Ankara ve İstanbul'da Hava Kirliliği Who Limitlerinin Üzerinde

Dünya Bankası'nın yeni yayınlanan Dünya Kalkınma Göstergeleri (WDI) raporunda hava kirliliğine ilişkin veriler de yer aldı İstanbul fosil yakıtlardan yayılan sülfür dioksit açısından dünyanın havası en pis 7'nci, Ankara ise 26'ncı kenti oldu.

Dünya Bankası'nın yeni yayınlanan Dünya Kalkınma Göstergeleri 2012 (World Development Indicators 2012) raporunda belli başlı kentlerde son elde edilen hava kirliliği verileri de yer aldı.

-ANKARA VE İSTANBUL'DA HAVA KİRLİLİĞİ WHO LİMİTLERİNDEN FAZLA-

Dünya Bankası'nın yeni yayınlanan Dünya Kalkınma Göstergeleri (WDI) raporunda hava kirliliğine ilişkin veriler de yer aldı.

Rapora göre şu anda Dünya Sağlık Örgütü (WHO) hava kalitesi limiti olarak yıllık ortalama birikimi itibarıyla metreküpte 20 mikrogram "partikül madde" (Ankara 35, İstanbul 42); 40 mikrogram nitrojen dioksit (Ankara 46) ile metreküpte günlük ortalama 20 mikrogram sülfür dioksit konsantrasyonu (Ankara 55, İstanbul 120) ilan ediyor.

-SÜLFÜR DİOKSİTTE ÜSTLERDEYİZ-

Dünya Bankası Raporu'nda "Sülfür içeren kömür, dizel, benzin yakıldığında ortaya çıkan hava kirleticisi" olarak tanımlanan sülfür dioksit miktarında İstanbul dünya 7'ncisi ilan edilirken, nüfusu İstanbul'un üçte biri olmasına karşın Ankara'da sülfür dioksit sıralamasında hatırı sayılır varlık gösterdi, İstanbul'u yalnız bırakmadı ve 97 kent arasında dünya 26'ncısı oldu.

Sülfür dioksitte dünyanın en pis 10 kenti arasında, Çin'den altı; Gulyang, Chongqing, Zibo, Jinan, Anşan, Lanzhou; ve Tahran, İstanbul, Rio ile Moskova yer aldı. Liste şöyle:

Metreküp başına sülfür dioksit miktarı (mikrogram):

