HES Doğrusu!

MUĞLA´nın Köyceğiz İlçesi´ne bağlı Beyoba Beldesi´nden geçen Yuvarlakçay Irmağı üzerine kurulmak istenen hidrolektrik santraline (HES) karşı yöre halkının 11 aydır sürdürdüğü mücadele kapsamında yapılan eylemlere 40 köylü kadından oluşan Şalvar-Rap Grubu ilginç şarkıları ve danslarıyla damgasını vurdu.

Yuvarlakcay´da HES´e hayır demek için geçen süre içinde, Muğla-Antalya Karayolu trafiğe kapatıldı, yöresel sanatçılar konserler verdi, bölge milletvekilleri yörede inceleme yaptı, CHP Eski grup başkan vekili Kemal Kılıçdaroğlu konuyu mecliste AK Partili vekillerle tartıştı, dilek ağacı yapıldı. Topgözü Mevkisi yemekhanesi, Atatürk büstü dahi olan olan 20 çadırdan oluşan bir mahalle haline getirilip bölgede nöbet tutuldu. Tüm bu yapılanlar bir tarafa 40 köylü kadınının ilginç dansları eşliğinde söylediği rap şarkılara HES´e tepkilerini dile getirmeleri en akılda kalanı ve ses getireni oldu. Şalvar-Rap Grubu´un 11 aydır bölgede devam eden eylemlerde zaman zaman tekrarladığı bu şovları, kısa sürede arkadaş paylaşım sitesi `facebook'ta en çok paylaşılan görüntüler arasında yer aldı.

RÜYADA GÖRÜP YAZMIŞ

Şalvar-Rap Grubu´nun ortaya çıkış hikayesi ise çok ilginç. Her şey Yuvarlakçay Koruma Platformu aktivistlerinden Yasemin Pakyürek´in gördüğü bir rüyayla başlamış. Alman Dili ve Edebiyatı eğitimi almış olan 36 yaşındaki aktivist Pakyürek, HES´e karşı başlattıkları mücadelenin bir parçası olan ``HES Kes' adını verdiği parçasının ortaya çıkışını söyle anlattı, ``Yuvarlakçay´da HES´e hayır' demek için 11 ay önce eylemlere başladık. Her gün farklı bir eylem yapıyorduk. Çünkü orada her geçen gün eylem büyüyerek devam ediyordu. Bununla beraber, baskılar da çoğalıyordu. Söz vermelerine rağmen, bir gecede aralarında asırlık çınarların da bulunduğu yüzlerce ağaç kesildi. Bu görüntü karşısında, kanımız donmuştu. O gece bir rüya gördüm. Sanki Yuvarlakçay´ın ruhu beni kaldırdı ve aklıma gelen sözleri aynı dakikada kaleme aldım. Böylelikle ortaya `HES-Kes' adını verdiğimiz, rap şarkının sözleri çıktı. Parçayı seslendirme fikrini birlikte eylem yaptığım kadınlara anlattım. Bu onları da çok heyecanlandırdı. Yaşları 10 ile 85 arasında değişen birlikte eylem yaptığımız köylü kadınlarla hemen çalışmalara başladık. Beş-altı günün sonunda da ortaya güzel bir grup çıktı. Adını `Şalvar-Rap' koyduk.'

`HES-Kes' isimli parçayı haftalarca Yuvarlakçay´a kendilerine destek vermeye gelenlere, şalvar ve lastik ayakkabı giyerek, Yuvarlakçay´ın ağızından çıkıyorcasına gür bir sesle seslendirdiklerini anlatan Pakyürek, ardından artan baskı ve haksızlıklar karşısında ise iki ay kadar sonra ``HESTİR' adını verdiğini ikinci şarkısını yazdığı kaydetti. Pakyürek, eylem yapan köylü kadınların çocuklarının kesilen ağaç tomruklarına kendilerini zincirleyip vermemesinden etkilenerek yazıp, beslediği `HESTİR' adlı parçasını da grubun kısa sürede benimsediğini belirtti.

İngilizce bölümlerinin aktivistlerden Sonja Demirci, nakarat kısımlarının ise köylü kadınlar tarafından seslendirilen her iki rap şarkının da kısa sürede dinleyenler tarafından beğinildiğini vurgulayan Pakyürek, ``Köylülerden 85 yaşındaki Fatma nine´nin HES-Kes´teki doğaçlama olarak söylediği ağıt ise parçaya ayrı bir renk kattı. Yuvarlakçay´ın ruhu oluşturduğu rap parçalarımız için bazı televizyon kanallarından teklif aldık. Ancak, bunu uygun görmediğimiz için kabul etmedik' diye konuştu.

