Bankalar İlk Çeyrekte Karını Yüzde 24 Artırdı

Bankacılık sektörünün net karı yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 24 artarak 3 milyar 325 milyon YTL oldu. Bankaların toplam aktifleri de aynı dönem itibariyle 499 milyar YTL'ye ulaştı. Yabancı para mevduatı 123 milyar YTL, YTL mevduat tutarı da 198 milyar YTL olarak gerçekleşti. Sektördeki İlk 10 bankanın sektör aktif payı yüzde 86, mevduat payı yüzde 90, kredi payı yüzde 83 oldu. İlk 10 banka arasında ise 3 kamu bankası, 5 özel banka ve 2 yabancı banka bulunuyor.

Türkiye Bankalar Birliği, Türk bankacılık sistemine ilişkin üç aylık gelişmeleri açıkladı. Buna göre, yılın ilk çeyreğinde bilanço büyümesi geçen yıl sonuna göre yüzde 3 düzeyinde kalırken, yıllık bazda büyüme hızı yavaşladı. Yerleşiklerin tercihlerindeki değişmeye bağlı olarak döviz tevdiat hesapları, dolar bazında artmaya devam etti. Bankaların yurtdışı borçlanması dururken, net dış ödeme başladı ve muhabir hesaplarda tutulan likidite azalmaya başladı. Kredilerin bilanço içindeki payı arttı ve özkaynaklar büyümeye devam etti. Bankaların karlılık rasyoları yükseldi. Yabancı para net genel pozisyonu 623 milyon dolar açık verdi ve bilanço içi açık pozisyon artarak 14.5 milyar dolara yükseldi.

YATIRIM İLGİSİ SÜRDÜ

Yurtdışı yerleşiklerin bankacılık sistemine olan yatırım ilgisi 2007 yılının ilk üç ayında da sürdü.

MNG Bank A.Ş ve Tekfenbank A.Ş, çoğunluk hisselerinin devri sonucu, özel sermayeli bankalar grubundan, yabancı sermayeli bankalar grubuna geçti. Şube ve çalışan sayısında artış devam etti. Türk bankacılık sisteminin toplam aktifleri yılın ilk çeyreğinde 499 milyar YTL (361 milyar dolar) oldu. Toplam aktifler geçen yılın son ayına göre yüzde 3 oranında arttı. Toplam aktiflerin GSMH'ye oranı da aynı dönemde yüzde 84 olarak tahmin edildi.

TOPLAM AKTİFLER ARTTI

Geçen yıl sonuna göre, toplam aktifler mevduat bankalarında yüzde 3, kalkınma ve yatırım bankalarında ise yüzde 6 oranında arttı. Bir önceki yıl sonuna göre, özel bankaların toplam mevduat içindeki payı 1 puan artarken, yabancı sermayeli bankaların payı ise 1 puan azaldı. 2006 sonuna göre, aktif büyüklüğüne göre ilk 5 bankanın mevduatı artarken, ilk 10 bankanın aktif, kredi ve mevduat içindeki payı değişmedi.

Yabancı para aktiflerinin YTL karşılığının toplam aktifler içindeki payı 1 puan azalarak yüzde 33'e geriledi. Diğer yandan yabancı para kaynakların YTL karşılığının toplam pasifler içindeki payı ise da 1 puan azalarak yüzde 37'ye geriledi. Likit aktiflerin payı, bankalar ve mali kuruluşlar kalemindeki yabancı para bakiyesinin YTL karşılığındaki azalmasına bağlı olarak geriledi.

KREDİLERİN PAYI ARTTI

Diğer yandan, kredilerin payı artmaya devam etti. Kredilerin toplam aktiflere oranı bir önceki yıl sonuna göre 1 puan artışla yüzde 46 oldu. Mevduatın krediye dönüşme oranı, tüm sektör itibariyle, Aralık 2006'ya göre 1 puan artarak yüzde 71'e yükseldi. Yılın ilk çeyreğinde bu oran kamu bankalarında yüzde 42, özel bankalarda yüzde 79 ve yabancı sermayeli bankalarda yüzde 100 oldu. Toplam aktiflerin yüzde 49'u, kaynakların ise yüzde 79'u 1 yıldan daha kısa vadeli oldu. Sektör özkaynakları, 3 aylık dönemde yüzde 8 oranında artarak 62.6 milyar YTL (45.3 milyar dolar) gerçekleşti. Serbest özkaynakların toplam aktiflere oranı arttı. Özkaynak karlılığı, yıllık bazda yüzde 18.6 oldu.

AKTİF TOPLAMINDA YÜZDE 3 ARTIŞ

Aktif toplamı, 2007'nin ilk çeyreğinde, mevduat bankaları grubuna dahil olan kamu bankaları ve özel bankalarda yüzde 3 oranında arttı. Yabancı sermayeli bankalar ile Fon bankasında değişmedi. Kalkınma ve yatırım bankaları grubunun aktif toplamı ise yüzde 6 oranında arttı. Aralık 2006-Mart 2007 döneminde mevduat bankaları bilanço büyüklüğü ortalama yüzde 2.8 artış kaydetti. Sektörde faaliyet gösteren 33 mevduat bankasının 12 tanesi sektör ortalamasının üzerinde büyüdü. Yedi mevduat bankasının bilanço büyüklüğü ortalamanın

altında artarken, 14 mevduat bankasının bilançosu da küçüldü. Mart 2007 itibariyle, bir önceki yıl sonuna göre, sektör toplam aktifleri içinde, mevduat bankalarının ve mevduat kabul etmeyen bankaların payları değişmeyerek, yüzde 97 ve yüzde 3 düzeyinde gerçekleşti. Mevduat bankaları grubunda yer alan alt banka gruplarının da payları değişmedi.

