Boynuzdan Çakıların Son Ustaları

Bursa'da koyun boynuzundan yapılan kemik çakılar, son iki ustanın elinde yüzyıllık üretim serüvenini tamamlıyor.

Hafifliği, sağlamlığı ve keskinliğiyle Anadolu'nun her tarafında tercih edilen kemik çakılar, Bursa'daki iki ustanın elinden çıkıyor. Asırlardır Bursa'da devam eden kemik çakı üretiminde iki marka isim olan Süleyman Güney ve Ayhan Yetişkul, üretimlerine devam ediyor. Yıldırım ilçesindeki Kurtuluş Caddesi Cakalıoğlu İş Hanındaki atölyesinde, rahmetli olan amcası İsmet Yetişkul'un ismini ürettiği çakılara basmaya devam eden Ayhan Yetişkul, iki kişilik çalışmayla günde 40 tane kemik çakı imal ettiklerini söyledi.

Kemik fabrikalarından kiloyla koyun boynuzu satın aldıklarını belirten Ayhan Yetişkul, "Boynuzları, kurumaları için bir yıl depolarda bekletiyoruz. Daha sonra yakma gücü yüksek özel kestane kömüründe bu boynuzları ısıtıp çakı olacak şekle kabaca getiriyoruz. Şekli ince işlemeye uygun hale gelen boynuzlar, taşlamayla asırlardır tasarımı değişmeyen çakı kasası haline dönüştürülüyor. Cilayla çapakları alınan boynuzları kemik görünümlü parlak hale getiriliyor. Orta kısmına bıçak yatağı açıyoruz. Sonra saf çelik olarak tabir edilen, içinde krom gibi malzemeler olmadığı için paslanabilen, ancak keskinliği çok fazla olan çelikleri ısıtıp, yağ ile su verme işleminden sonra içine takıyoruz. En son bileyip Bursa'daki tüccarlara ve Anadolu'daki müşterilerimize yolluyoruz. 4 farklı boyda üretim yapıyoruz. En büyüğü çoban boyu dediğimiz bıçak boyu 10 santim uzunluğu 3 santim genişliği olan çakımızdır. Sonra orta boy çakılar, vatandaşlarımızın şehirlerde günlük hayatta kullanabilecekleri çakılardır. Küçük boy çakılarda daha kibar, bayanların bile çantalarında yanlarında taşıyabilecekleri, çocuklara verilebilecek güzellikte çakılardır" diye konuştu.

Üretimin, Bursa'da iki atölyede devam ettiğini belirten Ayhan Yetişkul, gençlerin bu tip zorlu mesleklere ilgi duymamaları sebebiyle el sanatı olarak kabul edilen kemik çakıcılığın kendileriyle tarihe karışacağını kaydetti. Kemik çakılar, piyasada boyuna göre 3 ile 7 YTL arasında satılıyor.

Peygamber Efendimizin adetleri arasında yer alan çakı taşımak, Başbakan Erdoğan ve eski Cumhurbaşkanlarından Süleyman Demirel başta olmak üzere devlet adamlarından, dağdaki çobanlara kadar geniş bir kesimde günümüzde bile ilgi görmeye devam ediyor. Hafif olan kemik çakılar ise meraklıları tarafından satıcılardan özellikle aranıyor.

(İRF-OMR-RA-Y)