; katma değeri yüksek, sermaye ve bilgi yoğun, ileri teknolojili sektörlerin ağırlıklı olduğu bir yapıya dönüşümünün sağlanması için uygulanan destek sistemlerinde, DTÖ ve AB normları çerçevesinde gerekli düzenlemeler yapılacak ve yeni programlar oluşturulacak.

Geleneksel ihracat sektörlerinde katma değer artışı sağlanmasına yönelik politikalar uygulanacak. Bu kapsamda, tasarım, marka, pazarlama ve tanıtım konusundaki mevcut destekler çeşitlendirilerek geliştirilecek.

Türkiye'nin en büyük ticaret ortağı olan ve mali krizden önemli ölçüde olumsuz etkilenen AB'de pazar payını korumaya; petrol ihracatçısı ülkelerde ve krizden daha az etkilenen ülkelerde de ihracatı artırmaya yönelik önlemler alınacak.

Ürün çeşitlendirmesine giderek dış pazarda rekabet gücü olabilecek, yüksek katma değerli, yeni teknoloji özelliği olan ürünlerin geliştirilmesi ve ihracata yönlendirilmesi için destek sistemleri oluşturulacak.

İkili ve çok taraflı ticari ilişkiler kapsamında ihracatın geliştirilmesi amacıyla; kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları arasında koordinasyonu sağlayacak, ihracatçıların pazara giriş imkanlarını artıracak mekanizmalar geliştirilecek.

Ticaretin önündeki engellerin kaldırılmasını için, üçüncü ülkelerle imzalanan teknik işbirliği anlaşmaları etkinleştirilecek. Ayrıca, AB'nin uygunluk değerlendirmesi sonuçlarının karşılıklı tanınmasına ilişkin anlaşma imzaladığı ülkeler ve EFTA ülkeleriyle paralel anlaşmalar imzalanması amacıyla çalışmalar gerçekleştirilecek.

Orta vadede yurt içi üretimin ithalata bağımlılığının azaltılması amacıyla, sanayide kullanılan ithal ara girdilerin yurt içinde üretilmesini sağlayacak mekanizmalar geliştirilecek. Gümrük Birliği uyarınca üstlenmekle yükümlü olduğumuz AB'nin teknik mevzuatına uyum süreci hızlandırılacak; uyumlaştırılan mevzuatın etkin uygulanmasını teminen gerekli idari, teknik ve fiziki altyapı tamamlanacak; ithalat aşamasındaki ve piyasa gözetim ve denetimi sırasındaki kontroller etkinleştirilecek.

Yatırım ortamının iyileştirilmesine yönelik çalışmalara devam edilecek.

-MALİYE POLİTİKASI-

Makroekonomik istikrarın korunması için maliye, para ve gelirler politikası uyum içinde sürdürülecek. Mali kuralların yasal zemine kavuşturulmasına yönelik çalışmalar sonuçlandırılacak. Kamu kesimi faiz dışı fazlası orta vadeli mali hedefleri tutturacak şekilde belirlenecek. Kamu maliyesinde mali saydamlığı güçlendirmek için gerekli adımlar atılacak. Kamu kesiminde mali sorumluluk bilincinin geliştirilmesi amacıyla mali yönetim, iç kontrol ve iç denetim faaliyetlerine yönelik teknik ve idari kapasite güçlendirilecek. Mali sonuç doğuracak düzenlemelere ilişkin etki analizi, kısa dönemin yanı sıra, orta ve uzun dönemdeki yansımalar da dikkate alınarak yapılacak.

Merkezi yönetim bütçesinin uygulanmasında, gerekli görüldüğünde, küresel finansal krizin etkilerinin azaltılması amacıyla önlemler alınacak. Kamu kesiminde ücret ve maaşlar hedeflenen enflasyon oranında artırılacak.Kamu kurum ve kuruluşlarında yeni personel istihdamına yönelik sınırlamalara devam edilecek.

İlaç ve tedavi harcamalarından kaynaklanan mali yükleri kontrol altına almaya yönelik tedbirlere devam edilecek.

Genel ekonomik koşullar göz önünde bulundurularak, maktu vergi ve harçlar güncellenecek. Vergi idaresinin denetim ve uygulama kapasitesinin güçlendirilmesi ile ilgili çalışmalar sürdürülecek. Kamu harcamalarında yerindelik, etkililik ve verimlilik ile alternatif maliyetler gözetilecek.