ÖZEL BANKALARIN PAYI

Toplam mevduatın dağılımında, özel bankaların payı 1 puan artarak yüzde 53'e yükseldi. Yabancı sermayeli bankaların payı ise 1 puan azalarak yüzde 11'e geriledi. Toplam krediler içinde, mevduat bankaları grubunun payı 1 puan artarak yüzde 96 oldu. Mevduat bankaları grubunda yer alan alt banka gruplarının payları ise değişmedi.

İLK BEŞ BANKANIN PAYI YÜZDE 63

Sektördeki ilk 5 bankanın sektör aktif payı yüzde 63, mevduat payı yüzde 65, kredi payı ise yüzde 58 oldu. İlk 10 bankanın ise sektör aktif payı yüzde 86, mevduat payı yüzde 90, kredi payı yüzde 83 oldu. Aynı dönem itibariyle aktif büyüklüklerine göre ilk bes banka içinde 1 kamu bankası ve 4 özel banka bulunuyor. İlk 10 banka arasında ise 3 kamu bankası, 5 özel banka ve 2 yabancı banka bulunuyor.

KREDİLERİN PAYI 1 PUAN ARTTI

Mart ayında toplam aktifler içinde kredilerin payı Aralık 2006'ya göre 1 puan artarak yüzde 46'ya çıktı. Likit aktiflerin payı da 1 puan azalarak yüzde 14'e geriledi. Finansal varlıkların payı yüzde 35 ile aynı kaldı. Diğer ana kalemlerin payları değişmedi. Likit aktiflerdeki gerilemede, bankalar ve diğer mali kuruluşlar kaleminde tutulan YP aktiflerdeki azalma etkili oldu. Hem YTL, hem yabancı para krediler bilançodan daha hızla arttı. YTL ve YP kredilerin payları 1'er puan artarak sırasıyla yüzde 33 ve yüzde 13'e yükseldi.

KAMU BANKALARINDA KREDİLER

Kredilerin toplam aktiflere oranı kamu bankalarında yüzde 33, özel bankalarda yüzde 49 ve yabancı sermayeli bankalarda yüzde 60 düzeyinde gerçekleşti. Mevduatın krediye dönüşme oranı, sektör itibariyle, Aralık 2006'ya göre 1 puan artarak yüzde 71'e yükseldi. Yılın ilk çeyreğinde bu oran kamu bankalarında yüzde 42, özel bankalarda yüzde 79 ve yabancı

sermayeli bankalarda yüzde 100 oldu.

TAKİPTEKİ KREDİ TUTARI

Karşılık öncesi takipteki kredilerin bilanço içindeki payı yüzde 2, toplam kredilere oranı ise yüzde 4 düzeyinde kaldı. Özel karşılıklar düşüldükten sonra takipteki kredilerin toplam krediler içindeki payı ise yüzde 0.4 oldu. Takipteki kredilerin yüzde 90'ı için özel karşılık ayrıldı.

MEVDUATTA YÜZDE 3 ARTIŞ

Aynı dönemde toplam mevduat, geçen yıl sonuna göre yüzde 3 oranında arttı. YTL mevduat ve YP mevduatın YTL karşılığı değeri de aynı oranda arttı. Bu gelişmeye bağlı olarak toplam pasifler içinde toplam mevduatın payı 1 puan azalarak yüzde 64'e geriledi. Dolar cinsinden yabancı para mevduattaki artış yüzde 5 düzeyinde gerçekleşti. Mart 2007 itibariyle yabancı para mevduat 123 milyar YTL (89 milyar dolar), YTL mevduat ise 198 milyar YTL (144 milyar dolar) düzeyinde gerçekleşti. Sektör özkaynakları, 2007 yılının ilk çeyreğinde yüzde 8 oranında artarak 62.6 milyar YTL (45.3 milyar dolar) oldu.

Yılın ilk çeyreğinde sektörün net dönem karı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 24 oranında artarak 3 milyar 325 milyon YTL (2.689 milyon dolar) oldu. Üç aylık dönemde bankacılık sektörünün yıllık bazda aktif karlılığı yüzde 3.2, özkaynak karlılığı da yüzde 18.6 oranında gerçekleşti.

/**

İLK ÇEYREK İTİBARİYLE EN BÜYÜK 10 BANKA(milyon YTL)

Banka Aktif Kredi Mevduat Net Kar/Zarar

İş Bankası 78.570 30.542 49.542 367

Ziraat B. 74.226 17.836 62.110 609

Akbank 61.591 30.785 36.588 435

Garanti B. 53.562 29.846 32.858 377

Yapı Kredi 46.744 22.331 28.869 187

Vakıflar B. 38.151 18.443 25.725 219

Halkbank 35.697 12.984 28.520 237

Finansbank 16.744 11.837 9.443 226

Oyak Bank 11.690 7.393 8.085 27

Denizbank 11.682 6.983 7.583 54**/

(ANKA)