Ermenistan'daki Nükleer Santrali Türkiye'ye Tehdit

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, Ermenistan'daki Metsamor Nükleer Enerji Santrali'nin eski teknoloji ile inşa edilmesi ve güvenlik zafiyetlerine sahip olmasına karşın, Nükleer Güvenlik Sözleşmesi'ndeki '...reaktörü kapatmanın zamanı belirlenirken ekonomik ve sosyal etkilerinin yanı sıra ülkenin enerji genel durumu ve muhtemel alternatifler de dikkate alınabilir' hükmü nedeniyle santralin kapatılmasının mümkün olmadığını bildirdi.

Güler, olası bir kaza durumunda halkın korunması için gerekli tedbirleri aldıklarını da bildirdi. Güler, Iğdır Milletvekili Dursun Akdemir'in Ermenistan'daki Metsamor Nükleer Enerji Santrali'ndeki olası bir kaza durumunda Türkiye'nin göreceği zararlar ve alınan tedbirlerle ilgili verdiği soru önergesini cevaplandırdı.

Güler, soru önergesine verdiği cevapta, Metsamor Nükleer Reaktörü'nde olası bir kaza sonrası acil önlem alınması gerekebilecek bölgeler, uluslararası standartlar ve deneyimler de göz önünde tutularak belirlendiğini ve bu bilgiler ışığında herhangi bir kaza sonrası, sorumluluğu olan tüm bakanlık, kurum ve kuruluşların özerine düşen sorumlulukların Nükleer ve Radyolojik Tehlike Durumu Ulusal Uygulama Yönetmeliği ile belirlendiğini bildirdi. Olası bir kaza sonrası halkın ve çevrenin etkin bir şekilde

korunmasının en önemli adımlarından birinin de acil duruma müdahale edecek iyi eğitilmiş ve yeterli cihazlarla donanmış personelin var olması olduğuna işaret eden Güler, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu'nun (TAEK) bu bağlamda elemanlar yetiştirmeye devam ettiğini kaydetti. Güler ayrıca, komşu ülkelerdeki nükleer güç santrallerinin yerleri ve meteorolojik koşullar da göz önüne alınarak, tamamen TAEK üretimi bir ulusal erken uyarı sistemi (RESA-Türkiye Radyasyon Erken Uyarı Sistemi Ağı) kurulduğunu da

hatırlatarak, "Şimdiye kadar yapılan tüm radyoaktivite analizlerinde ve RESA istasyonlarının ölçümlerinde doğal seviyenin üzerinde bir radyoaktivite ya da radyasyon seviyesine rastlanmamıştır" dedi.

Güler, Türkiye ve Ermenistan'ın da üyesi olduğu Nükleer Güvenlik Sözleşmesi Platformu'na taraf ülkelerin, sahip oldukları nükleer santralleri uluslararası standartlara uygun olarak inşa edecek ve işleteceklerini, santralleri buna uymuyorsa düzeltmek için gerekli tüm tedbirleri alacaklarını, bu tedbirleri almak pratikte mümkün değilse veya alamıyorsa sorumlu santralleri kapatacaklarını hatırlattı. Güler, Ermenistan'ın söz konusu sözleşmenin 6. maddesindeki, '...reaktörü kapatmanın zamanı belirlenirken

ekonomik ve sosyal etkilerinin yanı sıra ülkenin enerji genel durumu ve muhtemel alternatifler de dikkate alınabilir' hükmünün getirdiği olanaktan yararlandığını belirtti. Güler, sözleşmede bu hüküm var olduğu sürece Ermenistan reaktörlerinin bu sözleşme kapsamında kapatılmasının mümkün görünmediğini de vurguladı. Güler, şunları kaydetti: "Bu koşullarda, sadece reaktör güvenliğinin mümkün mertebe iyileştirilmesi çalışmalarının daha ciddi ve süratli bir şekilde yapılmasına yönelik bir baskı

sağlanabilmektedir. Nükleer Güvenlik Sözleşmesi kapsamında sunulan bilgiler dışında, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) uzman heyetlerinin bu santrallerle ilgili çalışmaları da yakından takip edilmektedir. UAEA, kuruluş yasası gereği bu konularda herhangi bir yetkiye sahip değildir." Güler, Metsamor santralinin eski teknoloji ile inşa edilmesi ve güvenlik zafiyetlerine sahip olmasına karşın, Ermenistan yetkililerinin uluslararası kamuoyuna yaptığı bildirim ve açıklamalara göre normal işletme

sırasında çevreye etkilerinin batı tipi nükleer santrali ile aynı düzeyde olduğunu da belirtti. Bölgeden toplanan numunelerin ölçüm ve analizlerinde de bugüne kadar doğal seviyenin üstünde bir değere rastlanmadığını belirten Güler, "Metsamor nükleer santralinde bir kaza olması durumuna karşılık ülkemiz, acil durum planları ve acil durum altyapısı ile vatandaşlarımızı kazanın olası etkilerinden korumak için gerekli tedbirleri almıştır" dedi. Güler, Metsamor santralinin tüm çalışmalarının takipçisi

olmaya devam edeceklerini ve güvenlik problemlerin gündeme gelmesi için yaptıkları çalışmaların devam edeceğini de kaydetti.

(MÜG-MAY-ÖK-Y)