En düşük emekli aylığının artırılmasına yönelik düzenlemeyi de içeren kanun teklifi TBMM Genel Kurulunda kabul edildi

TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşan, en düşük emekli aylığının artırılmasına yönelik düzenlemeyi de içeren Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile en düşük emekli aylığı temmuz ödeme döneminden itibaren 23 bin 552 liraya yükseltilecek.
Kanunla, Kamu İhale Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, idarelerin bütçe içi işletmelerinin Kanun kapsamındaki yeri netleştiriliyor.
Kanun'a eklenen hükümle kamu alımlarında "pozitif mütekabiliyet" ilkesi hayata geçiriliyor. Buna göre, ilgili Kanun ve diğer kanunlar kapsamındaki alımlarda yerli istekliler, yerli malı ve bu malı teklif eden istekliler lehine tanınan hak ve avantajların, Avrupa Birliği üyesi devletlerde yerleşik isteklilere, Avrupa Birliği menşeli mala ve bu malı teklif eden isteklilere de mütekabiliyet esasları çerçevesinde ülke ve/veya ürüne göre kısmen ya da tamamen tanınması hususunda Cumhurbaşkanı yetkili olacak.
Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nda (ÖTV) değişikliğe gidildi. Buna göre oran farklılaştırma yetkisine "taşıtların çekiş sistemi" de eklendi. Ayrıca, binek otomobilleri ve esas itibarıyla insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar için nispi vergi oranı üzerinden hesaplanacak vergi tutarı, T sınıfı araçlar ile L sınıfında olup elektrik motor gücü 4 kW altında olanlar ve içten yanmalı motoru olanlar hariç, asgari maktu vergi tutarı L sınıfı araçlar için 30 bin, diğerleri için 100 bin liradan az olmayacak. Bu tutarlar her yıl bir önceki yıla ilişkin Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanacak. Hesaplanan tutarların 100 lirayı aşmayan kesirleri dikkate alınmayacak.
Binek otomobilleri ve esas itibarıyla insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar için ÖTV veya yeniden değerleme oranı uygulamak suretiyle belirlenmiş tutarları 10 katına kadar artırmaya, 0'a kadar indirmeye, bu sınırlar içinde kalmak şartıyla farklı matrah grupları oluşturmak suretiyle asgari maktu vergi tutarlarını farklılaştırmaya, motor gücü, motor silindir hacmi, çekiş sistemi, menzili, batarya kapasitesi, cinsi, sınıfı, üst yapı gövde tanımı, emisyon türü ve değeri, istiap haddi ile yolcu ve yük taşıma kapasitesi itibarıyla farklı asgari maktu vergi tutarları belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkili olacak.
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'ndaki "Prim oranları ve Devlet katkısı" hükmünün başlığı "Prim oranları" şeklinde değiştiriliyor. Aynı mahiyetteki bütçeden yapılan ödeme unsurları teke indirilerek sadeleştiriliyor, böylelikle bütçe kalemlerinin izlenebilirliği ve değerlendirme süreçlerinin etkinliğinin artırılması amaçlanıyor.
En düşük emekli aylığı temmuz ödeme döneminden itibaren 23 bin 552 liraya yükseltilecek. Kanun'da yapılan düzenlemeye göre, yaşlılık, malullük ve ölüm aylığı ödenenlere ve hak sahiplerine dosya bazında 20 bin lira olarak öngörülen aylık asgari ödeme tutarı, 2026 Temmuz ayı ödeme döneminden itibaren yılın ilk 6 aylık dönemi için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan enflasyon oranı kadar artırılarak 23 bin 552 liraya çıkarılacak. Bu hüküm, 2026 Temmuz ayı ödeme döneminden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
Kurumlar Vergisi Kanunu'na eklenecek geçici madde ile nükleer enerji santrallerinden elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak için ön lisans ve/veya lisans alan kurumların, nükleer enerji santrali yatırımları kapsamında sadece ilişkili şirketlere finansman temin eden kredi şirketlerinden yapılan borçlanmalar hariç olmak üzere, ana faaliyet konusuna uygun olarak faaliyette bulunan ve ortak veya ortakla ilişkili kişi sayılan banka veya benzeri kredi kurumlarından yapılan borçlanmalar 31 Aralık 2045'e kadar yüzde 25 olarak uygulanacak.
Cumhurbaşkanı, bu süreyi 5 yıla kadar uzatmaya yetkili olacak.
Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, kurum açma izni verilen kurumlardan, kurum türüne uygun olmayan program uygulayanların kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilecek. Milletlerarası okul olması halinde Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan öğrencilerin kayıtlarını yapması veya bu öğrencilere eğitim vermesi ya da bu kurumlara devam ederken Türk vatandaşlığını kazananları bu Kanun'da belirlenmiş sürelerden daha fazla sürede kurumda kayıtlı tutması halinde brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası verilecek ve kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilecek.