Yuvarlakçay´da hukuk savaşı

Yuvarlakçay´da HES gerginliği 3 Aralık 2009´da başlamıştı. Santral için Topgözü Mevkisi´nde ağaçlar kesildi. Ağaçların arasında anıt ağaçların da olduğu öne sürüldü. Santral yapımına karşı hukuki yollara başvuran Köyceğiz´in Beyobası ve Pınarköy halkı, suç delili olarak gösterdikleri kütüklerin başında nöbet tuttu. Ayrıca Bölge Orman İşletmesi´ne, Özel Çevre Kurumu´na (ÖÇK) HES konusunda izin veren tüm kurumlara 11 idari dava açıldı. Yuvarlakçay´da mücadale eden köylüler ve çevreciler, doğal yaşamın devamı dereye ve tarımsal sulama için kanala bırakacak suyun yeterli olmayacağını iddia etti. HES´in turizmin sonu olacağını savundu. Açılan davalardan ikisine peşpeşe yürütmeyi durdurma kararları çıktı. Akfen Holding Yönetim Kurulu Başkanı Hami Akın, tepkiler nedeniyle geçen Mart ayında HES´ten vazgeçtiklerini açıkladı. Bu arada Muğla Valiliği, Yuvarlakçay´a yapılması istenen 3.40 megavat gücündeki HES projesi için ``ÇED gerekli değildir' kararının yürütmesi Muğla 1. İdare Mahkemesi tarafından durduruldu. Bu zaferin ardından köylüler Topgözü Mevkisi´ndeki 11 aydır sürdürdükleri eylemlerini sonlandırdı.

HES-Kes

3 Megawatt için

Canınımızı yaktınız

Balıklarımı

Tavada kızarttın

üstüne rakı

Biraz da para

Bir-ki-üç megwatt transfer

Bir raporlar, Yoo!

Cenneti kaptın

Rarporda yazana kahkaha attın

Bu su soğuk

Olmaz balık

Bunu yazan

Süleyman Balık

Var mı başka bildiğin alık?

Hes hes hes

Hadi be sen de

Kes kes kes

Beni iyi dinle

Suyumun içinde

Ciritler attın

Geldin kestin

pınarlar ağladı

Geldin kestin

çamları dağladın

Bunları yapmanı kim sağladı?

Raporları sana kimler bağladı

Suyu kırletmeye

Hiç hakkın yok

Delilleri karartmaya

Hiç hakkın yok

Anıt ağaçları kestiren kurum

AKFEN´e karargah mı kurdun?

Hes hes hes

Hadi be sen de

Kes kes kes

Beni iyi dinle

ÖÇK gibi dallandırma

Yuvarlakçay´ı sallandırma

Kendini bizlere ballandırma

Pınarköylüyü

Saf mı sandın?

Hes hes hes

Hadi be sen de

Kes kes kes

Beni iyi dinle


HESTİR

Durkadın, Teslime, Fatma Nine

Analar tomruklara çıktı yine

Kalpte sızı var ama kolda pazu

Yaklaşan Ramazan toplar tası

Al tutanakları bak tutan atladı

Aldın onu elde var bini

Bu bine bin bir daha bindir

sıkıyorsa bizi tomruktan indir

Hestir, hestir, suyu aydırmam

Tomruğa oturdum onu sardırmam

Hestir. hestir suyu sattırmam

Tomruğa oturdum,kanıt attırmam

Bir taş bin baş dedi nineler

Ablalar sacılar güzel analar

Sifon bozuksa su boşa akar

Conta kopuksa su boşa akar

Nehir boşa akmaz kalın kafa

Sana gereken otuz falaka

İlkokul bir, ünite iki, konu üç

Öğretmediyse git hocana küs

Su testisi su yolunda kırılır

Su yoksa yeşilliksiz kalınır

Yeşil yoksa doğa ana darılır

Darılırsa darağacına sarılır

Hestir, hestir, suyu aydırmam

Tomruğa oturdum onu sardırmam

Hestir. hestir suyu sattırmam

Tomruğa oturdum,kanıt attırmam

Şifon bozuksa su boşa akar

Conta kopuksa su boşa akar

Bakan donuksa öylece bakar

Muhtar bozuksa köyünü satar

Kafamızı bozarsan tepemiz atar

Hestir, hestir, suyu aydırmam

Tomruğa oturdum onu sardırmam

Hestir. hestir suyu sattırmam

Tomruğa oturdum,kanıt attırmam



Cihan KAYA - Süleyman İLTER / KÖYCEĞİZ, (DHA)