Farklı yatırımcı tercihlerine uygun olarak borçlanma araçları çeşitlendirilecek. Kamu borç yönetiminde; kamu finansman ihtiyaçlarının makul risk düzeyi çerçevesinde en uygun maliyetle karşılanması, orta ve uzun dönemde karşılaşılabilecek risklerin asgari seviyede tutulması için yeterli düzeyde rezerv tutulması ve şeffaflığın korunması esas alınacak. Yerel yönetimlerin öz gelirlerini artırıcı düzenleme yapılacak.

-KAMU YATIRIMLARI-

Kamu yatırımlarının etkili, verimli ve zamanında gerçekleştirilmesini, mevcut sermaye stokunun daha etkin kullanılmasını hedefleyen çalışmalara devam edilecek. Eğitim, sağlık, teknolojik araştırma, ulaştırma, içme suyu ile bilgi ve iletişim teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik altyapı yatırımlarına öncelik verilecek. İstanbul Bilişim Vadisi Projesi bu çerçevede özel önem taşıyor.

Kamu yatırımları, yenilenebilir enerji ve tarımsal alt yapıyı güçlendirmeye odaklı başta Güneydoğu Anadolu Projesi olmak üzere, Doğu Anadolu Projesi, Konya Ovası Projesi ve diğer tüm bölgelerdeki bölgesel ekonomik kalkınma ve sosyal gelişme ile bölgelerarası gelişmişlik farklarının azaltılmasında etkili bir araç olarak kullanılacak.

AB'ye üyelik yönünde ortaya konulan politika ve önceliklerin hayata geçirilmesi için sürdürülen çalışmaların gerektirdiği yatırımlar hızlandırılacak.

Kamu alt yapı yatırımlarında özel sektör katılımını artırıcı modeller uygulamaya geçirilecek. Kamu yatırım teklif ve kararları, sorun ve çözüm odaklılık analizlerini içeren sektör çalışmalarına ve nitelikli yapılabilirlik etüt ve analizlerine dayandırılacak.

-KİT'LER VE SOSYAL GÜVENLİK-

Özelleştirme kapsamında bulunan KİT'lerin belirli bir takvim ve strateji çerçevesinde özelleştirilmesi; ancak, özelleştirilinceye kadar bu teşebbüslerin ve özelleştirme kapsamında bulunmayan diğer kuruluşların verimlilik ilkelerine uygun olarak işletilmesi amaçlanıyor.

KİT'lerde hesap verebilirlik, şeffaflık, karar alma süreçlerinde esneklik ve stratejik yönetim anlayışı esas alınacak.

Fiyatlandırma başta olmak üzere KİT'lerin tüm işletmecilik politikaları, genel yatırım ve finansman kararnamelerinde öngörülen hedeflere ulaşacak şekilde piyasa şartlarına uygun olarak belirlenecek ve etkin bir şekilde uygulanacak.

KİT'lerde stok, tedarik, üretim ve pazarlama maliyetlerini düşürerek verimliliği artıran ve uluslararası fiyat değişimlerine duyarlı bir finansman politikası izlenecek. KİT'lerin atıl durumda bulunan gayrimenkullerinin değerlendirilmesinde rayiç bedel esas alınacak. KİT'lerin, atıl olmayan gayri menkullerini devretmemesi esas. Zorunluluk hallerinde devir, ancak, işletmenin verimliliği, bütünlüğü ve çevre sağlığı gibi hususları olumsuz etkilemeyecek şekilde gerçekleştirilebilecek. KİT'lerin zarar eden işletme birimleri, fonksiyonları da dikkate alınarak, çözüme kavuşturulacak. KİT'lerde atıl istihdamın azaltılmasına yönelik tedbirlerin uygulanması sürdürülecek, ancak nitelikli personel ihtiyacının karşılanması için gerekli önlemler alınacak.

İmalat sanayii maliyetleri üzerinde olumsuz baskı oluşturan enerji girdi fiyatlarının tespitinde sanayi aboneleri lehine bir politika izlenecek.

Genel sağlık sigortası sisteminin mali sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla sağlık harcamaları düzenli olarak izlenerek kontrol altına alınacak.

Aile hekimliği uygulaması zorunlu sevk zinciriyle birlikte yürütülecek.(ANKA)

(ES/NB/BÜN)