/**

1 Gulyang 424

2 Chongqing 340

3 Tahran 209

4 Zibo 198

5 Jinan 132

6 Rio 129

7 İSTANBUL 120

8 Anshan 115

9 Moskova 109

10 Lanzhou 102

11 Liupanshui 102

12 Yokohama 100

13 Shenyang 99

14 Beijing 90

15 Katowice 83

16 Tianjin 82

17 Daegu 81

18 Chendu 77

19 Mexico City 74

20 Nanchang 69

21 Cairo 69

22 Zhengzhou 63

23 Dallan 61

24 Busan 60

25 Guangzhou 57

26 ANKARA 55

27 Shanghai 53

28 Kalküta 49

29 Seul 44

30 Sao Paulo 43

31 Wuhan 40

32 Sofya 39

33 Budapeşte 39

34 Atina 34

35 Mumbai 33

36 Manila 33

37 Caracas 33

38 Zagreb 31

39 Milano 31

40 Durban 31

41 Ahmedabad 30

42 Santiago 29

43 Sidney 28

44 Lucknow 26

45 Manchester 26

46 New York 26

47 Londra 25

48 Delhi 24

49 Kuala Lumpur 24

50 Madrid 24

51 Harbin 23

52 Quito 22

53 Changchun 21

54 Lodz 21

55 Bratislava 21

56 Cape Town 21

57 Brüksel 20

58 Dublin 20

59 Omsk 20

60 Singapur 20

61 Kunming 19

62 Osaka Kobe 19

63 Johannesburg 19

64 Berlin 18

65 Tokyo 18

66 Toronto 17

67 Varşova 16

68 Guayaqil 15

69 Chennai 15

70 Kanpur 15

71 Viyana 14

72 Vancouver 14

73 Prag 14

74 Paris 14

75 Kiev 14

76 Chicago 14

77 Haydarabad 12

78 Frankfurt 11

79 Barcelona 11

80 Zürih 11

81 Bangkok 11

82 Montreal 10

83 Amsterdam 10

84 Bükreş 10

85 Birmingham 9

86 Los Angeles 9

87 Münih 8

88 Oslo 8

89 Lizbon 8

90 Kopenhag 7

91 Nagpur 6

92 Perth 5

93 Reykjavik 5

94 Helsinki 4

95 Auckland 3

96 Stockholm 3

97 Havana 1

**/

-ZEHİRLİ NİTROJEN DİOKSİTTE ANKARA 85'TE 45'İNCİ-

Dünya Bankası raporunda, "Nitrik oksidin hidrokarbonlar ve gün ışığıyla bileşimi sonucu ortaya çıkan, fotokimyasal reaksiyonun ürettiği zehirli, geniz yakıcı gaz. Bu koşullar hem doğal hem de antropojenik (insanlar tarafından meydana getirilmiş olan) etkinlikler sonucu oluşur" diye tanımlanan nitrojen dioksit sıralamasında ise İstanbul'a listede yer verilmedi, Ankara 86 kentin sıralandığı listenin 45'inci sırasında yer aldı. Zehirli nitrojen dioksit miktarı en fazla olan kent İtalya'daki Milano oldu. İlk 10 sırayı ağırlıklı olarak bazı Çin şehirleri oluşturdu.

/**

1 Milano 248

2 Guangzhou 136

3 Mexico City 130

4 Sofya 122

5 Beijing 122

6 Lanzhou 104

7 Dalian 100

8 Kordoba 97

9 Zhengzhou 95

10 Anshan 88

11 Sao Paulo 83

12 Sidney 81

13 Santiago 81

14 Katowice 79

15 New York 79

16 Londra 77

17 Chendu 74

18 Los Angeles 74

19 Shanghai 73

20 Shenyang 73

21 Cape Town 72

22 Bükreş 71

23 Chongqing 70

24 Tokyo 68

25 Madrid 66

26 Changchun 64

27 Atina 64

28 Osaka Kobe 63

29 Daegu 62

30 Seul 60

31 Amsterdam 58

32 Paris 57

33 Chicago 57

34 Caracas 57

35 Kopenhag 54

36 Gulyang 53

37 Münih 53

38 Lizbon 52

39 Budapeşte 51

40 Busan 51

41 Kiev 51

42 Tianjin 50

43 Manchester 49

44 Brüksel 48

45 ANKARA 46

46 Jinan 45

47 Frankfurt 45

48 Birmingham 45

49 Toronto 43

50 Wuhan 43

51 Zibo 43

52 Oslo 43

53 Lodz 43

54 Barcelona 43

55 Viyana 42

56 Montreal 42

57 Reykjavik 42

58 Delhi 41

59 Mumbai 39

60 Zürih 39

61 Vancouver 37

62 Helsinki 35

63 Kalküta 34

64 Omsk 34

65 Kunming 33

66 Prag 33

67 Varşova 32

68 Johannesburg 31

69 Melbourne 30

70 Harbin 30

71 Singapur 30

72 Nanchang 29

73 Bratislava 27

74 Berlin 26

75 Lucknow 25

76 Bangkok 23

77 Ahmedabad 21

78 Auckland 20

79 Stockholm 20

80 Perth 19

81 Chennai 17

82 Haydarabad 17

83 Kanpur 14

84 Nagpur 13

85 Yokohama 13

86 Havana 5

**/

-HAVADAKİ PARTİKÜLLERDE İLK 50'DE-

Raporda havada asılı PM10 denilen çapı 10 mikrondan küçük maddelerin metreküpteki miktarı 1990 ve 2009 ölçümleri sıralandı. Türkiye'nin kentlerinden resmi nüfusunun 10 milyon 500 bin olduğu belirtilen İstanbul 111 kent arasında 39'uncu, 4 milyon nüfuslu Ankara ise 48'inci oldu. İki kent de 1990 yılından sonraki 19 yılda solunan partikül miktarını yarı yarıya düşürdü, ancak en pis ilk 50 kent arasından kurtulamadı. Soluduğu havada en fazla katı parçacık bulunan ilk üç kent Delhi (Hindistan), Xi'an (Çin) ve Kahire oldu. Listedeki bu anlamda en şanslı kentler ise havayı kirlettiği gerekçesiyle dizel yakıtın yasak olduğu Stockholm, Paris ve Auckland (Yeni Zelanda) şeklinde sıralandı. Liste şöyle:

2009'da Metreküpte PM10 miktarı (mikrogram):

