Doç. Dr. Cenker Eken'in Çalışmaları Dünyanın Önde Gelen Acil Tıp Dergilerine Konu Oluyor

Doç. Dr. Cenker Eken'in liderliğinde yürütülen çok merkezli araştırma, uluslararası hakemli tıp dergisi Western Journal of Emergency Medicine tarafından kabul edildi. Eken'in daha önceki çalışmalar daı, 2026 yılında dünyanın en prestijli acil tıp dergilerinden Annals of Emergency Medicine'de ve Fransız ulusal anestezi ve acil tıp derneklerinin ortak yayımladığı uluslararası klinik kılavuzda referans gösterilerek alanın küresel bilgi birikimine kalıcı katkılar sağlamaya devam ediyor.

Şiddetli baş ağrısıyla acil servise gelen bir hastayı düşünün. Hekim kritik bir soruyla yüz yüzedir: Bu ağrının arkasında beyin kanaması ya da damar tıkanıklığı gibi yaşamı tehdit eden bir neden mi var, yoksa tehlikesiz bir durum mu? Bu soruyu yanıtlamanın altın standardı beyin tomografisidir; ancak tomografi hem maliyetlidir hem de hastayı iyonlaştırıcı radyasyona maruz bırakır. Üstelik acil servislerde her gün onlarca hasta bu değerlendirmeden geçmektedir.

Peki Bu Kritik Kararı Desteklemek İçin Basit Bir Kan Testi Yeterli Olabilseydi?

Türkiye'nin önde gelen acil tıp araştırmacılarından Doç. Dr. Cenker Eken, tam da bu soruyu yanıtlamak üzere Türkiye genelinde altı farklı şehirdeki üçüncü basamak acil serviste kapsamlı bir çok merkezli çalışma tasarladı ve yürüttü. 1.522 hastayı kapsayan bu prospektif araştırma, rutin kan testlerinde halihazırda kullanılan D-dimer adlı biyobelirtecin, nörolojik defisit bulunmayan travmatik olmayan baş ağrısı hastalarında intrakraniyal patolojiyi dışlamadaki tanısal değerini sistematik biçimde değerlendirmektedir.

Eken ve ekibinin bu çalışması, Şubat 2026'da uluslararası hakemli tıp dergisi Western Journal of Emergency Medicine tarafından yayımlanmak üzere kabul edildi. D-dimer, vücutta pıhtı oluşumu ve çözünmesi sırasında kanda yükselen bir belirteçtir; beyin kanaması ve damar tıkanıklığı gibi intrakraniyal patolojilerde düzeyi anlamlı biçimde artar. Eken'in çalışması, bu testin normal sınırlar içinde kalması durumunda ciddi bir intrakraniyal patoloji olasılığının belirgin biçimde düştüğünü ortaya koymaktadır. Özellikle dikkat çekici bir bulgu, serebral ven trombozu vakalarında D-dimer testinin hiç yanılmamış olmasıdır.

Eken bulguları değerlendirirken şu görüşü paylaştı: "D-dimer testi tek başına tomografinin yerini alamaz; ancak klinisyenlere karar alma sürecinde değerli bir ek araç sunmaktadır. Bu alandaki kanıtları güçlendirmek için daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır."

Radyasyon Riskine Karşı Bilimsel Önlem

Eken'in araştırmasının bulguları yalnızca klinik pratiği ilgilendirmemekte; aynı zamanda önemli bir halk sağlığı sorununa da yanıt üretmektedir. Çalışmada aktarılan verilere göre, yalnızca ABD'de 2023 yılında gerçekleştirilen tomografi görüntülemelerinin gelecekte yaklaşık 103.000 kişide kansere yol açması beklenmektedir. Gereksiz radyasyon maruziyetinin azaltılması hem bireysel hasta güvenliği hem de toplum sağlığı açısından uzun vadeli bir öncelik taşımaktadır. Eken'in geliştirdiği yaklaşım, bu küresel sorunun çözümüne doğrudan katkı sunma potansiyeli taşımaktadır.

Eken'in Araştırmaları 2026'da Uluslararası Klinik Kılavuzlara ve Önde Gelen Dergilere Konu Oluyor

Doç. Dr. Cenker Eken'in akademik etkisinin uluslararası boyutu, 2026 yılında iki önemli yayında somut biçimde görünür hale geldi. Eken'in çalışmaları, alanın en saygın iki kaynağında bağımsız araştırmacılar tarafından referans olarak gösterildi:

Uluslararası Klinik Kılavuza Atıf — Fransa'nın iki ulusal tıp derneğinin (Fransız Anestezi ve Yoğun Bakım Derneği – SFAR ve Fransız Acil Tıp Derneği – SFMU) ortaklaşa yayımladığı ve 24 uzmandan oluşan konsensüs komitesi tarafından GRADE metodolojisiyle hazırlanan "Guidelines 2024: Emergency intubation of an adult outside the operating room and intensive care unit" başlıklı uluslararası klinik kılavuz, Eken'in araştırmalarına atıfta bulundu. Elsevier Masson tarafından Anaesthesia Critical Care & Pain Medicine dergisinde Mayıs 2026'da yayımlanan bu kılavuz, ameliyathane ve yoğun bakım dışındaki acil ortamlarda yetişkin hasta entübasyonu için 32 öneri içermektedir. Eken'in bilgi birikiminin bir Avrupa ülkesinin ulusal tıp kılavuzunda referans olarak yer alması, çalışmalarının uluslararası bilimsel pratikteki yansımasını gösteren güçlü bir kanıttır.