İdari para cezası, kurum açma iznini vermeye yetkili makam tarafından kurum bazlı olarak verilecek.
Özel öğretim kurumunun Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı yerleşim planında izinsiz değişiklik yapması, gerçeğe aykırı veya yanıltıcı reklam ya da ilan vermesi, reklam veya ilanlarda öğrenci resim ya da bilgilerini kullanması, haftalık ders çizelgesi ve programları Bakanlık izni olmadan kurumda uygulaması ve bu Kanun ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelik ve yönergelerde belirtilen hükümlere aykırı fiillerde bulunması halinde uygulanan idari para cezasının tebliğ edildiği tarihten itibaren 4 yıl, söz konusu kurumun mevzuatta belirtilen sayıda personel çalıştırmaması veya mevzuata aykırı personel çalıştırması, Milli Eğitim Temel Kanunu'nun genel ve özel amaçları ile temel ilkelerine uymaması ve kurum açma şartlarından herhangi birini kaybetmesi halinde uygulanan idari para cezasının tebliğ edildiği tarihten itibaren 5 yıl geçmesi durumunda o fiil tekerrüre esas alınmayacak.
Kanun'un "Kurumlarda çalışacak personel" başlıklı hükmünde yapılan değişikliğe göre, bu kurumlarda Bakanlıkça belirlenen öğretmenlik alanlarına kaynak teşkil eden yükseköğretim programlarından mezun olup Bakanlıkça özel alan eğitimi ve öğretmenlik meslek bilgisi bakımından belirlenen niteliklere sahip olanlar öğretmen olarak görevlendirilecek. Kurumların eğitim-öğretim hizmetlerinde görevlendirilecek yönetici, uzman öğretici ve usta öğreticilerin nitelikleri ile bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenecek.
Kanun'a eklenen geçici maddeyle, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda, özel öğretim kurumlarına uygulanan idari para cezalarına ilişkin geçiş hükmü düzenleniyor. Buna göre, cezaların tekerrüründe uygulanacak olan 4 yıl ve 5 yıllık sürelerin hesabında, bu düzenlemenin yürürlük tarihinden önce işlenen fiiller de dikkate alınacak.
Siber Güvenlik Başkanlığına yönelik hükümler
Kanunla, Elektronik Haberleşme Kanunu'na "Başkanlığın yetkisi ve idari yaptırımlar" başlıklı yeni bir madde ekleniyor. Buna göre, internet alan adlarına ilişkin strateji ve politikaları belirlemeye ve düzenleme yapmaya Siber Güvenlik Başkanlığı yetkili olacak.
Anayasa'nın "Haberleşme Hürriyeti" başlıklı hükmünde sayılan sebeplerden birine veya birkaçına bağlı olarak, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Başkanlık, güvenlik ve istihbarat kurumlarının talebi üzerine veya resen alınması gereken tedbirleri belirleyebilecek ve bu tedbirlere ilişkin kararı uygulanmak üzere derhal işletmecilere, erişim sağlayıcılara, veri merkezlerine ve ilgili içerik ve yer sağlayıcılara bildirecek.
Bu kararın gereği, derhal ve kararın bildirilmesi anından itibaren en geç 2 saat içinde yerine getirilecek. Bu karar, 24 saat içinde sulh ceza hakiminin onayına sunulacak. Hakim, kararını 48 saat içinde açıklayacak, aksi halde karar kendiliğinden kalkacak.
Başkanlık, bu Kanun'da düzenlenen görev ve yetkileriyle ilgili olarak yükümlülüğünü yerine getirmeyen ilgililere ihlal teşkil eden eylem başına 20 bin liradan 100 bin liraya kadar idari para cezası verebilecek.
Bu hüküm uyarınca Başkanlık tarafından verilen idari para cezaları Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine tabi olup, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde ilgisine göre Başkanlık hesaplarına ödenecek. Bu süre içerisinde ödenmeyen idari para cezaları, Başkanlığın bildirimi üzerine ilgili vergi dairesince tahsil olunacak. Tahsil edilen idari para cezalarının tamamı Başkanlık hesaplarına aktarılacak.
Bu hüküm uyarınca Başkanlık tarafından verilecek idari para cezası ve diğer idari yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilecek. Başkanlık kararlarına karşı açılan her türlü dava öncelikli işlerden sayılacak. Başkanlık tarafından açılacak davalarda teminat aranmayacak.
Sayıştay Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, Sayıştay savcıları, hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri veya Yükseköğretim Kurulu tarafından bunlara denkliği kabul edilen yurt içindeki veya yurt dışındaki en az 4 yıllık fakülte veya yüksekokullardan birini bitirmiş ve yükseköğrenimden sonra mali, iktisadi veya hukuki konularla ilgili kamu görevlisi olarak en az 10 yıl çalışmış olanlar arasından atanacak.
(Sürecek)