Eyfel Kulesi yıkıldı mı, yandı mı?

Gündem Haberleri

Paris’in ve Fransa’nın en önemli simgelerinden Eyfel Kulesi, sosyal medyada dolaşan görüntülerle bir kez daha gündemin üst sıralarına yerleşti. Kulenin alevler içinde kaldığını ya da çöktüğünü gösteren videolar kısa sürede milyonlarca kişiye ulaşırken “Eyfel Kulesi yıkıldı mı?” ve “Eyfel Kulesi yandı mı?” soruları arama motorlarında en çok aranan konular arasına girdi.

Gerçek ise oldukça farklı: Eyfel Kulesi yerinde duruyor. Kulenin yıkıldığına ya da büyük bir yangında hasar gördüğüne dair Fransız yetkililerden veya kule işletmesinden herhangi bir resmi açıklama bulunmuyor. Sosyal medyada paylaşılan görüntülerin büyük bölümünün yapay zekâ ile üretilmiş ya da düzenlenmiş içerikler olduğu değerlendiriliyor. İşte Eyfel Kulesi iddialarına dair bilinenler.

EYFEL KULESİ YIKILDI MI?

Hayır, Eyfel Kulesi yıkılmadı. Kulenin çöktüğünü ya da yerinde olmadığını gösteren görüntüler gerçeği yansıtmıyor. Bu tür içeriklerde kulenin çevresindeki binaların olağan görünürken yalnızca kulenin siluetinin silindiği veya yerine yıkıntı görüntülerinin eklendiği dikkat çekiyor. Uzmanlar, bu tarz görsellerin yapay zekâ destekli düzenleme araçlarıyla dakikalar içinde üretilebildiğine dikkat çekiyor.

EYFEL KULESİ YANDI MI?

Kuleyi alevler içinde gösteren video ve fotoğraflar da gerçek değil. Benzer yangın görüntüleri daha önce de sosyal medyada yayılmış, Reuters gibi uluslararası haber kuruluşları bu görüntülerin sahte olduğunu ve yapay zekâ ya da benzeri teknolojilerle üretildiğini açıklamıştı. O dönemde de kulenin resmi internet sitesinde, Paris polisinin ve belediyesinin açıklamalarında herhangi bir yangın bilgisine rastlanmamıştı. Sosyal medyadaki bazı paylaşımlarda ise içeriğin yapay zekâ ile üretildiği bizzat paylaşan kişi tarafından belirtilmesine rağmen görüntülerin gerçekmiş gibi yeniden servis edildiği görülüyor.

DAHA ÖNCE KÜÇÜK ÇAPLI BİR OLAY YAŞANMIŞTI

Sahte görüntülerin inandırıcı bulunmasında, geçmişte yaşanan gerçek ama küçük çaplı bir olayın da etkisi bulunuyor. Aralık 2024’te Noel arifesinde kulenin asansör boşluğunda çıkan bir arıza kaynaklı yangın nedeniyle ziyaretçiler tahliye edilmiş, olay kısa sürede kontrol altına alınmış ve kuleye kalıcı bir zarar gelmemişti. Bu olayın görüntüleri ve haberleri, zaman zaman bağlamından koparılarak “Eyfel Kulesi yandı” iddiasıyla yeniden paylaşılıyor.

YAPAY ZEKÂ VİDEOLARI NASIL ANLAŞILIR?

Yapay zekâ ile üretilen görüntüler her geçen gün daha gerçekçi hale gelse de bazı ipuçları sahte içerikleri ayırt etmeye yardımcı oluyor. Görüntüdeki yazıların, tabelaların ve insan yüzlerinin bozuk ya da anlamsız olması, ışık ve gölgelerin tutarsızlığı, dumanın ya da alevlerin doğal olmayan şekilde hareket etmesi en sık rastlanan işaretler arasında. Ayrıca büyük bir olay yaşandığında uluslararası haber ajanslarının ve resmi kurumların konuyu anında duyuracağı unutulmamalı. Kaynağı belirsiz, tek bir hesaptan yayılan ve güvenilir haber kuruluşlarında yer almayan görüntülere karşı dikkatli olunması gerekiyor.

SAHTE İÇERİKLERE KARŞI NE YAPILMALI?

Uzmanlar, sosyal medyada karşılaşılan şok edici görüntülerin paylaşılmadan önce mutlaka resmi kaynaklardan ve güvenilir haber sitelerinden teyit edilmesini öneriyor. Ters görsel arama araçları, bir fotoğrafın daha önce farklı bir bağlamda paylaşılıp paylaşılmadığını anlamak için kullanılabiliyor. Doğrulanmamış içeriklerin paylaşılması, dezenformasyonun hızla yayılmasına ve gereksiz paniğe yol açabiliyor.