Önemli Dergilerde Atıf — Eken'in çalışması, Amerikan Acil Hekimleri Koleji'nin (American College of Emergency Physicians – ACEP) resmi yayın organı ve dünyanın en prestijli acil tıp dergisi olarak kabul edilen Annals of Emergency Medicine'de Şubat 2026'da yayımlanan "Analgesic and Anxiolytic Effects of Virtual Reality and Classical Music Therapy on Tension-Type Headache: A Randomized Controlled Trial" başlıklı randomize kontrollü çalışmada referans olarak gösterildi. Cilt 87, Sayı 2'de yer alan bu makalenin yazarları, Eken'in gerilim tipi baş ağrısının acil servis yönetimi üzerine yürüttüğü çalışmayı, kendi araştırma tasarımlarının ve klinik karşılaştırmalarının temel referansları arasında kullanmıştır. Annals of Emergency Medicine, alanın küresel düzeyde en yüksek etki faktörlü ve en geniş kitleye ulaşan dergisi olarak kabul edilmektedir.

Bu iki atıf, Eken'in çalışmalarının sınırları aşan akademik kabulünü ve uluslararası klinik pratikteki etkisini somut biçimde belgelemektedir. Bir araştırmacının çalışmalarının hem bir Avrupa ülkesinin resmi tıp kılavuzunda hem de Amerika Birleşik Devletleri merkezli alanın amiral dergisinde aynı yıl içinde referans gösterilmesi, akademik üretimin küresel yankı bulduğunu gösteren ender görülen bir başarıdır.

Akademik Birikim ve Uluslararası Bilimsel Tanınırlık

Doç. Dr. Cenker Eken, kariyeri boyunca 80'i aşkın uluslararası hakemli makalenin yazarlığını üstlenmiştir. Türkiye Acil Tıp Dergisi'nin baş editörlüğünü yürütmüş; dünyanın en prestijli tıp dergisi olarak kabul edilen The New England Journal of Medicine başta olmak üzere uluslararası saygın dergiler için davetli hakemlik görevleri üstlenmiştir. NEJM gibi seçkin yayınlarda hakem olarak görev alması, uluslararası bilim çevrelerinin Eken'in uzmanlığına duyduğu güvenin somut bir göstergesidir.

Tıp istatistiği üzerine bir kitap kaleme alan Eken, acil tıp alanında ulusal düzeyde bilimsel araştırma ödülleri kazanmış, aynı zamanda uzun yıllardır acil tıp eğitimi vererek alanında yeni nesil hekimlerin yetişmesine katkı sunmaktadır.

Akademik Bilgiyi Dijital İnovasyonla Klinik Pratiğe Taşıyan Araştırmacı-Mucit Profili

Eken'in en özgün katkılarından biri dijital sağlık inovasyonu alanındadır. Geliştirdiği Counsel EM uygulaması, 560'tan fazla kanıta dayalı klinik konuyu, etkileşimli karar algoritmalarını ve uluslararası protokolleri hasta başında anlık olarak sunan kapsamlı bir klinik karar destek platformudur. Apple App Store ve Google Play Store üzerinden erişilebilen bu uygulama, acil tıp pratiğinde uzun süredir hissedilen standardize edilmiş gerçek zamanlı karar desteği eksikliğini gidermektedir.

Eken'in geliştirdiği Visual Blood Gas ve VisualBG Calc uygulamaları da kan gazı yorumlamasında ve elektrolit-sıvı hesaplamalarında klinisyenlere rehberlik eden araçlar olarak dünya genelinde aktif kullanımdadır. Eken, bu uygulamalar aracılığıyla kendi araştırma birikimini doğrudan klinik pratiğe taşımış; akademik bilgiyi günlük hasta bakımına dönüştüren ender araştırmacı-mucit profilini ortaya koymuştur.

Acil Tıp Alanının En Üretken ve Etkili İsimlerinden Biri

Eken'in çalışmalarının 2026 yılında dahi Annals of Emergency Medicine gibi dünyanın en prestijli acil tıp dergisinde ve Fransız ulusal tıp derneklerinin yayımladığı uluslararası klinik kılavuzda referans almaya devam etmesi, akademik etkisinin geçici bir popülerlik değil; sürdürülebilir ve kümülatif bir bilimsel miras olduğunu göstermektedir. Klinik araştırmadan dijital inovasyona, uluslararası hakemlikten kanıta dayalı klinik karar destek sistemlerine uzanan bu çok boyutlu iz, Doç. Dr. Cenker Eken'i acil tıp alanının küresel düzeyde en üretken ve etkili isimlerinden biri olarak konumlandırmaktadır.

Referans Verilen Yayınlar

1) Clavier T, Cesareo E, Frasca D, et al. Guidelines 2024: Emergency intubation of an adult outside the operating room and intensive care unit. Anaesthesia Critical Care & Pain Medicine. 2026;45(3):101744. DOI: 10.1016/j.accpm.2026.101744. Elsevier Masson, SFAR/SFMU ortak yayını.

2) Dönmez S, Şener A, Işık Nİ, Koca S, Akbaş İ. Analgesic and Anxiolytic Effects of Virtual Reality and Classical Music Therapy on Tension-Type Headache: A Randomized Controlled Trial. Annals of Emergency Medicine. 2026;87(2):132-142. DOI: 10.1016/j.annemergmed.2025.04.032. American College of Emergency Physicians (ACEP) resmi yayın organı.