/**

1 Delhi 118

2 Xi'an 115

3 Kahire 112

4 Tianjin 103

5 Çongking 101

6 Kalküta 101

7 Buenos Aires 92

8 Kanpur 86

9 Lucknow 86

10 Şenyang 83

11 Zengzu 80

12 Jinan 77

13 Lanzhou 75

14 Beijing 73

15 Çengdu 71

16 Jakarta 70

17 Anshan 68

18 Ahmedabad 66

19 Nanchang 65

20 Wuhan 65

21 Harbin 63

22 Çangçun 61

23 Zibo 61

24 Santiago 60

25 Şangay 60

26 Bangkok 60

27 Gulyang 58

28 Kunming 58

29 Foshan 56

30 Tahran 55

31 Gangzu 52

32 Mumbai 50

33 Sofya 49

34 Lupanshui 49

35 Shenenzen 46

36 Cordoba 45

37 Nagpur 44

38 Mexico City 43

39 İSTANBUL 42

40 Dalian 41

41 Daegu 38

42 Varşova 38

43 Pune 37

44 Bengalor 35

45 Torino 35

46 Seul 35

47 Katowice 35

48 ANKARA 35

49 Lodz 34

50 Atina 33

51 Busan 33

52 Johannesburg 33

53 Viyana 32

54 Haydarabad 32

55 Tokyo 32

56 Durban 32

57 Nairobi 31

58 Amsterdam 30

59 Çennay 29

60 Sao Paolo 28

61 Osaka Kobe 28

62 Los Angeles 28

63 Bogota 27

64 Barcelona 27

65 Zagreb 26

66 Rio 25

67 Yokohama 25

68 Quito 24

69 Milano 24

70 Manila 24

71 Brüksel 23

72 Roma 23

73 Singapur 23

74 Madrid 23

75 Akra 21

76 Zürih 21

77 Kiev 21

78 Birmingham 20

79 Chicago 20

80 Kuala Lumpur 19

81 Oslo 19

82 Toronto 18

83 Guayakil 18

84 Almanya 18

85 Lizbon 18

86 Sydney 17

87 Havana 17

88 Prag 17

89 Kopenhag 17

90 Helsinki 17

91 Omsk 17

92 Londra 17

93 New York 17

94 Frankfurt 16

95 Münih 16

96 Budapeşte 16

97 İzlanda 16

98 Bükreş 16

99 Moskova 16

100 Cape Town 16

101 Kanada 15

102 Dublin 13

103 Caracas 13

104 Bratislava 12

105 Manchester 12

106 Melbourne 11

107 Perth 11

108 Vancouver 11

109 Auckland 11

110 Paris 10

111 Stockholm 9

**/

-EV İÇİNDE BACASIZ ATEŞ YAKMAYIN-

Dünya Bankası Raporuna göre ev içi ve dışarıdaki hava kirliliği insan sağlığı için önemli risk oluşturuyor. insanların yarısından fazlası temel enerji gereksinimlerini tezek, odun ve bitki atıkları ya da kömür yakarak gideriyor. Bacası olmayan açık ateş ya da fırınlarda bu yakıtlarla yemek pişirme ve ısınma, yılda 1.6 milyon, her 20 saniyede bir kişinin ölümüne yolaçan eviçi hava kirliliğine neden oluyor. Raporda şöyle denildi:

"Birçok kentte hava kirliliği sağlığı tehdit eden ana çevre tehdidi durumunda. İs ve küçük partiküllere uzun süre maruz kalınması solunum sistemi hastalıkları, akciğer kanseri ve kalp rahatsızlıkları dahil sağlık üzerinde etkilerde bulunuyor.

Tek başına ya da sülfür dioksit ile birlikte partikül kirliliği, sağlık sorunları üzerinde muazzam yük oluşturuyor. Sülfür dioksit ve nitrojen dioksit salınımı, ağaçlar ve bitkiler için kritik olan besinler ve iz minerallerin liç (asitle çözülme) haline gelmesine neden olabilecek şekilde, asit yağmuru ve büyük uzaklıklar boyunca diğer asidik bileşiklerin çökelmesine neden oluyor.

Sülfür dioksit salınımı özellikle gençlerde ve yaşlılarda insan sağlığına, zarar verebilir. Nitrojen dioksit, bakteriler, motorlu araçlar, sanayi faaliyetleri, azotlu gübreler, akaryakıt ve biyokütle yakımı ile toprakla okyanuslarda bulunan organik maddelerin aeorobik ayrışmasıyla ortaya çıkar.

Toz kontrolü olmayan enerji santralleri, çelik fabrikaları, endüstriyel kazanlar ve merkezi ısıtma için ana yakıtın kömür olduğu yerlerde yüksek düzeyde kent hava kirliliği yaygındır, özellikle de partikül maddeler ve sülfür dioksit açısından. Diğer yerlerde ise en kötü salınım petrol ürünlerinin yakılmasından kaynaklanır."

Raporda "Hava kirliliği yoğunlaşmaları yerel koşullara duyarlıdır ve aynı kentteki izleme bölgelerinde değişik düzeydeki kayıtlara rastlanabilir. Bunun için veriler sadece hava kalitesinin genel bir göstergesi olarak alınmalı ve karşılaştırmalar ihtiyatla yapılmalıdır" denildi. - Ankara